Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ομιλία στη συζήτηση του νομοσχέδιου του υπουργείου Παιδείας | 10.06.2020

Απότοκα Καραντίνας – Νέα πραγματικότητα: οπισθοδρόμηση ή αλλαγή | 04.06.2020

Mε αφορμή την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης | 30.05.2020

Το μέλλον της εργασίας – Πρωτομαγιά 2020 | 01.05.2020

Για την ορκωμοσία της Κατερίνας Σακελλαροπούλου στη θέση της Προέδρου της Δημοκρατίας | 13.03.2020

Ο Γ. Παπανδρέου από το Web Summit | 07.11.2019

 

Ομιλία στη Συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Ανασυγκρότησης

“Σύντροφοι και συντρόφισσες, φίλες και φίλοι, είναι η τελευταία συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Ανασυγκρότησης. Θα βρεθούμε σε λίγες μέρες στο Συνέδριό μας. Ένα δημοκρατικό και συμμετοχικό Συνέδριο. Συνέδριο αισιοδοξίας και ελπίδας. Ελπίδας για το ΠΑΣΟΚ, ελπίδας για τη χώρα.

Θέλω να σας ευχαριστήσω όλους, διότι το Συνέδριό μας ήδη αποτελεί γεγονός και επιτυχία, αλλά και γεγονός στην κομματική ιστορία του τόπου μας.

Στην Προσυνεδριακή Διαδικασία:

· Δεκάδες επιτροπές και ομάδες δουλειάς του Εθνικού Συμβουλίου Ανασυγκρότησης.

· Επιτροπές διαλόγου – νομίζω ο αριθμός έφτασε στις 1.600

· Κωδικοποίηση όλων ανεξαιρέτως των απόψεων που εκφράστηκαν, και δημοσιοποίησή τους

· Δημιουργία δικτυακού τόπου για τη συνεχή ανταλλαγή απόψεων και προτάσεων και δημοσιοποίησης των απόψεων.

· Τέσσερις Συνδιασκέψεις

· Ημέρες Εθνικού Διαλόγου, μια νέα πρωτότυπη διαδικασία σε τρία σημαντικά θέματα: Μετανάστευση, Τρίτη Ηλικία και Περιβάλλον.

· Πάνελ, στρογγυλά τραπέζια από το ΙΣΤΑΜΕ, το Κάθε Μέρα Πολίτης.

· Δικτυακή και δορυφορική διασύνδεση σε συνεργασία με την Ευρωομάδα με την περιφέρεια, για διάλογο σε σειρά ζητημάτων

· Ερωτηματολόγια με πολύ επίμαχα και σημαντικά ερωτήματα, τα οποία επίσης θα δημοσιοποιηθούν, για το Συνέδριό μας, για να συμβάλλουν στο διάλογο.

Όλη αυτή η δουλειά θα εκτεθεί και στο Συνέδριο. Θα τιμήσουμε όλους όσοι συμμετείχαν, αλλά θα εμπνευσθούμε και από τις απόψεις τους. Αν θέλετε, νομίζω ότι καταφέρνουμε να αποποινικοποιήσουμε μια λογική που υπήρχε γενικότερα στην πολιτική μας ζωή, ότι η διαφορά σημαίνει σύγκρουση, σύγκρουση προσωπική, προσωπική στρατηγική ή ακόμα και ιδιοτέλεια.

Εμείς βλέπουμε τη διαφορετική άποψη και ως οξυγόνο, ακόμα και ως λυτρωτική και απαραίτητη για τη διαμόρφωση μιας συλλογικής συναίνεσης και απόφασης.

Η επιτυχία του Συνεδρίου, βέβαια, εξαρτάται από μας, από το πως θα απαντήσουμε τελικά στις ανησυχίες και τους προβληματισμούς της ελληνικής κοινωνίας.

Σήμερα, καταθέτουμε προς έγκριση κείμενα συζήτηση τα οποία θα πάνε προς συζήτηση στο Συνέδριο. Είναι εισηγήσεις προς το συνέδριο, αλλά η κατάθεση αυτών των κειμένων είναι αποτέλεσμα τόσο σημαντικής δουλειάς, με τα όποια προβλήματα και αδυναμίες. Όταν ξεκινήσαμε, πράγματι, και καχυποψία υπήρχε, και κούραση υπήρξε, και απογοήτευση υπήρξε, αλλά, όμως, κάναμε κάτι πάρα πολύ πρωτόγνωρο, και νομίζω, ότι ακριβώς η κατάθεση αυτών των κειμένων αναδεικνύει τη συλλογική μας βούληση, την ενότητά μας, την βούλησή μας για αλλαγή, την ειλικρινή πρόθεσή μας να απαντήσουμε πειστικά στο μέλλον, στο μέλλον του ΠΑΣΟΚ, στο μέλλον της χώρας μας, και πάλι γι’ αυτό το λόγο θέλω όλους να σας ευχαριστήσω για την ουσιαστική σας προσφορά.

Έχουμε να απαντήσουμε και στην ανάδειξη του πραγματικού χαρακτήρα της αντιλαϊκής πολιτικής της ΝΔ, που νομίζω διαφαίνεται όλο και περισσότερο. Να δώσουμε το πλαίσιο των δικών μας πολιτικών θέσεων. Το άνοιγμα προς την κοινωνία, αλλά και την αυτοαξιολόγησή μας, κάτι το οποίο έχει ζητήσει επιτακτικά και το μέλος μας και ο ελληνικός λαός. Κάτι που θα μας απελευθερώσει να ολοκληρώσουμε την ανασυγκρότησή μας, έτσι ώστε με νέα διάταξη, με νέες προτάσεις να υπηρετήσουμε τους νέους πολιτικούς μας στόχους.

Και, βεβαίως, να αναδείξουμε και πάλι – και αναδεικνύουμε νομίζω και πάλι – ότι είμαστε εμείς ο φορέας της αλλαγής, διότι μπορούμε εμείς πρώτα απ’ όλα να αλλάζουμε και οι ίδιοι. Και αυτή είναι και η μεγάλη διαφορά και με τη Νέα Δημοκρατία που έντεκα χρόνια στην αντιπολίτευση δεν κατάφερε να κάνει τομές και αλλαγές η ίδια στον εαυτό της.

Έχει περάσει ένας χρόνος από τις εκλογές. Η φθορά της ΝΔ είναι ήδη εμφανής, αλλά και η απογοήτευση του ελληνικού λαού γιατί σε κανένα μέτωπο δεν κατάφερε η δεξιά να πάει την χώρα μπροστά.

Ο Καραμανλής συμβιβάστηκε με τις παλιές νοοτροπίες και δομές. Υιοθέτησε τις παλιές πρακτικές και λογικές. Έγινε μέρος του προβλήματος της ΝΔ, αντί να γίνει φορέας ανανέωσης και αλλαγής της παράταξής του. Και σήμερα, όσο κι αν προσπαθεί να κρυφτεί, δείχνει κάθε μέρα την αντιλαϊκή, συντηρητική πολιτική της η Νέα Δημοκρατία, και οδηγεί τη χώρα συνεχώς προς τα πίσω.

Μάλιστα, φαίνεται ότι είναι έμφυτη η αδυναμία της δεξιάς να αλλάξει. Ταυτίζει το καλό του τόπου με τον εαυτό της, ταυτίζει την κατάληψη και παραμονή της στην εξουσία με το καλό του τόπου.

Όλοι οι άλλοι αποτελούν -για να χρησιμοποιήσω μια γνωστή φράση- τους άξονες του κακού. Κάθε τι το διαφορετικό που αμφισβητεί την αυθεντία τους ή την εξουσία τους, τους απειλεί.

Αντί να συγκρούονται με τα προβλήματα του τόπου λοιδορούν τον πολιτικό τους αντίπαλο.

Αντί να προωθούν τον πολιτικό διάλογο, προωθούν την δαιμονοποίηση των πολιτικών τους αντιπάλων.

Αντί να ψάχνουν τις λύσεις που απαιτεί ο λαός και η χώρα, ψάχνουν για εξιλαστήρια θύματα και αποδιοπομπαίους τράγους.

Αντί να δώσουν αξία στην ευρύτερη δυνατή κινητοποίηση του ελληνισμού, καλλιεργούν την απαξίωση και την απαισιοδοξία. Το είδαμε μετά τους Ολυμπιακούς.

