Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ομιλία στη συζήτηση του νομοσχέδιου του υπουργείου Παιδείας | 10.06.2020

Απότοκα Καραντίνας – Νέα πραγματικότητα: οπισθοδρόμηση ή αλλαγή | 04.06.2020

Mε αφορμή την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης | 30.05.2020

Το μέλλον της εργασίας – Πρωτομαγιά 2020 | 01.05.2020

Για την ορκωμοσία της Κατερίνας Σακελλαροπούλου στη θέση της Προέδρου της Δημοκρατίας | 13.03.2020

Ο Γ. Παπανδρέου από το Web Summit | 07.11.2019

 

Ομιλία στο Ηράκλειο Κρήτης

“Φίλες και φίλοι, σύντροφοι, συντρόφισσες, πρώτα απ’ όλα γι’ αυτή την τόσο ζεστή και ανθρώπινη υποδοχή να σας πω ένα μεγάλο ευχαριστώ. Και πάλι η Κρήτη δείχνει την πρωτοπορία στους δημοκρατικούς αγώνες, σε μια δύσκολη στιγμή, αλλά σε μια στιγμή που η χώρα μας, οι πολίτες μας, ο ελληνισμός, ζητά ελπίδα, ζητά το αύριο, ζητά την σιγουριά.

Και πάλι ο ελληνικός λαός μπορεί να ελπίζει, γιατί μπορεί να ελπίζει στο ΠΑΣΟΚ. Σ’ αυτό το ΠΑΣΟΚ που αναγεννιέται, που αλλάζει. Θέλω, βεβαίως, να σας ζητήσω συγνώμη που άργησα, γιατί είχα μια μαγνητοσκόπηση που καθυστέρησε, αλλά να πω επίσης, γιατί είμαι σίγουρος είναι πολλοί εδώ Λασιθιώτες, ότι στην επόμενη περιοδεία μας οπωσδήποτε θα επισκεφθούμε και το Λασίθι για να συζητήσουμε και εκεί.

Φίλες και φίλοι, κοντεύει ένας χρόνος διακυβέρνησης της χώρας από την Νέα Δημοκρατία, και τον κ. Καραμανλή. Ο απολογισμός τους είναι καταθλιπτικός. Εμείς, ως ΠΑΣΟΚ θα μπορούσαμε, όπως είχε κάνει η Νέα Δημοκρατία, αλλά όπως και όπως πάει η Νέα Δημοκρατία, θα μπορούσαμε εύκολα να περιμένουμε ως ώριμο φρούτο, την πτώση της. Αλλά δεν είναι στα ήθη μας αυτά, ούτε είναι στις επιδιώξεις μας, να μείνουμε παθητικοί θεατές των εξελίξεων.

Δεν θα μείνουμε παθητικοί θεατές, γιατί δεν μπορούμε να βλέπουμε την χώρα μας να παίρνει την κατηφόρα. Εμείς, θα σταματήσουμε την κατηφόρα της χώρας, λόγω της Νέας Δημοκρατίας.

Αλλά, δεύτερον, και αυτή είναι και μια ποιοτική διαφορά με τη Ν.Δ., γιατί για μας η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός. Δεν είναι αυτοσκοπός οι υπουργικές καρέκλες, όπως, δυστυχώς, έχει αποδειχθεί για τη Ν.Δ. Ο κόσμος που ψήφισε τη Ν.Δ. έλεγε, «ε, κάτι καλύτερο θα κάνουν κι αυτοί, κάτι θα φέρουν, κάτι θα έχουν στο νου τους, βάλανε πέντε προτεραιότητες, και, ίσως, τις προχωρήσουν». Μετά από ένα χρόνο, και αυτοί έχουν απογοητευθεί από τη Ν.Δ.

Για μας, λοιπόν, δεν είναι αυτοσκοπός να πάρουμε υπουργικές καρέκλες. Στόχος μας είναι να αλλάξουμε την Ελλάδα, να πάμε την Ελλάδα μπροστά, και απλώς, η κυβέρνηση για μας, είναι το μέσο για να υπηρετήσουμε καλύτερα τον ελληνικό λαό.

Γι’ αυτό αλλάζουμε εμείς, για να μπορούμε να είμαστε ακόμα καλύτεροι για να αλλάξουμε την Ελλάδα. Και το Συνέδριό μας είναι ένας σταθμός. Ένας σταθμός που θα πετύχει, γιατί θα πετύχουμε τρία βασικά στοιχεία.

Πρώτα απ’ όλα, ένα νέο πλαίσιο κατευθύνσεων πολιτικών που βγήκανε από τις συζητήσεις, από τις αναζητήσεις, από τον προβληματισμό της ίδιας της βάσης του Κινήματος, αλλά και ευρύτερα των πολιτών.

Δεύτερον, νέες δομές που δημιουργούν μια νέα σχέση με τον πολίτη και με το μέλος.

Και τρίτον, μια νέα ηγεσία που θα δώσει το στίγμα αυτής της νέας εποχής, που θα αναδειχθεί δημοκρατικά από το ίδιο το Κίνημα, από τα 300.000 μέλη που εκφράστηκαν, και ψήφισαν τους αντιπροσώπους τους.

Για να τα κάνουμε αυτά, όμως, χρειάστηκε επίπονη διεργασία ενός έτους. Και, βεβαίως, δεν τελειώνει στο Συνέδριο. Η επόμενη του Συνεδρίου, είναι μια μέρα δουλειάς, αγώνα, αλλά, πια, αναβαθμισμένη με νέα όργανα, με νέες ιδέες, με νέες προτάσεις, με νέο καταστατικό, ώστε να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε όλη τη δυναμική, και την προετοιμασία μας, για την ημέρα που θα έρθει και θα έρθει, γρήγορα, όταν θα ξανακυβερνήσουμε τη χώρα.

Εμείς είμαστε ένα Κίνημα του λαού, που εμπιστεύεται το λαό, και που ο λαός μας εμπιστεύεται, όταν αισθάνεται ότι τον σεβόμαστε. Κι αυτό ακριβώς καταφέραμε να κάνουμε αυτούς τους μήνες του προσυνεδριακού διαλόγου. Υπολογίζουμε τον πολίτη, απευθυνόμαστε στον πολίτη με ειλικρίνεια, και με ξεκάθαρες δημοκρατικές διαδικασίες.

Και πρώτος βασικός στόχος για μας, στόχος που το Συνέδριο, νομίζω, θα πετύχει με πραγματικά θριαμβευτικό τρόπο, είναι να ξαναφέρουμε την αξιοπιστία στην ελληνική πολιτική ζωή. Να ξαναπιστέψει ο πολίτης, ότι πράγματι, αξίζει να ασχοληθεί με τα κοινά, με την πολιτική ζωή. Να αισθανθεί την αισιοδοξία, και τη δυνατότητα ότι μπορεί να αλλάξει τη χώρα, ότι μπορεί να αλλάξει την περιοχή του, μπορεί να αλλάξει τη ζωή του, τη γειτονιά του, την Κοινότητά του.

Κι αυτό είναι το μήνυμα που φέρνουμε, μια νέα πολιτική κουλτούρα, νέα πολιτικά ήθη και πρακτικές, με επίκεντρο τη δύναμη του πολίτη.