Αντί να αξιοποιούν κάθε έλληνα υποθάλπτουν έναν ιδιότυπο πολιτικό ρατσισμό.

Αντί της λογικής, προωθούν την προκατάληψη και αντί της συναίνεσης, δημιουργούν νέες διαχωριστικές γραμμές. Παλιά ήταν τα μειάσματα, ήταν οι δημοκράτες, ήταν οι αριστεροί, ήταν οι ανδρεϊκοί, ήταν οι σοσιαλιστές, τώρα είναι κάθε τι που σχετίζεται με το ΠΑΣΟΚ.

Η διαφορά τους με παλιά είναι, ότι σήμερα φοβούνται πολύ περισσότερο, ότι θα τους ξεφύγει και πάλι η εξουσία.

Και από την συντήρηση της Πορτογαλίας, μέχρι και της Αμερικής, έχουμε μια βαθύτατη συντηρητική νοοτροπία που συγκεντρώνει εξουσία στο κράτος, στην οικονομία, στα ΜΜΕ.

Είναι, λοιπόν, αυτή τη φορά πιο συστηματικοί, πιο ύπουλοι, θα έλεγα, πιο επικοινωνιακοί στο να ελέγξουν τα κέντρα εξουσίας, και να εξοντώσουν τους αντιπάλους τους με καμουφλαρισμένες, αλλά πολύ συστηματικές πολιτικές διώξεις όπως π.χ. πρόσφατα στη δημόσια διοίκηση.

Με την σημαία, ότι κτυπούν, δήθεν, κάποιο κατεστημένο, φτιάχνουν τους δικούς τους ελεγχόμενους μηχανισμούς στην οικονομία, στα ΜΜΕ, την Δημόσια Διοίκηση, την Δικαιοσύνη, την Εκκλησία και αλλού.

Όσο κι αν προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες, ήταν και παραμένει η γνωστή δεξιά, που ακολουθεί, μάλιστα, σταθερά τη γραμμή που ακολουθούν τα πιο συντηρητικά κόμματα στον κόσμο. Είναι η ίδια, βαθιά συντηρητικό κόμμα.

Εξηγεί μόνο αυτό γιατί δεν ενδιαφέρονται να παλέψουν για τα μεγάλα προβλήματα της χώρας. Δεν είναι στις προτεραιότητές τους. Το πρώτο ζήτημα που είχε να αντιμετωπίσει η ΝΔ μετά τις εκλογές ήταν το Κυπριακό. Κρίσιμο ζήτημα για τον ελληνισμό.

Όταν μίλησα για τουρισμό στην Ελβετία, ορισμένοι με θεώρησαν υπερβολικό. Τι άλλο, όμως, τελικά, ήταν μετά από έναν χρόνο αξιολόγησης της εξωτερικής πολιτικής παρά τουρισμός στην Ελβετία, αφού δεν δόθηκε η μάχη η αποτελεσματική για τα εθνικά μας συμφέροντα;

Και αυτό γίνεται φανερό σήμερα, γιατί είχαμε στη συνέχεια την εγκατάλειψη, και την αντιστροφή του Ελσίνκι. Είχαμε την πολιτική «αφήστε τα όλα για αργότερα», την ώρα που υπήρχε έτοιμο το πεδίο για να δώσουμε τη μάχη, να κλείσουμε εκκρεμότητες δεκαετιών υπέρ της χώρας μας.

Η κυβέρνηση της ΝΔ και ο κ. Καραμανλής, όχι μόνο δεν μπόρεσαν και δεν θέλησαν, να υπερασπιστούν και να διασφαλίσουν τα κέρδη της χώρας μας τα τελευταία χρόνια, αλλά εγκατέλειψαν μια ολόκληρη σχεδιασμένη πολιτική. Μια πολιτική ειρήνης και σταθερότητας, βγάζοντας τα θέματα της εξωτερικής μας πολιτικής εκτός του διεθνούς δικαίου και των διεθνών διαδικασιών. Παλέψαμε εμείς, ως ΠΑΣΟΚ, όλα αυτά τα χρόνια να εντάξουμε, να αναδείξουμε το διεθνές δίκαιο, την ισχύ του νόμου αν θέλετε, ως το βασικό στοιχείο στην υπεράσπιση των συμφερόντων μας, και ηθικό, και πολιτικό, και διπλωματικό στοιχείο, και βεβαίως, γι’ αυτό και η ευρωπαϊκή πορεία, η ευρωπαϊκή αξιοποίηση, αν θέλετε, και η κοινοτικοποίηση των θεμάτων μας ήταν στρατηγικής σημασίας. Αντίθετα, αυτοί τα μετέφεραν και τα μετέφρασαν και πάλι σε διμερή θέματα.

Εσωστρέφεια, στροφή στον συντηρητισμό, επιστροφή στο παρελθόν. Από πρωταγωνίστρια και στην Ευρώπη και διεθνώς η Ελλάδα, είναι απούσα από τις αποφάσεις σήμερα.

Εκεί που ήμασταν βασικός παίκτης, σήμερα θεωρείται γεγονός μεγάλης σημασίας από την ΝΔ, εάν θα συναντηθεί ο Πρωθυπουργός με τον Σιράκ ή με τον Μπούς.

Καμιά συνεκτική και δημιουργική στρατηγική για τη θέση της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο. Δείχνει άγνοια, και φόβο κατανόησης, και φόβο παρέμβασης.

Και το κενό αυτό – φαίνεται ολοκάθαρα- καλύπτει γρήγορα και έξυπνα, θα έλεγα, ο Ερντογάν στα Βαλκάνια, αλλά και αλλού, όπως στην Μέση Ανατολή και στην Μαύρη Θάλασσα.

Όμως, επιτρέψτε μου να κάνω μια πρόβλεψη. Η εξωτερική μας στρατηγική, πράγματι, έχει εγκαταλειφθεί από τον κ. Καραμανλή. Όμως, το εξωτερικό πάντα θα υπάρχει ως τουριστικός προορισμός. Και θα αποτελεί όλο και περισσότερο τόπος απόδρασης του κ. Καραμανλή από τα μεγάλα αδιέξοδα της εσωτερικής πολιτικής. Σας διαβεβαιώνω, όσο διογκώνεται η λαϊκή δυσαρέσκεια, τόσο ο κ. Καραμανλής θα ασχολείται με τις βόλτες μακριά από την πατρίδα. Και η κατάσταση στο εσωτερικό, πραγματικά βαίνει από το κακό στο χειρότερο. Η τελευταία κρίση στην εκκλησία είναι χαρακτηριστική περίπτωση.

Τι έπραξε η ΝΔ σε σχέση με την εκκλησία; Επεδίωξε να προσεταιριστεί και να χρησιμοποιήσει την εκκλησία για μικροκομματικά οφέλη. Την ήθελε συμμέτοχο και συμπαίκτη στα κομματικά της παιχνίδια. Κύκλοι τους έστελναν προεκλογικά αυτά τα άθλια υβριστικά και συκοφαντικά φυλλάδιά της σε βάρος του ΠΑΣΟΚ, σε χιλιάδες ιερείς σε κάθε ενορία. Ο κ. Καραμανλής μπήκε στην ουρά για να υπογράψει για το θέμα των ταυτοτήτων, μετά την έκδοση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Έπαιξε, δηλαδή, με τον πόνο πολλών πιστών. Εκμεταλλεύτηκε τον πόνο τους, αν θέλετε, τους εξαπάτησε, διότι γνώριζε και τις αποφάσεις των δικαστηρίων, και τις αποφάσεις της ΕΕ.

Από την άλλη μεριά, και η ηγεσία της Εκκλησίας μπήκε στον πειρασμό να παίξει αυτό το παιχνίδι. Ο λαός έχει πίστη. Διαθέτει, όμως, και μνήμη.