Και φάνηκε κι αυτή η δίψα για συμμετοχή. Φάνηκε από τη μεγάλη προσέλευση, όπως είπε και ο Γραμματέας, πολύ σωστά, των 300.000 και άνω πολιτών στις διαδικασίες μας. Σε μια στιγμή που δεν είναι ούτε προεκλογική, και ούτε παίρναμε αποφάσεις για το ποιος θα είναι αρχηγός του Κινήματος. Αλλά νομίζω κεντρίσαμε κάτι πολύ βαθιά μέσα στην ψυχή του Έλληνα πολίτη, τον εμπιστευόμαστε, τον σεβόμαστε και του δίνουμε το λόγο. Κι αυτή θα είναι η πολιτική μας, όχι μόνο τώρα, ως αντιπολίτευση, αλλά θα είναι και η πολιτική μας όταν είμαστε κυβέρνηση, πάντα θα διαβουλευόμαστε με τον πολίτη.

Αξιοπιστία στην πολιτική σημαίνει να αποκαταστήσουμε κατ’ αρχήν την έννοια του πολίτη, αλλά να δώσουμε και νέο νόημα στην έννοια του πολίτη, να εμπλουτίσουμε την έννοια του πολίτη, σε μια παγκόσμια κοινωνία με τις νέες εξελίξεις, και τις νέες ανάγκες που υπάρχουν.

Σε αυτή την διαδρομή, λοιπόν, του τελευταίου έτους, βάλαμε ως σύνθημα: αλλάζοντας το ΠΑΣΟΚ αλλάζουμε την Ελλάδα. Και για το Συνέδριο εκλέξανε προχθές τα 300.000 μέλη και φίλοι, τους εντολοδόχους, τους θεσμικούς εκφραστές, που θα εκφράσουν όχι μόνο τους 300.000, αλλά τα εκατομμύρια των πολιτών, που διψούν για σημαντικές αλλαγές στη χώρα μας. Που διψούν να οικοδομήσουμε το ΠΑΣΟΚ του αύριο, και που πιστέψανε και με την εκλογή πέρσι, με την πολύ μεγαλειώδη συμμετοχή του 1.000.000 και, των πολιτών, πιστέψανε και πιστεύουν σε αυτή τη νέα πορεία.

Μετά το νέο ξεκίνημα πέρσι, ξεκινήσαμε τον προσυνεδριακό μας διάλογο. Στόχος μας ήταν να αλλάξουμε τις διαδικασίες του διαλόγου, να δώσουμε μια νέα ποιότητα που πραγματικά θα σεβαστεί κάθε διαφορετική άποψη, κάθε πρόσωπο, κάθε κοινωνική ομάδα. Να πείθουμε τα μέλη και τους φίλους, τους συμπολίτες μας, ότι η συμμετοχή έχει πραγματική αξία, και δεν εξαντλείται μόνο σε διαδηλώσεις, εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις, ή εκλογικές διαδικασίες. Ότι τους θέλουμε πραγματικά συντρόφους, ότι πιστεύουμε σ’ αυτούς.

Και μπορεί ν’ αντιμετωπίσαμε πολλά προβλήματα και οργανωτικές ανεπάρκειες, ακόμα και τη δυσπιστία του κόσμου, δικαιολογημένη σ’ αυτό το εγχείρημα. Κάθε νέα αρχή είναι και δύσκολη. Αλλά δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει σήμερα κανείς ότι, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, υπάρχει κόμμα που διασφάλισε τόσο ανοιχτές και τόσο συμμετοχικές διαδικασίες.

Και πάλι το ΠΑΣΟΚ, όπως και το 1974, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου μίλησε για αυτοοργάνωση, πρωτοπορεί με τις διαδικασίες. Για πρώτη φορά ένα Κόμμα προχώρησε στην κωδικοποίηση όλων των απόψεων, όλων των απόψεων που διατυπώθηκαν και χρησιμοποίησε αυτή την κωδικοποίηση ως βάση για την επεξεργασία των κεντρικών προτάσεων. Δεν ήταν απλώς ότι εμείς βρεθήκαμε μεταξύ μας, συζητήσαμε κάπου στην Αθήνα, τελειώσαμε και κατεβήκαμε στη βάση για να επιβάλουμε την θέση μας. Το αντίθετο κάναμε. Βάλαμε τα ερωτήματα, μιλήσαμε για τις κατευθύνσεις, και είπαμε, τώρα είναι η ώρα να εκφραστεί ο ίδιος ο πολίτης.

Προτάσεις που αφορούν την ιδεολογική ταυτότητα του Κινήματος, την οργανωτική δομή του Κινήματος, τις πολιτικές μας θέσεις. Πρωτοπορήσαμε σε βαθμό πρωτόγνωρο, για τα ελληνικά, αλλά και τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Διότι η κρίση των κομμάτων δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, είναι φαινόμενο σε παγκόσμιο επίπεδο. Και οι αναζητήσεις οι δικές μας, είναι αναζητήσεις και άλλων κομμάτων. Δεν είναι τυχαίο π.χ. ότι όταν είδα τον Ζοζέ Σόκρατες που μόλις έγινε πρωθυπουργός στην Πορτογαλία, μου είπε με υπερηφάνεια, ότι και αυτοί, ακολούθησαν αυτό που κάναμε εμείς, εκλέγοντας τον αρχηγό τους με άμεση προσφυγή στη βάση του Κινήματος. Βέβαια δεν ανοίξανε, τις διαδικασίες, όσο τις ανοίξαμε εμείς. Αυτοί είχαν την συμμετοχή 30.000 πολιτών. Εμείς είχαμε πέρσι 1.000.000, και 300.000 φέτος. Αυτό δείχνει την πρωτοπορία του ΠΑΣΟΚ.

Από τις 25 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε ο προσυνεδριακός διάλογος, και πραγματοποιήθηκαν 1.800 συνεδρίες των Δημοτικών Επιτροπών Διαλόγου σε όλη την Ελλάδα. Συμμετείχαν σε αυτές χιλιάδες μέλη και φίλοι του ΠΑΣΟΚ.

Πραγματοποιήθηκαν τέσσερις Εθνικές Συνδιασκέψεις, στην Αλεξανδρούπολη για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, στη Θεσσαλονίκη για τη συμμετοχική δημοκρατία, στα Γιάννενα για το κοινωνικό κράτος, στην Πάτρα για την παιδεία, τον αθλητισμό και τον πολιτισμό. Με απόψεις που ήρθαν από όλη την Ελλάδα.

Καινοτομήσαμε χρησιμοποιώντας νέες μορφές διαβούλευσης με τους πολίτες, όπως την τηλεδιάσκεψη, και το διαδίκτυο. Και θέλω να ευχαριστήσω και την Ευρωομάδα, που συνέβαλε ουσιαστικά για την διοργάνωση αυτών των συζητήσεων.

Για πρώτη φορά στη χώρα μας διοργανώθηκαν εθνικές μέρες διαλόγου, σε εθνικό επίπεδο, δηλαδή, για την Τρίτη Ηλικία, για τη Μετανάστευση και για το Περιβάλλον, και αυτό θα το συνεχίσουμε, σε μεγάλα ζητήματα που αφορούν τον πολίτη.

Για πρώτη φορά συνεργαστήκαμε με την οργάνωση «Κάθε Μέρα Πολίτης». Δημιουργήθηκαν πάνελ, και συζητήθηκαν απόψεις από πάρα πολλούς, όχι μόνο του Κινήματός μας, αλλά και εκτός του Κινήματός μας, για να εμπλουτίσουμε και εμείς τις ιδέες μας.

Σ’ αυτή την πρωτοβουλία, και το ΙΣΤΑΜΕ, αλλά και άλλοι φορείς συμμετείχαν. Για πρώτη φορά στην χώρα μας ένα Κόμμα αφιέρωσε για τον προσυνεδριακό διάλογο, ολόκληρο δικτυακό τόπο, που λειτούργησε με απόλυτη διαφάνεια. Μπορούσε, όποιος ήθελε, να δει όποια άποψη υπήρχε, όποια άποψη είχε κατατεθεί επωνύμως, διότι όλα αυτά βρίσκονταν στο διαδίκτυο.

Στο Συνέδριό μας, μετά απ’ αυτό το προσυνεδριακό διάλογο που αναπτύχθηκε, θα κληθούμε μεθαύριο να πάρουμε σημαντικές αποφάσεις. Θα αφορούν την οργανωτική δομή, τις πολιτικές μας θέσεις, θα σηματοδοτούν την νικηφόρα πορεία του Κινήματός μας.

Και είμαι σίγουρος, ότι το Συνέδριο αυτό, δεν θα είναι μια απλή διαδικασία εκλογική, θα είναι ένα Συνέδριο, όπου οι Σύνεδροι θα είναι – και είμαι σίγουρος ότι είναι πάρα πολλοί Σύνεδροι εδώ ανάμεσά μας – οι Σύνεδροι θα είναι οι πρεσβευτές του αύριο, φεύγοντας από το Συνέδριο, διότι θα έχουν όχι απλώς ακούσει, θα έχουν μιλήσει, θα έχουν συμμετάσχει, στις επιμορφωτικές διαδικασίες, που θα πραγματοποιηθούν, στις διάφορες ομάδες δουλειάς, όπου περιμένουμε, πραγματικά, οι Σύνεδροι να αποτελέσουν τον κορμό, οι πρεσβευτές μας για το αυριανό Κίνημά μας, για την νέα εποχή, τους νέους στόχους που βάζουμε σε κάθε περιφέρεια.

Θα επενδύσουμε στους Συνέδρους, θα επενδύσουμε στα νέα όργανα που θα εκλεγούν σε όλη την Ελλάδα, διότι πραγματικά δημιουργούμε έναν ιστό μάχιμο, έναν ιστό διαβούλευσης, έναν ιστό συμμετοχικό για όλους τους πολίτες.

Έχουμε, όμως, ακόμα αρκετά να κάνουμε. Να εμβαθύνουμε την δημοκρατία, την δημοκρατική λειτουργία παντού. Και αυτό είναι ένα μεγάλο στοίχημα, διότι η δημοκρατία απειλείται με ένα διαφορετικό τρόπο, απ’ ότι είχε απειληθεί πριν από πολλά χρόνια, όταν είχαμε δικτατορία.

Πρώτα απ’ όλα, και εμείς στην Ελλάδα έχουμε ακόμα κενά στο δημοκρατικό μας σύστημα. Το βλέπουμε, όταν βλέπουμε θεσμούς, όπως την Εκκλησία π.χ. – θα μιλήσω γι’ αυτό – που δεν υπάρχει ο έλεγχος ο δημοκρατικός, ή τα μέσα ενημέρωσης, ή τα πανεπιστήμια.

Βλέπουμε, όμως, ότι και παγκόσμια υπάρχει η δίψα για δημοκρατία. Ποιος αποφασίζει σε παγκόσμιο επίπεδο; Ποιοι έχουν δικαίωμα έκφρασης; Πώς παίρνονται οι αποφάσεις με δημοκρατικό τρόπο, αν παίρνονται; Ποια συμφέροντα εκπροσωπούνται σε ένα διεθνές επίπεδο; Και όλα αυτά μας αφορούν.

Άρα, λοιπόν, το ΠΑΣΟΚ, τα μέλη μας, οι φίλοι μας, εμείς θα γίνουμε το θετικό υπόδειγμα για μια δημοκρατική αναγέννηση στη χώρα μας. Θα είμαστε το υπόδειγμα της συμμετοχικής δημοκρατίας που επαγγελλόμαστε στη χώρα μας. Και να πάρω και ένα παράδειγμα, το παράδειγμα της Κρήτης. Έχω ακούσει πάρα πολλές φορές, και έχω συμμετάσχει πάρα πολλές φορές, σε συζήτηση για την περιφερειακή ανάπτυξη στην Κρήτη. Και, βεβαίως, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο έργο που έχει γίνει από το ΠΑΣΟΚ, ένα πολύ μεγάλο έργο που έχει γίνει, και η Κρήτη έχει πάει μπροστά.

Αλλά, πρέπει να συζητήσουμε π.χ. πώς θα συνδυάσουμε την αγροτική ανάπτυξη με τον τουρισμό, να συζητήσουμε γιατί το λάδι δεν πουλιέται όπως το ιταλικό λάδι, ή γιατί μας το παίρνουν οι Ιταλοί και το πουλάνε ως ιταλικό λάδι, να συζητήσουμε για τη μη ανταγωνιστικότητα κάποιων προϊόντων, να συζητήσουμε για το πώς θα μπορέσουμε να φέρουμε ποιοτικό τουρισμό, ή δωδεκάμηνο τουρισμό, να συζητήσουμε γιατί δεν μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη τα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, που έχει πολύ αξιόλογα ιδρύματα η Κρήτη, και μάλιστα τα έχει αγκαλιάσει ο κρητικός λαός, τα ιδρύματα τα πανεπιστημιακά και τα ερευνητικά, μεγάλης σημασίας ιδρύματα, διεθνώς. Πόσο μάλλον, να συμμετέχουν στην αναπτυξιακή πορεία της Κρήτης. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί και ένα κέντρο εκπαιδευτικό, ερευνητικό, πνευματικό, όχι μόνο για την Κρήτη την ίδια, όχι μόνον για την Ελλάδα, αλλά για όλη τη Μεσόγειο, για τα Βαλκάνια, για την Ευρώπη.

Όλες αυτές είναι καλές ιδέες. Η εμπειρία μου, όμως, είναι ότι κάπου σκαλώσανε αυτές οι ιδέες, και πιστεύω, ότι ένας πολύ βασικός λόγος που σκαλώσανε, είναι, ότι υπάρχει ακόμη στη χώρα μας ιδιαίτερη συγκέντρωση εξουσιών, γραφειοκρατία, λειτουργίες στο κεντρικό κράτος στην Αθήνα, στους μηχανισμούς του κεντρικού κράτους.