Εμείς, μπορεί να είχαμε κατά καιρούς τις διαφωνίες μας με τοποθετήσεις της Ιεραρχίας της Εκκλησίας. Πάντα, όμως, την σεβαστήκαμε την Εκκλησία. Ήταν και είναι μέρος της ιστορίας και της παράδοσής μας. Έχει μεγάλο και σπουδαίο ρόλο να παίξει, πνευματικό και κοινωνικό. Και καθόλου δεν μας ευχαριστεί να βλέπουμε καθημερινά το σήριαλ που υπονομεύει το κύρος αυτού του θεσμού. Που διασύρει την Εκκλησία και πληγώνει τους πιστούς. Στεκόμαστε πάντα με το πλήρωμα της εκκλησίας συμμεριζόμαστε τις αγωνίες του.

Σήμερα που χρειάζεται πραγματική στήριξη ο θεσμός της Εκκλησίας, σήμερα κοιτά αμήχανη ή νίπτει τα χείρας της η ΝΔ και ο κ. Καραμανλής. Αδυνατούν να βοηθήσουν αξιόπιστα, διότι ποτέ δεν σεβάστηκαν τον θεσμό. Αποτέλεσαν, αν θέλετε, μέρος της διαφθοράς της πνευματικής συνείδησης της Ιεραρχίας της Εκκλησίας. Τους ενέπλεξαν με τα εγκόσμια. Με τα παιχνίδια εξουσίας.

Τώρα πως μπορούν να κάνουν τους αντικειμενικούς κριτές; Και φοβάμαι ότι, η απραξία τους ανοίγει ορέξεις, που θα έχουν ως τελικό αποτέλεσμα να καούν τα χλωρά με τα ξερά. Να βγει πληγωμένη η εκκλησία, χωρίς να ανορθωθεί το κύρος της.

Για αυτό προτείνουμε καθαρά, δεν ψάχνουμε για εξιλαστήρια θύματα. Θέλουμε δικαιοσύνη και διαφάνεια. Και θέλουμε, και θέλαμε, μια νέα σχέση Πολιτείας και Εκκλησίας βασισμένη στη διαφάνεια και στην κοινωνική λογοδοσία.

Και ο χωρισμός δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι μέσο που εξυπηρετεί αυτή τη στρατηγική. Και είναι η ώρα να μελετηθεί, και να προετοιμαστεί με σοβαρότητα.

Θέλω, όμως, να σας πω επειδή βλέπω τις τελευταίες δύο μέρες να ενορχηστρώνεται και πάλι ένα γνωστό τροπάριο, το γνωστό τροπάριο, «για όλα φταίει το ΠΑΣΟΚ και οι υπουργοί του», με συγκεκριμένες, μάλιστα, ονομαστικές αναφορές, ας το πάρουν απόφαση, η γνωστή τους μέθοδος του αντιπερισπασμού, της παραπλάνησης και της εξαπάτησης, δεν περνάει. Είναι σήμερα οι ίδιοι στα Υπουργεία. Ας μιλήσουν, πια, υπεύθυνα οι ίδιοι τους οι υπουργοί, τώρα αμέσως, αντί να παραπληροφορούν και να παραπλανούν.

Συντρόφισσες και σύντροφοι, ποιες είναι οι δυνάμεις διεθνώς που μιλούν με υποκρισία για τα ζητήματα της ηθικής, και απαξιώνουν την πολιτική ζωή, που μπλέκουν τη θρησκεία με την πολιτική, που μπλέκουν την ηθική με την υποκρισία;

Η ηθική είναι πρωτίστως πράξη. Η ηθικολογία είναι υποκρισία ή και προσπάθεια χειραγώγησης.

Ποιες δυνάμεις κατασκευάζουν νόμους για τον έλεγχο των Μέσων Ενημέρωσης; Ποιοι δεν αντέχουν τον έλεγχό των δημοσιογράφων; Ποιοι δεν θέλουν χειραφετημένους και αυτόνομους τους θεσμούς της δημοκρατίας;

Όλα αυτά τα βλέπουμε κάθε μέρα από την κυβέρνηση της ΝΔ, όπως και από την ανά τον κόσμο δεξιά.

Ενδιαφέρει τη Ν.Δ. να χτυπήσει τη διαφθορά; Την ενδιαφέρει η διαφάνεια ή την ενδιαφέρει να χτυπήσει το ΠΑΣΟΚ, διότι έτσι μπορούν πιο εύκολα να αυθαιρετούν χωρίς αντίλογο, χωρίς αντίσταση;

Εμείς, για τη διαφάνεια και την καταπολέμηση της διαφθοράς, έχουμε κάνει συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά η Κυβέρνηση παριστάνει, ότι δεν καταλαβαίνει. Πρωτοστατούμε και θα πρωτοστατήσουμε στα θέματα αυτά.

Βλέπουμε, επίσης, την πορεία της οικονομίας. Ποιανού συμφέροντα υπερασπίζεται η ΝΔ; Ίσως τους δίνουμε περισσότερα εύσημα αν τους πούμε, ότι αυτοί υπερασπίζονται τα συμφέροντα της ντόπιας και της ξένης κεφαλαιοκρατίας, διότι μάλλον φαίνεται, ότι υπερασπίζονται απλώς τα δικά τους ιδιοτελή συμφέροντα.

Για ποιον έφτιαξε το νόμο του ξεπλύματος και της επανεισαγωγής μαύρου χρήματος που είχε πάει παράνομα στο εξωτερικό; Ποια συμφέροντα εκφράζει με τον φορολογικό νόμο; Ποιος έθεσε βέτο στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Και, βεβαίως, η Νέα Δημοκρατία αντί να ασχολείται με το μέλλον, ασχολείται με το παρελθόν.

Εμείς βλέπουμε τη τραγική υπόθεση της λεγόμενης απογραφής. Ζητήσαμε εμείς την αλήθεια. Ζητήσαμε και προτείναμε εμείς να γίνει με τρόπο διάφανο, για να μην υπάρχουν αμφισβητήσεις, για να μην αμφισβητήσουμε, όπως αμφισβητούμε ή αυτοί αμφισβητούν, τους δικούς μας αριθμούς, και ο ελληνικός λαός, βεβαίως, δεν έχει μια καθαρή εικόνα.

Ποιον συμφέρει αυτή η σύγχυση; Εμείς δεν θέλαμε τη σύγχυση, εμείς θέλαμε την αλήθεια, διότι εμείς μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε κατάματα την αλήθεια. Μετά από δώδεκα μήνες δεν μπορεί η Νέα Δημοκρατία καν να αντιμετωπίσει τους δώδεκα μήνες διακυβέρνησής της.

Τους προτείναμε, λοιπόν, αξιόπιστη απογραφή. Αντίθετα, αυτοί έπληξαν και το κύρος, και βεβαίως, τα συμφέροντα της χώρας. Τα αποτελέσματα τα είδαμε, τα βλέπουμε σήμερα, τα είδαμε χθες στην Πορτογαλία. Και αυτά τα αποτελέσματα, δυστυχώς, τα έχουμε στην Ελλάδα. Ευτυχώς, όμως, η κατάληξη θα είναι, να γίνει ξανά κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ. Αυτό είναι το μήνυμα από την Πορτογαλία.

Είναι σήμερα φανερό, ότι η ΝΔ οδηγεί τη χώρα σε σοβαρή οικονομική κρίση. Υπονομεύει την αισιοδοξία, σήμερα που χρειαζόμαστε τομές και μεταρρυθμίσεις. Διότι τις χρειαζόμαστε. Χρειαζόμαστε πρόταση αλλαγής, χρειαζόμαστε μεταρρυθμίσεις, χρειαζόμαστε ανάπτυξη με κοινωνική συνοχή, ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα με αλληλεγγύη. Χρειαζόμαστε να βοηθήσουμε τον μικρομεσαίο επιχειρηματία. Χρειαζόμαστε τη βιώσιμη ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον. Αυτά, μας χωρίζουν από τη Νέα Δημοκρατία της στασιμότητας και της κοινωνικής αναλγησίας.

Θέλουμε περήφανους τους Έλληνες, μια περήφανη Ελλάδα, ανεξάρτητη, με αυτοπεποίθηση και με κύρος, που θα ανταγωνίζεται με επιτυχία στο διεθνές στερέωμα και θα κερδίζει μάχες. Όχι μια φοβική Ελλάδα κλεισμένη στο καβούκι της και εσωστρεφή.