Χρειάζεται να αποκεντρώσουμε την εξουσία, χρειάζεται να συνθέσουμε τις απόψεις, και γι’ αυτό, ακριβώς, θέλουμε να απελευθερώσουμε τις δυνάμεις της περιφέρειας, τις δυνάμεις της κοινωνίας, τις δυνάμεις τις επιχειρηματικές, των εργαζομένων, της νεολαίας. Να απελευθερώσουμε τις δυνάμεις, αλλά αυτό μπορεί να γίνει εάν σπάσουνε τα κλειστά κυκλώματα, αν υπάρξει ανοιχτή δημοκρατική συμμετοχή, να ακουστούν απόψεις, να ανταλλαγούν απόψεις, και να μπορεί να αποφασίζει η περιφέρεια, η Τοπική Αυτοδιοίκηση για τις μεγάλες αποφάσεις.

Γι’ αυτό το λόγο, ακριβώς, διαμορφώνουμε και εμείς μια δομή του ΠΑΣΟΚ που προοιωνίζεται, που είναι προπομπός των μεγάλων αλλαγών που πρέπει να κάνουμε στην κοινωνία μας, για να μπορέσει να αξιοποιήσει αυτό το τεράστιο δυναμικό.

Η Κρήτη έχει ένα δυναμικό που όχι μόνο σκέφτεται δημοκρατικά, που έχει μυαλά φωτεινά, πνευματικά, που έχουν προσφέρει στη χώρα, αλλά αισθάνομαι όταν έρχομαι στην Κρήτη, ότι υπάρχει ένα δυναμικό που κρατιέται ασφυκτικά ακόμη κλεισμένο, που δεν έχει απελευθερωθεί.

Γι΄ αυτό το λόγο εμείς θέλουμε να απελευθερώσουμε όλες τις δυνάμεις της χώρας μας, αυτή είναι εθνική επιταγή. Δεν είναι θέμα ούτε της Κρήτης, ούτε της Πελοποννήσου, ούτε του Έβρου, ούτε της Θεσσαλονίκης, ούτε της Ελλάδας ως μια οικονομική ανάγκη, και μόνον.

Για να μπορέσουμε σε μια σύγχρονη πια παγκόσμια οικονομία, να μπορέσουμε εμείς να σταθούμε ανταγωνιστικά, να μπορέσουμε να συνεχίσουμε την ανάπτυξή μας, χρειάζεται να κινητοποιήσουμε όλες τις δυνάμεις του ελληνισμού, να απελευθερώσουμε όλες τις δυνάμεις του ελληνισμού, τις πιο δημιουργικές δυνάμεις. Γι’ αυτό, ακριβώς, αλλάζουμε και το ΠΑΣΟΚ, και γίνεται ένα ανοιχτό Κόμμα, δημιουργικό. Θέλουμε την ποικιλία των απόψεων.

Με ρωτάγανε οι νέοι το πρωί, για τις – πολλές φορές – κλειστές διαδικασίες, ακόμη και στο χώρο της νεολαίας. Αυτά πρέπει να σπάσουν. Πρέπει να είναι δημιουργικός ο χώρος της νεολαίας. Θέλουμε να έχουμε συμμετοχή.

Θα αλλάξουμε, και γι’ αυτό έχουμε κάνει και σημαντικές τομές. Υπάρχουν και σημαντικά κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας, όχι μόνο ταξικά, που πρέπει να συμμετάσχουν, όπως είναι π.χ. οι γυναίκες. Είναι μεγάλη η τομή, όταν βάζουμε 40% εκπροσώπηση των γυναικών στο Κίνημά μας. Και νομίζω, ότι αυτό πρέπει να το πούμε εδώ στο Ηράκλειο, που έχει μια αρχαία, πανάρχαια παράδοση της σημαντικής παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική.

Αλλά έχουμε, επίσης, και την πολύ σημαντική αλλαγή που κάναμε με την ισότιμη συμμετοχή ενός τμήματος της κοινωνίας μας, που δεν έχει φωνή σήμερα. Και, όμως, συνεισφέρει ουσιαστικά στην οικονομία, στον πολιτισμό μας. Είναι οι μετανάστες. Και αυτοί έχουν σημαντικό λόγο πια, και χαίρομαι ότι το ΠΑΣΟΚ, τα μέλη του ΠΑΣΟΚ αγκάλιασαν αυτή την πρόταση. Προχθές στο Ρέθυμνο είχαμε μια έκπληξη, αλλά ευχάριστη έκπληξη. Είδα ότι οι πολίτες που ήρθαν να ψηφίσουν βγάλανε ως πρώτο σύνεδρο έναν συμπατριώτη μας, πια, γιατί έχει πάρει ελληνική υπηκοότητα, σουδανικής καταγωγής, γιατρό στο Ρέθυμνο. Νομίζω, ότι αυτό δείχνει μια πολύ σημαντική προσφορά και αλλαγή που εμείς θέλουμε.

Φίλες και φίλοι, την προηγούμενη εβδομάδα επισκέφθηκα τον φίλο μου, τον Ζοζέ Σόκρατες, που είναι πια πρωθυπουργός. Αυτή η εκλογή του συμβολίζει την αναγέννηση των σοσιαλιστικών κινημάτων στη νότιο Ευρώπη.

Μετά την εκλογή του Θαπατέρο στην Ισπανία, είχαμε την εκλογή του Σόκρατες. Πιστεύω ακράδαντα, ότι ο επόμενος σταθμός είναι η Ιταλία, και μετά η Γαλλία, και μετά η Ελλάδα.

Πληρώσανε οι νεοσυντηρητικοί τα μικροκομματικά τους παιχνίδια εις βάρος της πορτογαλικής οικονομίας. Εμπνεύστηκε ο δικός μας πρωθυπουργός από τον τότε πρωθυπουργό της Πορτογαλίας, και είπε, όπως κάνανε και αυτοί απογραφή, να κάνουμε κι εμείς. Γιατί την κάνανε την απογραφή; Ήταν για να ρίξουν βάρη, να κάνουν κριτική στην προηγούμενη κυβέρνηση, να πούνε, εμείς πήραμε καμένη γη και άρα, όλες αυτές οι υποσχέσεις τις οποίες σας δώσαμε προεκλογικά, δεν μπορούμε να τις ικανοποιήσαμε, αλλά δεν φταίμε εμείς, φταίει το ΠΑΣΟΚ. Αυτό ακριβώς ήθελε και ο κ. Μπαρόζο, αλλά και ο κ. Καραμανλής.

Γιατί αυτό; Ένας πολύ βασικός λόγος είναι ότι η Ν.Δ. δεν ήρθε με πρόγραμμα να πάει τη χώρα μπροστά. Ήρθε με πρόγραμμα να έρθει και να καθίσει, να στρογγυλοκαθίσει, στην εξουσία, στις υπουργικές καρέκλες, στους υπουργικούς θώκους. Αυτός ήταν ο βασικός στόχος της Ν.Δ. Η εξουσία για την εξουσία.

Και άρα, λοιπόν, προτεραιότητα δεν είναι να πάει η χώρα μπροστά, δυστυχώς. Πώς, όμως, θα μπορέσουν να κρατήσουν αυτοί την εξουσία; Θα μπορούσαν, βεβαίως, θεωρητικώς, να κρατήσουν αν ερχόντουσαν και έλεγαν «θα δουλέψουμε για τη χώρα, θα την πάμε μπροστά, ότι πήραμε καλό από το ΠΑΣΟΚ, θα το αξιοποιήσουμε και θα χτίσουμε πάνω σ’ αυτό, για να πάει μπροστά η χώρα».