Εμείς θέλουμε να δίνονται οι μάχες για την κοινωνική δικαιοσύνη και τον περιορισμό των ανισοτήτων, με αλληλεγγύη, και εμπιστοσύνη στους πολίτες. Για τους σύγχρονους θεσμούς, όπου ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας μπορούν να δουλέψουν δημιουργικά μεταξύ τους, σε ένα νέο όχι παρωχημένο και μοντέλο διακυβέρνησης. Μια νέα σχέση που τελικά υπηρετεί τον πολίτη.

Θέλουμε ένα σύγχρονο κοινωνικό και αναπτυξιακό κράτος, μια δημιουργική και αποτελεσματική δημοκρατική διακυβέρνηση. Όχι ένα εξουσιαστικό κράτος, όπως αυτό που σήμερα προωθεί η Νέα Δημοκρατία. Αλλά ένα κράτος στην υπηρεσία του πολίτη.

Γι’ αυτό, όμως, κι εμείς καλούμαστε να γίνουμε ακόμα καλύτεροι. Και για να το καταφέρουμε αυτό, πρέπει να κάνουμε μια τολμηρή αντικειμενική και δίκαιη ανάλυση και των δικών μας επιτυχιών, αλλά και των αδυναμιών μας.

Στηριζόμαστε στην ιστορία μας γιατί είμαστε περήφανοι γι’ αυτήν. Είμαστε περήφανοι για την ιστορία μας και είμαστε σε θέση να αξιολογήσουμε και κριτικά, δημιουργικά τον εαυτό μας, πάντα με το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον, χωρίς εμπάθειες, χωρίς εξιλαστήρια θύματα, χωρίς, όμως, και πρόθεση να αγνοήσουμε και τα αρνητικά.

Μεγαλύτερος σύμμαχός μας είναι η αλήθεια, και έχουμε κάνει, σύντροφοι και συντρόφισσες, τεράστιο έργο. Τόσο μεγάλο, ώστε δεν έχουμε να φοβηθούμε όσο κριτικά και αν σταθούμε απέναντί του.

Αλλά και η κριτική αξιολόγηση της πρόσφατης ιστορίας μας, αποτελεί αποτίμηση που ανοίγει το δρόμο δημιουργικά για το αύριο. Έλεγε ο Ανδρέας Παπανδρέου στο 2ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ: «Σήμερα πρέπει να μετρηθούμε ξανά με την ίδια μας την ιστορία, με ειλικρίνεια και τόλμη, με την ψυχή των αρχικών μας ιδεών, των στόχων μας και των επιδιώξεών μας. Διότι τα Προοδευτικά Κινήματα που φιλοδοξούν να διασφαλίσουν τις ιδέες και τους στόχους, τους χωρίς αυτογνωσία και ιστορική αυτοσυνείδηση, δεν έχουν μέλλον».

Και εμείς δεν θέλουμε να έχουμε μόνο ένα ζωντανό παρελθόν, ούτε να είμαστε μόνο ένα αναγκαίο παρόν. Θέλουμε να διασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον.

«Νιώθω περήφανος», έλεγε ο Ανδρέας Παπανδρέου, «για το έργο μας, αλλά θα ήταν κυριολεκτικά αυτοχειριασμός αν εμείς οι ίδιοι ακυρώναμε ή μηδενίζαμε την τεράστια συμβολή μας, τη δημοκρατική αναγέννηση της Ελλάδας».

Σημείωνε, όμως, ταυτόχρονα ο Ανδρέας περιγράφοντας τα αρνητικά χαρακτηριστικά της τότε συγκυρίας, «την τάση κρατικοποίησης της πολιτικής, και τη σταδιακή εγκατάλειψη των κοινωνικών αγώνων». Αφορούσε «την υποταγή στη θεωρία και την πρακτική του πολιτικού κόστους των αναγκαίων ρήξεων με τις συντηρητικές και υποανάπτυκτες όψεις της κοινωνίας μας».

Αφορούσε, όπως έλεγε ο ίδιος, «την υποβάθμιση του πολιτικού και ιδεολογικού στοιχείου, την υποχώρηση των ιδεών και της στρατηγικής μας στη νομή και διαχείριση της εξουσίας». Αυτά ήταν τα λόγια τότε του Ανδρέα Παπανδρέου.

Αλλά σας θυμίζω και τα λόγια του Κώστα Σημίτη πέρσι, όπου ζήτησε «να γίνουν αλλαγές, να υπάρξει ανανέωση» όταν ο ίδιος ανακοίνωσε τη δικιά του παραίτηση από τη θέση του Προέδρου.

Υποχρέωσή μας, λοιπόν, και απαίτηση των μελών μας, η κριτική αξιολόγηση της δράσης μας, αν θέλετε, μια πραγματική κάθαρση που μας οδηγεί στο μέλλον ισχυρότερους και πιο δημιουργικούς, πιο χρήσιμους για το λαό.

Κρατάμε όλα τα θετικά από χθες. Είμαστε πιο αυστηροί κριτές του εαυτού μας. Σε κάθε περίοδο του ΠΑΣΟΚ κάναμε αυτή την κριτική. Έτσι και τώρα μπορούμε να βλέπουμε και να διορθώνουμε τα λάθη μας, γιατί γι’ αυτό το τώρα, και γι’ αυτό το αύριο, κρινόμαστε από εδώ και πέρα. Από εδώ και μπρος κρινόμαστε για το τώρα και το αύριο από την ελληνική κοινωνία.

Εμείς θα λογοδοτήσουμε, γυρίζοντας σελίδα, για το τώρα και το αύριο της παράταξης και της Ελλάδας. Θα κριθούμε για τις προτάσεις μας και την υλοποίησή τους.

Το ΠΑΣΟΚ, πράγματι, είναι περήφανο για ό,τι δημιούργησε, γι’ αυτό δεν φοβόμαστε και να κρατήσουμε κατακτήσεις, και να ξεπεράσουμε αδυναμίες, και να υπερβούμε τα αρνητικά, να πολλαπλασιάσουμε τα θετικά.

Έχουμε την υποχρέωση, λοιπόν, να αξιολογήσουμε. Και, μάλιστα, θα μπορούσε να πει κανείς, ότι εμείς δεν θέλουμε απλώς να κυβερνήσουμε και πάλι. Αυτό θα γίνει, φίλες και φίλοι, σύντροφοι και συντρόφισσες, και έτσι όπως πάει, αυτό θα γίνει και γρήγορα. Αυτό που θέλουμε, όμως, είναι να κυβερνήσουμε πετυχημένα, αξιόπιστα, και κοινωνικά δίκαια.

Αν κάποιοι αποφεύγουν μια τέτοια γενναία και απαραίτητη αξιολόγηση, ίσως, επιδιώκουν να πείσουν ότι, το αποτέλεσμα της 7ης Μαρτίου στην καλύτερη περίπτωση ήταν ένα μικρό ατύχημα. Ίσως, να μην θεωρούν, ότι ήταν κάτι βαθύτερο το οποίο πρέπει να αναζητήσουν γιατί. Και άρα, λοιπόν, είναι θέμα χειρισμών με τα όπλα παρά πόδας να επανέλθουμε άμεσα, ωραίοι και πετυχημένοι.

Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι υπήρχαν τρέχουσες αιτίες για τα όποια εκλογικά αποτελέσματα. Ατυχείς χειρισμοί μαζί με πολύ πετυχημένους. Είτε ο ένας, είτε ο άλλος χειρισμός ίσως να περιόριζαν στατιστικά το πρόβλημα, αλλά δεν θα άλλαζαν, δεν θα έλυναν το πρόβλημα.

Εμείς, από τις πρόσφατες δυσκολίες διδασκόμαστε, και δεν πρέπει να φοβόμαστε την κριτική. Όμως, δεν αφήνουμε κανέναν να μηδενίσει το παρελθόν και το μεγάλο έργο μας, έτσι ώστε, να μην προχωρήσουμε μπροστά με αισιοδοξία, ούτε φοβόμαστε και τα λάθη μας.

Διαχρονικά τα θετικά μας είναι αυτά που μας έδωσαν τη στήριξη του 41% του ελληνικού λαού. Τα θετικά μας από το χθες, μαζί με νέες πολιτικές μας προτάσεις και δράσεις, νέα οράματα, είναι αυτά που θα συσπειρώσουν και πάλι το ΠΑΣΟΚ και ήδη συσπειρώνουν και πάλι το ΠΑΣΟΚ, και την πλειοψηφία του ελληνικού λαού.

Η ήττα του χθες, θα γίνει Νίκη του αύριο, διότι εμείς ξέρουμε να διαβάζουμε τα σωστά δεδομένα, χωρίς φόβο και χωρίς πάθος.

Στην προσυνεδριακή μας διαδικασία ειπώθηκαν πολλά. Υπήρξε απαίτηση, όμως, να αναφερθούμε, και νομίζω είναι απαραίτητο πριν από το Συνέδριό μας να αναφερθούμε, σ’ αυτά τα οποία ανέδειξαν οι πολίτες, οι συμπολίτες μας, οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες, που μίλησαν σ’ αυτές τις 1.600 και παραπάνω επιτροπές διαλόγου.

Τους ακούσαμε. Καταγράψαμε τις απόψεις τους και τις αγωνίες τους. Ακούσαμε και την σκληρή τους κριτική, και είναι αυτή η κριτική που ακούσαμε που τροφοδοτεί και σήμερα τη δικιά μας αυτοαξιολόγηση, αλλά μας γεμίζει και με δύναμη και με ευθύνη.

Ακούστε μερικές από τις παρατηρήσεις αυτών των ομάδων. Από την ομάδα διαλόγου της Κέρκυρας, μας ζητήσανε την καταγραφή της κριτικής τους για τα λάθη του παρελθόντος, την εξάλειψη των μηχανισμών, και των προσωπικών στρατηγικών. Από την Ξάνθη, τον έλεγχο της συμπεριφοράς, και τον εντοπισμό των ατυχών χειρισμών από τα στελέχη του κόμματος κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Από το Μελιγαλά, μας χρέωσαν ότι, δεν έγινε ανάλυση και κριτική για τα αίτια της ήττας.

Από την Καστοριά, ζητήσανε να δίνεται η δυνατότητα στον πολίτη να συμμετέχει τακτικά στα πολιτικά δρώμενα, και να τονιστεί η διαφορά μας από το συντηρητισμό. Αυτά είναι μερικά μόνο από τις προτάσεις των πολιτών και υπήρχαν και πολλά ακόμα, χιλιάδες των προτάσεων.

Επιτρέψτε μου, λοιπόν, απ’ αυτές τοις προτάσεις να αναδείξω μερικά που νομίζω απαντάμε εμείς με το Συνέδριό μας. Πρώτη μας αδυναμία, ως Κίνημα, ήταν ότι, δεν παρακολουθήσαμε στην ολότητά τους τις αλλαγές που επήλθαν στο σύγχρονο κόσμο και στην κοινωνία. Ως Κίνημα δεν τα συζητήσαμε καν.

Τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια άλλαξε η Ελλάδα προς το καλύτερο, και αυτό χάρη στη δράση των κυβερνήσεών μας. Άλλαξε, όμως, και όλος ο κόσμος, προχώρησε η περιφερειακή ολοκλήρωση, ιδιαίτερα η ευρωπαϊκή ενοποίηση. Εμφανίστηκε το κύμα, το ισχυρό, της παγκοσμιοποίησης, κατέρρευσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός. Νέα παγκόσμια προβλήματα, οικολογικά και άλλα, ρυθμίσεις και παρεμβάσεις στο επίπεδο κάθε κράτους απαιτούσαν και απαιτούν ακόμα μεγαλύτερη ενάργεια, δημοκρατία και συμμετοχή των πολιτών.

Το βιομηχανικό σύστημα παραγωγής έπαψε να είναι ό,τι πιο σύγχρονο. Οι παραγωγικές διαδικασίες δίνουν έμφαση στη συλλογικότητα, στο νεωτερισμό, στην καινοτομία, στη γνώση. Νέοι τύποι οργάνωσης παραγωγής εμφανίστηκαν χάρη και στο διαδίκτυο, κάθετες μορφές οργάνωσης γίνονται ολοένα και πιο παρωχημένες, νέα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και Ενημέρωσης έχουν πρωτοφανή διάδοση, και η ανάπτυξη δικτύων κοινωνικής οργάνωσης, αλλά και στις επιχειρήσεις και στους θεσμούς, είναι μια ανερχόμενη νέα μορφή οργάνωσης.

Για όλες αυτές τις αλλαγές, αλλά και πολλές άλλες, συνέβαλαν και βοήθησαν και οι ίδιες οι Κυβερνήσεις μας, συμβάλλαμε σ’ αυτές τις αλλαγές, αλλά αυτές με τη σειρά τους οδήγησαν στην ανάγκη και μιας κομματικής, οργανωτικής, και προγραμματικής ανανέωσής μας.

Σε κρίση βρέθηκαν τα παλιά προγράμματα, οι σχέσεις κομμάτων με τα μαζικά κινήματα και την κοινωνία των πολιτών, η παγκοσμιοποίηση και η περιφερειοποίηση δεν έγιναν γρήγορα κατανοητά από το ΠΑΣΟΚ, ως οργανωμένο σύνολο, και δεν διαμορφώσαμε δημοκρατικές, ριζοσπαστικές εναλλακτικές προτάσεις. Αν θέλετε, ήταν εύκολο να επαναλαμβάνουμε συνθήματα, που, όμως, δεν απηχούσαν τη σημερινή πραγματικότητα.

Και έτσι η γλώσσα μας ονομάστηκε «ξύλινη». Απασχολημένοι, ως Κίνημα, με την ευθύνη της διακυβέρνησης και της διαχείρισης των κρατικών υποθέσεων για το καλό του λαού μας και προς όφελος της χώρας μας, δεν ανταποκριθήκαμε στην ανάγκη θεωρητικών και επιστημονικών επεξεργασιών για την διαμόρφωση νέων πολιτικών στόχων, και οργανωτικών δομών.

Επιτρέψαμε, τελικά, να κυριαρχήσει στη χώρα ένας συντηρητικός φόβος απέναντι σ’ αυτό το καινούργιο που ερχόταν, απέναντι σ’ αυτά τα καινούργια φαινόμενα. Επειδή εμείς δεν ήμαστε επαρκώς έτοιμοι απέναντι στο καινούργιο ιδεολογικά, πολιτικά, επιτρέψαμε την κυριαρχία των ανορθόδοξων συντηρητικών, και συνήθως αντιδραστικών αντιλήψεων απέναντι στα φαινόμενα αυτά.

Οι δυνάμεις της συντήρησης, οι δυνάμεις της Δεξιάς, αλλά δυνάμεις με συντηρητικά και φοβικά χαρακτηριστικά απ’ τους χώρους ακόμα και της παραδοσιακής Αριστεράς, βρέθηκαν συχνά και σε ένα κοινό ρεύμα. Έγιναν το μέτωπο του φόβου, έγιναν το μέτωπο της απαισιοδοξίας, και οι προτάσεις τους είχαν πολλές φορές -και έχουν πολλές φορές- μια σχεδόν θρησκευτική εμμονή στα ξόρκια και στους αφορισμούς, και όχι στις πραγματικές προτάσεις. Και αυτό, δεν το αντιμετωπίσαμε επαρκώς και αποτελεσματικά.

Αυτό οφείλουμε σήμερα να κάνουμε με επιτυχία, αναλύοντας, συζητώντας, προτείνοντας με πρωτοβουλία, με θάρρος και με αυτοπεποίθηση. Δεν είναι τυχαίο, ότι εκεί όπου πήραμε πρωτοβουλίες για να ξεπεράσουμε νοοτροπίες του παρελθόντος, όπως στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, δεν επιτρέψαμε στη συντήρηση να επιβάλλει τις ιστορικά καθυστερημένες απόψεις της.

Είναι, λοιπόν, φανερό, και αναγκαίο ως Κόμμα να μελετούμε με μεγάλη προσοχή τα νέα φαινόμενα. Αν θέλετε, μελέτη και προσοχή σημαίνει να αξιολογούμε με πρίσμα τις αξίες μας, αλλά πρωτίστως τις ανάγκες του πολίτη. Να διαμορφώνουμε στρατηγικούς στόχους. Μάλιστα, το κόμμα του μέλλοντος που φτιάχνουμε εμείς, δεν μοιάζει με το κόμμα το κλασσικό, που ουσιαστικά ήταν μια παράταξη ενός κομματικού στρατού, με έναν προδιαγεγραμμένο στόχο, και με πολύ συγκεκριμένες διαδικασίες και πορεία.