Αντί να ασχοληθούν με το να πάει ακριβώς μπροστά η χώρα, ασχολήθηκαν με το να γκρεμίσουν ό,τι καλό έκανε το ΠΑΣΟΚ, για να μπορούν να πουν μετά «εντάξει, τελείωσε το ΠΑΣΟΚ».

Στην Πορτογαλία πήραν την απάντηση. Ο πορτογαλικός λαός είπε «εμείς δεν δεχόμαστε αυτά τα παιχνίδια, εμείς θέλουμε την έμπνευση, θέλουμε την ελπίδα, θέλουμε να πάμε μπροστά», και καταδίκασαν την πολιτική αυτή της απογραφής. Έτσι το ίδιο και στην Ελλάδα ο ελληνικός λαός θα καταδικάσει στις επόμενες εκλογές αυτήν την πολιτική της απογραφής.

Και μετρούμε, πια, έναν χαμένο χρόνο, το χαμένο χρόνο της Νέας Δημοκρατίας, που υποσχέθηκε ανάπτυξη, υποσχέθηκε να επιταχύνει τους ρυθμούς της ελληνικής οικονομίας, και όμως, έχουμε επιβράδυνση. Εκεί που έλεγε 5%, και ήμασταν στο 5% της ανάπτυξης, 5% παραπάνω κάθε χρόνο ήταν η ανάπτυξη της χώρας μας, που είναι πολύ σημαντικό, γιατί κάθε ποσοστιαία μονάδα είναι περίπου 1,6 δις ευρώ. Είναι τουλάχιστον κάτι παραπάνω από δύο γέφυρες Ρίου – Αντιρρίου.

Καταλαβαίνετε να έχει η Ελλάδα παραπάνω ποσοστά ανάπτυξης, τι πλούτο σημαίνει, και πού μπορεί να επενδύσει για τον ελληνικό λαό; Αντί λοιπόν να έχουμε πρόοδο, έχουμε πισωγύρισμα. Από το 5% στο οποίο ήμασταν, και το οποίο υποσχόταν ότι θα το ξεπεράσει ο κ. Καραμανλής, τώρα μιλούν για 3% ή και κάτω του 3%.

Αντί για την αύξηση των εισοδημάτων, είδαμε, και θα δούμε και τα επόμενα χρόνια, τη μείωση των εισοδημάτων, την πραγματική μείωση των εισοδημάτων κάτω του πληθωρισμού. Υποσχέθηκαν υψηλότερες συντάξεις για τους αγρότες, τους επαγγελματίες εργαζόμενους. Και τι είδαμε;

Δεν λέμε εμείς, το ΠΑΣΟΚ, ότι τα 30 ευρώ ήταν αναγκαστικά σωτήριο γι’ αυτόν που έπαιρνε το ΕΚΑΣ, αλλά ήταν μια πραγματική και ειλικρινής προσπάθεια. Τότε έλεγαν ότι αυτά τα 30 ευρώ ήταν ψίχουλα. Φέτος δίνουν 8 ευρώ. Αυτή είναι η Νέα Δημοκρατία, η Νέα Δημοκρατία των μεγάλων και ψεύτικων λόγων.

Εμείς, όμως, το ΠΑΣΟΚ, είχαμε υποχρέωση να υπερασπιστούμε τους αδύνατους. Και ως αντιπολίτευση, δυναμικά μετά το Συνέδριό μας, θέλω να τονίσω, ότι εμείς δεν θα αφήσουμε τους χαμηλοσυνταξιούχους, τους χαμηλόμισθους, τα φτωχότερα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. Θα είμαστε μπροστά για να τους υπερασπιζόμαστε, να υπερασπιζόμαστε τα κεκτημένα τους, και να τους βοηθήσουμε. Να κάνουμε μία κοινωνία ισότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Υποσχέθηκαν ότι θα σπάσουν την ακρίβεια, θα ελέγξουν την ακρίβεια στην αγορά, και βλέπουμε έναν πληθωρισμό που ανεβαίνει σταθερά. Είναι από τις χειρότερες αδικίες αυτή, διότι χτυπά τον μισθωτό, τον εργαζόμενο, χτυπά τον απλό πολίτη, το οικογενειακό εισόδημα.

Μιλάνε για τη λειτουργία της αγοράς, αλλά εννοούν την ασυδοσία της αγοράς. Περιμένουν να πέσουν οι τιμές μόνες τους. Υποσχέθηκαν ελάφρυνση της φορολογίας στα νοικοκυριά. Αντί γι’ αυτό, είχαμε νομοσχέδια που έσπευσε πρώτα-πρώτα η Κυβέρνηση να ψηφίσει, με χαριστικές απαλλαγές στα μεγάλα εισοδήματα. Έσπευσε να μειώσει τους συντελεστές φορολογίας στις επιχειρήσεις, στα διανεμόμενα κέρδη. Για τα νοικοκυριά τίποτα, τίποτα για την οικογένεια.

Υποσχέθηκαν περισσότερες δημόσιες επενδύσεις για την Αθήνα και την περιφέρεια, να αξιοποιήσουν την Ολυμπιακή κληρονομιά. Αντί γι’ αυτό βλέπουμε δραστικές περικοπές στις δημόσιες επενδύσεις στο φετινό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα για την περιφέρεια. Δεν βλέπουμε να έχει δημοπρατηθεί κανένα έργο μέσα από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης τους τελευταίους έντεκα – δώδεκα μήνες.

Πληρώνουμε, όμως, και την πολιτική της Νέας Δημοκρατίας. Μιλούσαν για την απογραφή, αλλά, για να δούμε αν κάναμε μία απογραφή των τελευταίων δώδεκα μηνών, τι θα βρίσκαμε; Εκτροχιάστηκε η ελληνική οικονομία, και ο ελληνικός κρατικός προϋπολογισμός. Τα έσοδα και οι δαπάνες.

Έλεγαν θα βάλουν τάξη στη σπατάλη. Κι όμως η χρονιά αυτή ήταν μια χρονιά καταστροφική για τον προϋπολογισμό της χώρας. Τεράστια έξοδα και δαπάνες, και ελάχιστα έσοδα. Και δεν μας κοινοποιεί ακόμα ο κ. Αλογοσκούφης ποια είναι τα πραγματικά στοιχεία της χώρας. Μιλάνε για αλήθεια.

Θα έπρεπε τα στοιχεία του Δεκεμβρίου να τα ξέρει ο ελληνικός λαός, η Ελληνική Βουλή, να ξέρει τι έγινε με τον προϋπολογισμό. Τα ζητάει η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ζητάει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το ζητάνε οι Βουλευτές μας με επερωτήσεις τους, οι συνάδελφοι που παλεύουν δυναμικά στην Ελληνική Βουλή, και αυτό μπορώ να σας το εγγυηθώ. Η Κοινοβουλευτική μας Ομάδα δουλεύει σκληρά και δυναμικά στην Ελληνική Βουλή, κι όμως, δεν μας δίνει τα στοιχεία ο κ. Αλογοσκούφης για να δούμε ακριβώς ποια είναι η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας.

Η πρόβλεψή τους για τα έσοδα τον Γενάρη ήταν 8%, και φαίνεται ότι πετυχαίνουν 2,5%. Αυτή είναι η αξιοπιστία η δικιά τους. Ποιος θα τα πληρώσει αυτά αγαπητοί φίλοι και φίλες; Εκεί που έλεγαν ότι θα καταργήσουν τον ΣΔΟΕ, φοβάμαι ότι θα τον ενισχύσουν με άλλες δυνατότητες πια, με μια πολιτική που θα είναι επιδρομή στα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, διότι είναι οι καλοπληρωτές οι οποίοι, τελικά, θα πληρώσουν με την πολιτική της Νέας Δημοκρατίας. Όσοι, λοιπόν, πίστεψαν στις προεκλογικές υποσχέσεις, σήμερα διαψεύδονται οικτρά.

Υποσχέθηκαν περισσότερες θέσεις εργασίας και μείωση της ανεργίας. Τι είδαμε για την απασχόληση και την ανεργία; Είδαμε τη μείωση των προσλήψεων, την αύξηση των απολύσεων, είδαμε να μην έχουν κανένα, μα κανένα σχέδιο, για την αξιοποίηση της τεράστιας προβολής της χώρας μας από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.

Σκεφτείτε, ένας τουριστικός νομός όπως ο δικός σας, μια τουριστική περιοχή, τέτοια προβολή της χώρας μας δεν θα μπορούσαμε ποτέ να έχουμε όσα κονδύλια κι αν θέλαμε να δώσουμε για την τουριστική προβολή.

Και όχι μόνο δεν προβάλανε τη χώρα μας, αλλά και οι διαφημίσεις που βγήκαν, βγήκαν αφού τα τουριστικά πρακτορεία είχαν κλείσει τις θέσεις τους για διάφορες χώρες. Τόσο μεγάλη ήταν η προσπάθειά τους για την αξιοποίηση των Ολυμπιακών Αγώνων. Τόσο μεγάλη, που βγήκαν αμέσως μετά για να δυσφημίσουν σε όλον τον κόσμο τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Φίλες και φίλοι, ήταν μια ιστορική ευκαιρία για να αναδείξουμε τη χώρα μας, και να ενδυναμώσουμε τον τουρισμό, τον οικοτουρισμό, την αγορά, το μερίδιο της αγοράς μας σ’ αυτήν την τεράστια τουριστική, πολιτιστική, αθλητική -αν θέλετε- αγορά. Δεν το αξιοποίησαν, και ήδη φέτος ακούγεται ότι, θα είναι όχι και ιδιαίτερα αισιόδοξες οι προοπτικές σ’ αυτόν τον τομέα.

Η πολιτική σημαίνει ανάληψη ευθυνών, να σχεδιάζεις για το μέλλον, ευθύνη και σοβαρότητα, και όχι να παίζεις με τον πόνο του πολίτη, διότι αυτό έχουμε δει, από τον αγρότη μέχρι τον εργαζόμενο, από τον επιχειρηματία μέχρι τη νεολαία, από τον συνταξιούχο μέχρι την γυναίκα, την οικογένεια.

Έπαιξαν προεκλογικά με τον πόνο του πολίτη. Δεν ήθελαν ουσιαστικά να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της χώρας, και σήμερα, βεβαίως, αρχίζουν και πληρώνουν στις συνειδήσεις του ελληνικού λαού αυτά τα οποία έπραξαν.

Δεν μπορεί μια υπεύθυνη παράταξη να έρχεται να λέει το ένα προεκλογικά, και την επομένη να λέει το άλλο, και αυτό οπωσδήποτε θα καταδικαστεί από τον ελληνικό λαό στις επόμενες εκλογές.

Η Νέα Δημοκρατία έχει δημιουργήσει μεγαλύτερη ανασφάλεια και αβεβαιότητα στους Έλληνες, σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό, σε κάθε ελληνική οικογένεια, σε κάθε επιχειρηματία, στην οικονομία συνολικά.

Είπαν ότι δεν γνώριζε ο κ. Καραμανλής για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας όταν μιλούσε στη Διεθνή Έκθεση, πριν από λίγους μήνες. Όμως, στις προγραμματικές δηλώσεις είχαν ήδη προχωρήσει, και είχαν καταθέσει πληροφορίες για την ελληνική οικονομία στην Ευρώπη. Τότε έλεγαν ότι γνώριζαν για την ελληνική οικονομία.

Αυτό που δεν είχαν κατανοήσει, είναι ότι η πράξη τους να πάνε να δυσφημίσουν την ελληνική οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα είχε τόσο μεγάλες, τεράστιες επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία. Γι’ αυτή τη μικροκομματική τους πράξη, δεν γνωρίζανε τις επιπτώσεις.

Τους το είχαμε, όμως, πει εμείς στις προγραμματικές δηλώσεις. Είχαμε πει: προσέξτε πώς θα κινηθείτε, κάντε ότι νομίζετε, είμαστε υπέρ της απογραφής, είμαστε υπέρ της αλήθειας, δεν φοβόμαστε εμείς την αλήθεια. Θέλουμε εμείς, ως ΠΑΣΟΚ να δείτε κι εσείς ποιο ήταν το έργο μας, να το αξιολογήσουμε όλοι μαζί. Αλλά κάνοντας τις πράξεις αυτές, το μόνο που ζητούμε από σας, είναι να μην υπονομεύσετε το κύρος της Ελλάδας, το κύρος της ελληνικής οικονομίας διεθνώς.

Και όμως, όχι μόνο δεν μας άκουσαν, αλλά εκεί που η Ελλάδα ήταν στο ζενίθ, ήταν ένα πρότυπο για τα Βαλκάνια, ένα πρότυπο για τις νέες χώρες που μπαίνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα πρότυπο περηφάνιας για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, που συνέβαλε στην ανάπτυξη και στην πρόοδο, που για πρώτη φορά είχαμε τόση μεγάλη ανάπτυξη στη χώρα μας, σήμερα έχουμε γίνει το «μαύρο πρόβατο» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και είναι ντροπή να βλέπουμε να χρειάζεται να πηγαίνουν Υπουργοί της Κυβέρνησης, και για διάφορα νομοσχέδια, για διάφορες κινήσεις να απολογούνται. Σε ποιον; Σε κάποιον Διευθυντή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εμείς είμαστε η παράταξη που είπαμε «η Ελλάδα στους Έλληνες». Αυτή είναι η παράταξη που ξαναφέρνει την Ελλάδα στην εξάρτηση και την επιτήρηση.