Το σύγχρονο κόμμα αλλάζει, και είναι πολύ περισσότερο ένας Οργανισμός μόνιμης σκέψης, δημιουργίας και παραγωγής. Και αυτό αποτελεί αδήριτη ανάγκη για κάθε κοινωνία. Και εμείς, το δημοκρατικό κόμμα του ΠΑΣΟΚ, αυτό μπορούμε να το κάνουμε. Δεν είναι τυχαίο που αναβαθμίζουμε το ΙΣΤΑΜΕ, και αυτούς τους παράλληλους φορείς, ακριβώς γι αυτό τον στόχο.

Υπήρξε, όμως, και μια δεύτερη σοβαρή αιτία των αδυναμιών μας, με άμεσες δικές μας στρατηγικές ευθύνες. Ήταν η αυξανόμενη αποξένωση του Κινήματός μας από τις πηγές απ’ τις οποίες αντλεί την ισχύ του, τον λαό και την κοινωνία, τα Κινήματα, τις Κινήσεις των Πολιτών, που θα μας ανάγκαζαν, θα μας βοηθούσαν, αν θέλετε, σε μια πιο ριζοσπαστική θεώρηση των πραγμάτων, στον νεωτερισμό, στη σκέψη, στην τόλμη για το καινούργιο στην πράξη.

Είναι επείγον, λοιπόν, και αυτό κάνουμε και αυτό αποκαθιστούμε τους τελευταίους μήνες, αναδεικνύουμε ακόμα περισσότερο νέους ρόλους. Αποκατάσταση στις σχέσεις μας με τις πηγές αυτές της δύναμής μας. Γιατί στην πορεία το Κίνημά μας μετατράπηκε από παραγωγός στελεχών, ιδεών, και κοινωνικών διεκδικήσεων, σε ιμάντα μεταβίβασης κυβερνητικών πολιτικών προς την κοινωνία ή φιλοδοξιών στελεχών προς το κράτος.

Η ένταξη των στελεχών, η φυσιολογική ένταξη των στελεχών του ΠΑΣΟΚ στους κρατικούς μηχανισμούς, η ανάληψη κυβερνητικών ευθυνών μας, είχε ως αποτέλεσμα να αφυδατωθεί το ίδιο το κόμμα, αλλά και να αλλοιωθεί ακόμα και η φύση του κόμματός μας.

Δέσμευσή μας σήμερα είναι, ότι δημιουργούμε δικλείδες να μην επιτρέψουμε ποτέ ξανά να ξεκοπεί το Κίνημά μας απ’ την κοινωνία και απ’ τις λαϊκές δυνάμεις. Γι αυτό και δημιουργούμε ένα κόμμα ανοιχτό στην κοινωνία. Γι αυτό καλούμε τους πολίτες να συμμετέχουν ενεργά, και τελικά, είναι οι ίδιοι, η μεγαλύτερη εγγύηση για το Κίνημά μας. Το δικό τους Κίνημα είναι. Και θα παραμείνει δικό τους.

Αν πιστεύουμε, ότι ο πολίτης είναι, τελικά, ο τελικός κριτής, αν πιστεύουμε εμείς σε μια δική μας πολιτική, έχουμε υποχρέωση δημοκρατικά να πείθουμε τον πολίτη μέσα από διάλογο. Αυτό είναι μια βαθύτατη πράξη διαπαιδαγώγησης και δικής μας, στη σχέση μας με τον πολίτη. Γι αυτό και το Κίνημά μας γίνεται όχι μόνο ερευνητικό αλλά και μορφωτικό, ως κύριο στοιχείο της δράσης μας.

Το ΠΑΣΟΚ κατάφερε να εντάξει στην ελληνική κοινωνία εκατομμύρια πολιτών, οι οποίοι ζούσαν σε περιθώριο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό. Δώσαμε μάχη συνοχής για την ελληνική κοινωνία, για μια πιο κοινωνικά δίκαιη κοινωνία. Αλλά έχουμε μάθει, πλέον, ότι η πάλη ενάντια στην κοινωνική αδικία, τη φτώχια, την κοινωνική διαφοροποίηση, δεν τελειώνει ποτέ. Πρέπει να είναι συνεχής, γιατί νέα στρώματα πιέζονται συνεχώς στο περιθώριο. Και, ίσως, και αυτό δεν το είχαμε τόσο πολύ συνειδητοποιήσει στα πολλά χρόνια της διακυβέρνησής μας.

Εμπόδισε η διακυβέρνησή μας να διαβάσουμε τα μηνύματα που μας έστελναν σειρά άλλων εκλογικών αναμετρήσεων, πέραν εκείνων για τη Βουλή. Και, μάλιστα, σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας, υποτιμήσαμε πολλές φορές το ότι ο λαός μας έδινε συνεχώς ανάσες εξουσίας, διότι δεν ήθελε να επανέλθει η Δεξιά.

Όμως, φαίνεται ότι, κάπου κι εμείς τον είχαμε κουράσει. Πολλά στελέχη μας κυβερνητικά ή μη, κεντρικά ή περιφερειακά ή και τοπικά, απέφευγαν τις μεγάλες και δύσκολες αλλά αναγκαίες αναζητήσεις, και συζητήσεις και αποφάσεις, τη διαβούλευση και τη λογοδοσία. ?ρα, λοιπόν, το κόμμα μας γίνεται ένας μόνιμος δίαυλος διαβούλευσης, διαβούλευσης με την κοινωνία, διαμόρφωσης και συνδιαμόρφωσης πολιτικών, και τώρα που είμαστε αντιπολίτευση και μεθαύριο όταν θα είμαστε κυβέρνηση.

Αγνοήσαμε ορισμένες φορές, ότι πρέπει να κερδίζουμε καθημερινά την εμπιστοσύνη του λαού, και να κάνουμε σωστή χρήση αυτής της εμπιστοσύνης. Αν κάποιοι φαίνεται να μην το κατανοούν ακόμα αυτό σήμερα, ίσως να θεωρούν ότι η απώλεια της εξουσίας δεν έχει καμία σχέση μ’ αυτό το ζήτημα. Δεν είναι έτσι, διότι η σχετική ηγεμονία μας και στους μαζικούς χώρους και γενικότερα στην κοινωνία, δημιούργησε συμπεριφορές αλαζονείας στη διαχείριση της εξουσίας, μια αίσθηση μονιμότητας, μακριά από τα προβλήματα του ελληνικού λαού.

Και έτσι, χάθηκε η σχέση αλληλεγγύης, άρχισαν και δημιουργήθηκαν ρήγματα, και έτσι το ΠΑΣΟΚ ένας ζωντανός οργανισμός, δεν αφουγκράστηκε έγκαιρα και με επάρκεια τις αλλαγές που γινόντουσαν στην συνείδηση των πολιτών. Γι’ αυτό αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ, και το ΠΑΣΟΚ γίνεται ένα κίνημα μόνιμης αλληλεγγύης, ένας χώρος προσφοράς, ένας χώρος εθελοντισμού, ένας χώρος ανάδειξης των πολιτών, της ευθύνης των πολιτών, αλλά και της αλληλεγγύης μεταξύ μας.

Δημιουργούμε διαδικασίες και ασφαλιστικές δικλείδες, που δεν θα επιτρέψουν το προηγούμενο φαινόμενο να ξανασυμβεί. Το ανανεωμένο ΠΑΣΟΚ θα είναι η πρώτη επιλογή των πολιτών στις επόμενες εκλογές. Αλλάζουμε τους εαυτούς μας για να αλλάξουμε το ΠΑΣΟΚ. Αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ για να αλλάξουμε την Ελλάδα.

Λόγω αυτής της κρίσης, οδηγήσαμε μοιραία πολλά από τα στελέχη μας στην διαμόρφωση των προσωπικών τους μηχανισμών, για να επιβιώσουν πολιτικά. Αν θέλετε, η λογοδοσία, φαινόταν να είναι προσανατολισμένη περισσότερο προς κάποιο κέντρο, σε κάποια κέντρα εξουσίας, παρά προς την ίδια την κοινωνία, και αυτή είναι, βεβαίως, η λογική μιας παλιάς πελατειακής γραφειοκρατικής αντιμετώπισης των προβλημάτων.

Αλλά, βεβαίως, οι μηχανισμοί οι ίδιοι ήταν ένας φαύλος κύκλος, διότι δημιουργούσαν ένα κόμμα πιο γραφειοκρατικό, και ακόμα πελατειακό κόμμα. Γιατί συρρικνώνονται οι πολιτικοί, και αντί για μηχανισμούς παραγωγής ιδεών γίνονται μηχανισμοί φέουδα.

Γι’ αυτό μέσα από την πρότασή μας διασφαλίζουμε νέες δικλείδες, ώστε το Κόμμα μας θα είναι αντι-γραφειοκρατικό, αποκεντρωμένο, περιφερειακό, όπου η δημοκρατία θα κρατά το στέλεχος πάντα να λογοδοτεί στην ίδια την κοινωνία, στον ίδιο τον πολίτη.

Κι’ αυτή νομίζω, είναι τη δημοκρατική ανατροπή που ζητά η Ελληνική κοινωνία, εμείς την κάνουμε πρώτοι, προχωράμε μπροστά πρώτοι, και μετά θα μπολιάσουμε και τους υπόλοιπους θεσμούς της Ελληνικής κοινωνίας, ώστε πραγματικά να υπάρχει κοινωνική λογοδοσία προς τον έλληνα πολίτη, εκεί όπου δεν υπάρχει.

Φίλες και φίλοι είναι ευκαιρία να προετοιμάσουμε το νέο ΠΑΣΟΚ. Οι δικές μας αλλαγές μας προετοιμάζουνε για την νέα κυβέρνηση. Είναι μια πορεία προς το λαό, μια πορεία προς την διακυβέρνηση και την εξουσία μαζί με το λαό. Το 1974 ο Ανδρέας Παπανδρέου και τα στελέχη μας έβαλαν με την αυτοοργάνωση να γίνουμε εμείς το κίνημα της αλλαγής. Σήμερα καλώ όλους την βάση του ΠΑΣΟΚ, να συμβάλλει ώστε το ΠΑΣΟΚ να γίνει το ΠΑΣΟΚ του 21ου αιώνα. Η συμμετοχή τόσων χιλιάδων πολιτών στις κομματικές διαδικασίες για την εκλογή των συνέδρων, άνοιξε το δρόμο για μια τέτοια πορεία.

Σύντροφοι και συντρόφισσες, ούτε ο λαός, ούτε και εμείς θα θέλαμε να επιστρέψουμε στην κυβέρνηση απλώς για να συνεχίσουμε από το ίδιο σημείο και με τον ίδιο τρόπο. Είναι απαραίτητο για την Ελλάδα, όχι για το ΠΑΣΟΚ, είναι απαραίτητο για την Ελλάδα εμείς να ξαναγίνουμε η μεγάλη μεταρρυθμιστική δύναμη της χώρας, και αυτό γινόμαστε. Η μεγάλη μεταρρυθμιστική δύναμη της χώρας. Είμαστε το προωθητικό κύμα για την Ελληνική κοινωνία, το μεγάλο έργο του ΠΑΣΟΚ είχε ως συνεκτικό στοιχείο τον συνεχή εκσυγχρονισμό της Ελληνικής κοινωνίας. Δώσαμε προτεραιότητες πολύ σημαντικές σε μεγάλα έργα, δώσαμε προτεραιότητες στη χάρτα σύγκλισης, αλλά υπήρξε, όμως, και ένα αίσθημα αποξένωσης. Πληγές ανοίξανε, όπως με το ασφαλιστικό, παρότι συμβάλλαμε σε μια κατάληξη, όπου όλοι, τελικά, συμφωνήσαμε.

Αυτό, όμως, το πάθημα δεν σημαίνει, ότι πρέπει να είμαστε φοβικοί για το καινούριο. Αλλά το καινούριο πρέπει να προωθηθεί από εμάς μαζί με τους φορείς, μαζί με τον πολίτη, μαζί με τον εργαζόμενο, μαζί με τον συνταξιούχο, μαζί με τον αγρότη, μαζί με τον φοιτητή, ανάλογα με το θέμα το οποίο συζητούμε.

Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις νέες συνθήκες και τα νέα ζητήματα, με τέτοιο τρόπο ώστε να τα αντιμετωπίζουμε έγκαιρα και άμεσα, με θάρρος και με τόλμη, για να είμαστε σίγουροι, ότι η κατάληξη θα συνάδει με τις δικές μας δημοκρατικές και σοσιαλιστικές αξίες.

Δεν καθόμαστε παθητικά, ούτε πρέπει να μπούμε σε μια λογική φόβου για το λεγόμενο κόστος, διότι το πολιτικό κόστος, αν το φοβάσαι στην αρχή, θα σου έρθει δεκαπλάσια μετά από λίγο χρονικό διάστημα. Γι’ αυτό εμείς έχουμε την τόλμη, όχι όπως η Νέα Δημοκρατία, να κάνουμε τομές και αλλαγές.

Γι’ αυτό, προτεραιότητες θα είναι η Υγεία και η Παιδεία και η Έρευνα, η εφαρμογή νέων τεχνολογιών στην οικονομία, μια οικονομία με ταυτότητα ζητήματα κομβικής σημασίας για το μέλλον του τόπου. Θα συγκεντρώσουμε μεγάλο κομμάτι της προσοχής μας σε αυτά και στις προσπάθειές μας γι’ αυτά. Διότι διαφορετικά, στην νέα εποχή, αλλαγές που δεν κάνει η πολιτική σχεδιασμένα, εάν δεν τα κάνουμε εμείς σχεδιασμένα, θα επιβληθούν οι αλλαγές με βίαιο τρόπο, και με τρόπο όπου ο πολίτης, και μάλιστα ο μεσαίος και ο πιο αδύναμος πολίτης, θα βρεθεί στο περιθώριο.

Και εμείς θέλουμε να βοηθήσουμε την πλειοψηφία του Ελληνικού λαού, που είναι οι μικρομεσαίοι, που είναι ο πιο αδύναμος και ο φτωχότερος, αυτή είναι η πηγή μας, αυτή είναι η δικιά μας αναφορά, γι’ αυτό εμείς πρέπει να παίρνουμε πρωτοβουλίες, εμείς πρέπει να θέτουμε τα ζητήματα και εμείς πρέπει να σχεδιάζουμε.

Κάναμε ένα πολύ σπουδαίο έργο στην περιφέρεια. Τεράστια έργα. Όμως, υπήρξε ένα αίσθημα, ότι ο πολίτης δεν αναδείχθηκε στην περιφέρεια, ότι ήταν απέξω, ότι δεν ακουγότανε, δεν ικανοποιήσαμε τις καθημερινές ανάγκες του. Γι’ αυτό στη νέα μας διακυβέρνηση θα πετύχουμε να αναδείξουμε τον πολίτη, να τον κάνομε επίκεντρο της πολιτικής μας, όπως κα την ικανοποίηση των καθημερινών αναγκών του.

Και έχουμε αποδείξει, ότι όταν βάζουμε στόχους και μεγάλους στόχους, μπορούμε να τους πετύχουμε. Υπάρχουν, επίσης, περιπτώσεις στις οποίες δεχτήκαμε να κυριαρχήσει η γραφειοκρατία πάνω στην πολιτική, και παρά το μεγάλο νομοθετικό μας έργο για την καταπολέμηση της διαφθοράς, και την υπεράσπιση της διαφάνειας, αφήσαμε τα θέματα διαφάνειας και καταπολέμησης της διαφθοράς να μας τα χρεώσουν, να χρεώσουν δηλαδή, όσα αρνητικά συνέβαιναν σε εμάς.

Επιτρέψαμε να παρουσιάζονται στρεβλά αυτές οι αδυναμίες ως ο πυρήνας της πολιτικής μας. Επιτρέψαμε να αποσιωπώνται ακόμα και να συκοφαντούνται οι μεγάλες θετικές πλευρές του έργου μας, όπως τα μεγάλα έργα, όπως η ΟΝΕ, όπως η εξωτερική μας πολιτική, οι πολύ μεγάλες υποδομές στην Υγεία και στην Παιδεία.