Αλλά αποκαλύπτονται και σε άλλους τομείς. Θέλανε να ιδιοποιηθούν την σχέση τους, να εκμεταλλευθούν, αν θέλετε, να καταχραστούν την σχέση τους με την Εκκλησία. Πράγματι, πριν από τις εκλογές, αυτά τα φυλλάδια τα οποία στείλανε σε όλη την Ελλάδα, ποιος τα έστειλε, ποιος τα χρηματοδότησε, ποιος συνέταξε αυτό το λιβελογράφημα; Ποιος έδωσε τις διευθύνσεις;

Εγώ δεν κατηγορώ, ρωτώ. Και ζητώ διαφάνεια, ζητώ εξηγήσεις. Διότι αυτό ακριβώς ήταν λίγες μέρες πριν από τις εκλογές, και δεν ξέρουμε πόσο επηρέασε, έβαλε ερωτηματικά, σε πραγματικά σκεπτόμενους ανθρώπους, σε συνειδήσεις. Χωρίς να μπορεί να απολογηθεί και να απαντήσει κανείς σε τέτοιο λιβελογράφημα, γιατί δεν υπήρχε αποστολέας, καν. Κανένας δεν ήθελε να λάβει την ευθύνη αυτού του λιβελογραφήματος. Υπάρχει, όμως, ευθύνη, και εμείς πρέπει αυτό να το ανακαλύψουμε για τον ελληνικό λαό.

Φίλες και φίλοι, η Νέα Δημοκρατία δεν στηρίζει την εκκλησία. Η Νέα Δημοκρατία στηρίζει μια σχέση συναλλαγής με την εκκλησία. Η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να μιλά και δεν είναι αξιόπιστη να μιλά, για την κάθαρση στην εκκλησία. Διότι η Νέα Δημοκρατία εκμεταλλεύθηκε την εκκλησία, αντί να την σεβαστεί. Δεν σεβάστηκε την εκκλησία, η οποία δεν ανήκει σε κανένα κόμμα. Ανήκει στον Ορθόδοξο λαό.

Και βεβαίως, και η Εκκλησία μπήκε στον πειρασμό να εμπλακεί στα της πολιτικής. Δυστυχώς, φαίνεται ότι, είναι μια βαθύτερη νοοτροπία, που αναβλύζει αυτές τις μέρες με τις αποκαλύψεις.

Γι’ αυτό εμείς λέμε διαφάνεια παντού, και για τα πάντα. Οξυγόνο για την δημοκρατία. ?πλετη διαφάνεια για την λειτουργία των θεσμών. Δημοκρατικό έλεγχο και κοινωνική λογοδοσία. Εμείς δεν είμαστε υπέρ κανενός κατεστημένου. Κανένα κατεστημένο, είτε στο κράτος, είτε στους επιχειρηματίες, είτε στον συνδικαλισμό, είτε στον συνεταιρισμό, είτε στην εκκλησία, είτε στη δικαιοσύνη, είτε στα πανεπιστήμια, είτε στα κόμματα.

Εμείς, ως ΠΑΣΟΚ, θέλουμε την σωστή, ανοιχτή και ελεύθερη λειτουργία αυτών των θεσμών. Θέλουμε το μεγαλείο που είχε ο κάθε θεσμός, της εκκλησίας, της πολιτείας, της δικαιοσύνης, των μέσων ενημέρωσης, των κομμάτων, του συνδικαλισμού, των πανεπιστημίων, το μεγαλείο των αξιών που εκπροσωπούν αυτά όχι απλώς να τα συντηρήσουμε, να τα διαφυλάξουμε, αλλά και να τα αναδείξουμε.

Και για να γίνει αυτό, χρειάζονται την αυτονομία τους, αλλά χρειάζονται και τον κοινωνικό και δημοκρατικό έλεγχο. Και όπως εμείς προχωράμε σε μεγάλες αλλαγές στο δικό μας το Κόμμα, για να δώσουμε το παράδειγμα στην ελληνική κοινωνία, να δώσουμε το παράδειγμα στους θεσμούς, έτσι θα παλέψουμε για να υπάρξει κοινωνική λογοδοσία, δημοκρατική λογοδοσία, μια δημοκρατική ανατροπή για τους θεσμούς αυτούς, όπου χρειάζεται, όπου υπάρχουν κλειστά συστήματα.

Αντιθέτως η Νέα Δημοκρατία ηθικολογεί. Έχει υιοθετήσει τις νεοσυντηρητικές λογικές που βλέπουμε από την Αμερική, με το ρεπουμπλικανικό κόμμα, μέχρι και τα κόμματα της Ευρώπης τα συντηρητικά. Θέλει να ιδιοποιηθεί των αξιών, να τις κάνει κτήμα, θέσφατο, δικό τους απόκτημα.

Πρώτα απ’ όλα η Νέα Δημοκρατία, και η δεξιά, αν δούμε την ιστορία τους, δεν μπορώ να πω ότι έχουν κάποιο ιδιαίτερο δικαίωμα να μιλάνε για αξίες. Δεν νομίζω, ότι η Νέα Δημοκρατία και η δεξιά συντήρηση στη χώρα μας, είχε ποτέ δείξει με την στάση της, την πραγματική δημοκρατική και ανοιχτή της λειτουργία. Αλλά και δεύτερον, ήδη μέσα σε δέκα μήνες, ένδεκα μήνες, έχει δείξει ότι θέλει να αιχμαλωτίσει την έννοια της ηθικής, για να μπορεί να χειραγωγήσει την κάθε άποψη, για να μπορεί να εγκλωβίσει τον έλληνα πολίτη, όχι να τον απελευθερώσει, όχι να τον βοηθήσει, αλλά για να μπορεί να κατηγορεί.

Αντί για την ελεύθερη κρίση, προωθεί η Νέα Δημοκρατία την υποκρισία. Δυστυχώς η όλη στάση της απέναντι σε ζητήματα ηθικής, χαρακτηρίζεται από σκοπιμότητες, από αλαζονική συμπεριφορά. Γι’ αυτό και εμείς, ως ΠΑΣΟΚ, στη δική μας προσπάθεια αναγέννησης και ανασυγκρότησης, βάζουμε στο επίκεντρο των δικών μας διεργασιών, τις αξίες, τις πρακτικές μας, το νέο ήθος, το νέο ύφος, γιατί ακριβώς αυτό εμάς μας εκφράζει ως δημοκράτες, αυτό εμάς μας εκφράζει ως σοσιαλιστές, αυτό εμάς μας εκφράζει για το μέλλον της χώρας.

Φίλες και φίλοι, δεν είναι τυχαίο, ότι ζητά ο ελληνικός λαός ακριβώς αυτό τον δημοκρατικό έλεγχο. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ελληνικός λαός ζητά μια νέα σχέση κράτους – εκκλησίας, που δεν είναι κλειστά συστήματα, αλλά υπάρχει διαφάνεια και έλεγχος από τον ίδιο τον πολίτη.

Γι’ αυτό ακριβώς και το ΠΑΣΟΚ θα ανοίξει, και μέσα από το Συνέδριο, τη συζήτηση για το θέμα της εκκλησίας, το θέμα των σχέσεων κράτους – εκκλησίας. Θα ανοίξουμε τη συζήτηση, και η συζήτηση αυτή θα είναι ένα θέμα, όχι απλώς επιστημονικής επεξεργασίας, αλλά με τις δικές μας προτάσεις θα ζητήσουμε, τελικά, να πάμε και σε ένα δημοψήφισμα, ώστε ο ελληνικός λαός να αποφασίσει για τις νέες σωστές σχέσεις, μεταξύ κράτους και εκκλησίας.

Με αυτά που έχουν αποκαλυφθεί, ακριβώς αναδεικνύονται τα θέματα του εκδημοκρατισμού της χώρας μας. Ποιος λογοδοτεί σε ποιον; Ποιες εξουσίες είναι εκτός ελέγχου; Ποιοι αποφασίζουν μακριά από τα μάτια του πολίτη; Ποιος ασκεί εξουσία χωρίς να δίνει το λόγο; Το ζητούμενο σήμερα είναι, σε ποιον λογοδοτούν οι θεσμοί; Λογοδοτούν στην κοινωνία, λογοδοτούν στον πολίτη, λογοδοτούν στον πιστό, στον Ορθόδοξο, στο πλήρωμα;

Εμείς λέμε, δημοκρατικός έλεγχος και κοινωνική λογοδοσία. Και βεβαίως, υπάρχουν πολλοί τρόποι αυτό να γίνει και για την Εκκλησία. Μπορούμε να δούμε και από την εμπειρία πολλών άλλων χωρών, αλλά αυτός ο ιδιότυπος κρατισμός δημιουργεί ένα κλειστό σύστημα και είναι κάτι το οποίο πρέπει να σπάσει. Σοβαρή, λοιπόν, συζήτηση εμείς θα διεξάγουμε, ξεκινώντας από το Συνέδριό μας.

Συντρόφισσες και σύντροφοι, φίλες και φίλοι, μπορούμε και πρέπει εμείς να κάνουμε μια δημοκρατική επανάσταση σ’ αυτή τη χώρα, ηθική δημοκρατική επανάσταση δημοκρατικού εκσυγχρονισμού.

Καλούμαστε ν’ αλλάξουμε βαθιά ριζωμένες νοοτροπίες, να σπάσουμε νοοτροπίες που μας κρατούσαν σε λήθαργο, σε εξάρτηση, σε υπανάπτυξη, να ενισχύσουμε αξίες που μας απελευθερώνουν. Και αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ για να αλλάξουμε την Ελλάδα.

Αντιπρόσωποι και Σύνεδροι που θα έρθετε μεθαύριο στην Αθήνα για το Συνέδριό μας, θα έχετε να αποφασίσετε για το μέλλον και την προοπτική του ΠΑΣΟΚ.

Από την δική μου πλευρά, εμπιστεύομαι πραγματικά, είμαι σίγουρος, ότι το Συνέδριο αυτό θα αφήσει εποχή, διότι θ’ αφήσουμε πίσω πρακτικές που μας χώρισαν άσκοπα, που μας πίκραναν, που καταδικάστηκαν, νέες πρακτικές αν θέλετε, και μείωσαν την δύναμή μας.

Αλλά θα υιοθετήσουμε και θα ξαναζωντανέψουμε με τις νέες μας δημοκρατικές προοπτικές και δυναμικές, ώστε πραγματικά να οδηγήσουμε τη χώρα σε μια νέα εποχή.

Σε μια νέα εποχή που εμπνέεται, όμως, από τις παραδόσεις μας. Από τις ρίζες μας. Και είναι μακρινές οι ρίζες αυτές. Χαρίλαος Τρικούπης, Ελευθέριος Βενιζέλος, Γεώργιος Παπανδρέου, Ανδρέας Παπανδρέου, Κώστας Σημίτης.

Είμαστε συνεχιστές αυτού του έργου. Εμπνεόμαστε από τους αγώνες και το έργο αυτών των ανθρώπων, αλλά και όλων αυτών των γενιών που πάλεψαν στο χώρο της δημοκρατίας, του σοσιαλισμού, του φιλελευθερισμού.

Πραγματικά, στο ΠΑΣΟΚ συνυπάρχει, και αυτή είναι και η μεγάλη μας δύναμη, συνυπάρχει η πείρα, η γνώση, η ιστορία, οι παραδόσεις, οι αγώνες, συνυπάρχουν με τον ενθουσιασμό, την φαντασία, την δημιουργικότητα, τις νέες ιδέες της νεολαίας μας, της νέας γενιάς.

Οι ρίζες μας, μας εμπνέουν, το μέλλον μας, μας οδηγεί. Το ΠΑΣΟΚ θα είναι πάντα το Κίνημα της δημοκρατικής αλλαγής. Για μια Ελλάδα κοινωνικά δίκαιη, δημοκρατική, ριζοσπαστική, χωρίς διακρίσεις και διαχωρισμούς.

Μου είπε κάποιος προχθές, εδώ, στη Κρήτη, όταν μιλάγαμε για τις διαδικασίες, ξανα-ανανεωθήκαμε, ξαναγίναμε οικογένεια, παλιές και νέες γενιές. Βέβαια, δεν λυθήκανε όλα τα προβλήματα. Και ακόμα πολλές φορές και παλιές πρακτικές παραμένουν, αλλά έχουμε κάνει ένα τεράστιο βήμα, διότι εμείς ως οικογένεια, ως Κίνημα, θα διαμορφώσουμε μια μεγάλη κοινωνική, πολιτική συμμαχία για συναίνεση, για τις μεγάλες τομές που αύριο θα κάνουμε ως κυβέρνηση. Και έτσι ως κυβέρνηση θα μπορέσουμε να κάνουμε πράξη τα οράματα του ελληνικού λαού.

Πολλές φορές ο κόσμος λέει, μα μπορούν τα οράματα να γίνουν πράξη; Τα οράματα δεν γίνονται πράξη μόνο με το να τα εύχεσαι. Τα οράματα δεν γίνονται πράξη μόνο με το να τα σχεδιάσεις επί χάρτου. Τα οράματα γίνονται πράξη, όταν γίνονται θέματα που είναι στη καρδιά του πολίτη, που υπάρχει ευρύτατη συναίνεση, συζήτηση, διάλογος και που διαμορφώνεται μια ισχυρότατη δυναμική και δημοκρατική πλειοψηφία για το αύριο. Αυτό κατάφερε το ΠΑΣΟΚ το 1974, και το 1981. Αυτό θα καταφέρει το ΠΑΣΟΚ και πάλι, πολύ σύντομα, στις νέες εκλογές που έρχονται.

Φίλες και φίλοι, η Νέα Δημοκρατία μονολογεί με το παρελθόν. Εμείς κάνουμε διάλογο με το μέλλον. Και σας καλώ όλους σ’ αυτό τον ωραίο διάλογο, σ’ αυτό τον ωραίο αγώνα, γιατί πραγματικά μεθαύριο θα κληθούμε από τον ελληνικό λαό, ξανά να είμαστε στο πηδάλιο αυτής της χώρας. Και τότε θα είμαστε όχι απλώς έτοιμοι, αλλά με τις νέες μας προτάσεις, ανανεωμένοι, ένα Κίνημα δυναμικό, για να πάει την Ελλάδα μπροστά.

Σας καλωσορίζω, λοιπόν, όλους που θα έρθετε στο Συνέδριο μεθαύριο. Ευχαριστώ την Κρήτη, ευχαριστώ το Ηράκλειο, γι’ αυτή την αμέριστη υποστήριξη, τους δημοκρατικούς αγώνες. Ευχαριστώ όλους γι’ αυτή τη συμμετοχή, και προχωράμε μπροστά για την μεγάλη αλλαγή. Ευχαριστώ πολύ. Καλό μας αγώνα.”

Διαβάστε επίσης