Οι πιο πάνω αδυναμίες και τα λάθη συνοδεύονταν και από μια υποτίμηση της Νέας Δημοκρατίας, και μη επαρκή αντιμετώπιση των επιχειρημάτων της. Δείχναμε αποστασιοποιημένοι.

Είναι τελείως διαφορετικό πρόβλημα και ζήτημα να πείσουμε ότι, κάναμε σπουδαίο έργο, αλλά είχαμε και αδυναμίες, από αυτό το οποίο προσπαθεί να πει η Νέα Δημοκρατία, να πείσει, δηλαδή, ότι οι αδυναμίες αυτές δεν ήταν αδυναμίες, αλλά ήταν το σύνολο του έργου μας. Δηλαδή, να γεννιέται η αίσθηση, ότι όλα ήταν στραβά καμωμένα.

Το αντίστοιχο βεβαίως ισχύει, και δεν γινόμαστε πειστικοί, όταν υπερτονίζουμε μόνο τις επιτυχίες μας, προκειμένου να μην μιλήσουμε για τα λάθη και τις αδυναμίες μας, σαν να μην έχουμε πρόθεση να αλλάξουμε.

Αυτό το σύνθημα το οποίο ακούω και ακούτε, το «Γιώργο άλλαξέ τα όλα», ούτε ισοπέδωση του έργο μας μπορεί να σημαίνει, ούτε όμως μπορεί να σημάνει αδράνεια και αυτοϊκανοποίηση. Γι’ αυτό επιμένω, το κίνημά μας πρέπει να αποκτήσει μια ισορροπημένη αντίληψη για το χτες.

Εξασφαλίζουμε έτσι την εμπιστοσύνη, την εμπιστοσύνη του λαού, ότι εμείς έχουμε συνειδητοποιήσει την κατάσταση, και είμαστε ειλικρινείς στις προθέσεις μας όχι μόνο για αλλαγές, αλλά και για την αυριανή μας διακυβέρνηση. Και πρέπει όλοι να καταλάβουν, και φαίνεται και από τις εισηγήσεις και από τη βάση, ότι ο λαός ήταν θυμωμένος μαζί μας. Ψήφισε με θυμό, και αυτόν τον θυμό ακόμα και όταν ήταν και άδικος, έπρεπε να τον αφουγκραστούμε.

Μας έστειλε ένα μήνυμα. Εμείς αυτό που θέλουμε, και αυτό που θα κάνουμε, είναι ότι αυτός ο θυμός να γίνει ενέργεια, για να αλλάξουμε εμείς και να αλλάξει η Ελλάδα.

Είμαστε κόμμα εξουσίας, αλλά δεν μας οδηγεί η εξουσία για την εξουσία. Θα διασφαλίσουμε ότι το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, πρώτα απ’ όλα, θα ξαναθέσει στην ημερήσια διάταξη τις αρχές και τις αξίες μας. Θα εμπλουτιστούμε από τις σύγχρονες αναζητήσεις και τις ανάγκες των πολιτών.

Θα διαμορφώσουμε μια νέα οικονομική στρατηγική, και μια νέα κοινωνική συμφωνία. Θα επανασχεδιάσουμε τη σχέση πολιτικής και δημόσιων πολιτικών, λαϊκή υγεία, παιδεία, έρευνα, αποκέντρωση, πολιτικές στην ύπαιθρο, ριζική ανανέωση του λειτουργικού και κοινωνικά δίκαιου ΕΣΥ. Ένα δημοκρατικό αποκεντρωμένο σύστημα εκπαίδευσης, που θα αποτελέσει πλεονέκτημα για τη χώρα μας στον αιώνα αυτόν.

Αξιοποιώντας όλες τις δυνάμεις μας, όπου βεβαίως τις έννοιες κράτος και αγορά, εμείς θα τις συνθέσουμε προς όφελος του πολίτη. Διότι εκεί είναι το επίκεντρό μας. Για να φύγουμε από άγονες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, τελικά η δική μας αξία είναι να αξιοποιήσουμε και το κράτος και την αγορά, στην υπεράσπιση και την εξυπηρέτηση του ίδιου του πολίτη. Και αυτοί οι συνδυασμοί θα πρέπει να γίνουν χωρίς δογματισμούς, αλλά με μόνο γνώμονα το αν πράγματι εξυπηρετούν τη χώρα, το λαό, τον πολίτη, τον Έλληνα και την Ελληνίδα.

Θα εκσυγχρονίσουμε έτσι το δημοκρατικό, και συμμετοχικό, και κοινωνικό κράτος. Θα κάνουμε την περιφέρεια επίκεντρο της πολιτικής μας, η περιφέρεια της Ελλάδος θα είναι στο κέντρο της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ, η αποκέντρωση μοχλός ανάπτυξης, η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, μέρος της ανάπτυξης της περιφέρειας.

Την κοινωνία μας την ενδιαφέρει το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Θέλει να είναι ένα Συνέδριο πολιτικής, που θα χαράξει δημιουργικά την νέα πολιτική του ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, ότι στις πρόσφατες εθνικές εκλογές έκλεισε ένα κύκλος οριστικά. Ένας κύκλος που σφραγίστηκε με το τεράστιο θετικό έργο του ΠΑΣΟΚ, για το οποίο είμαστε περήφανοι.

Εμείς σφραγίσαμε την ιστορία. Το ΠΑΣΟΚ έφερε το λαό στην εξουσία. Έδωσε τέλος στον αποκλεισμό μεγάλου τμήματος του λαού. Στην πρώτη οκταετία, την εποχή που ήταν Πρόεδρος ο Ανδρέας Παπανδρέου, η Ελληνική Δημοκρατία ενηλικιώθηκε. Μεσαία στρώματα και μισθωτοί απέκτησαν δικαιώματα. Κλείσαμε την εμφυλιακή και μετεμφυλιακή περίοδο, αναγνωρίσαμε την εθνική αντίσταση. Δικαιώθηκαν οι μη προνομιούχοι, μειώσαμε ανισότητες, δεν τις εξαλείψαμε. Ανοίξαμε πόρτες σε νέα συστήματα κοινωνικών υπηρεσιών. Για πρώτη φορά, κοινωνικές υπηρεσίες για την κοινωνία. Στην υγεία στην παιδεία. Αποκαταστήθηκε μια κοινωνική και πολιτική ισορροπία που ιστορικά έλειπε.

Στη δεύτερη οκταετία, με Πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη, το ΠΑΣΟΚ προώθησε τον εκσυγχρονισμό, τη σύγκληση με τις άλλες χώρες μέλη της Ένωσης, αποκαταστήσαμε την εικόνα της Ελλάδας στην Ευρώπη, αποκτήσαμε σεβασμό, αξιοπιστία, μπήκαμε στην ΟΝΕ. Μας εμπιστεύθηκε η Διεθνής Κοινότητα τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Διαδραματίσαμε ενεργό ρόλο στην περιοχή, προασπίζοντας την ασφάλεια, διασφαλίζοντας την ειρήνη για το λαό μας. Εξαλείψαμε μεγάλο τμήμα των φόβων του ανάδελφου λαού. Αλλάξαμε τη συνολική υποδομή της χώρας, και η ιστορία θα μας δικαιώσει γι αυτές μας τις επιλογές.

Υπήρξαν, όμως, και αντιφάσεις, αντιφάσεις πολιτικής αδυναμίας και λάθη που δεν επέτρεψαν να ολοκληρωθεί το έργο μας, και έφερε φθορές η εξουσία των πολλών ετών. Αλλά απ’ το ’81 μέχρι σήμερα το γεγονός είναι ότι αλλάξαμε την Ελλάδα και αλλάξαμε τη Ελλάδα προς το καλύτερο. Αλλάξαμε την κοινωνία, αλλάξαμε τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Μαζί τους, και σε κοινή δράση μαζί τους.

Αν ένα μικρό τμήμα, ευτυχώς, του ΠΑΣΟΚ, ακόμα δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι έκλεισε ένας κύκλος, αδυνατεί να συνειδητοποιήσει γιατί έκλεισε ένας κύκλος, κινδυνεύει να μη συμβάλλει σήμερα στη νέα προσπάθεια. Και τους θέλουμε όλους, όλους τους θέλουμε σ’ αυτή τη νέα αρχή. Όλοι που μεγάλωσαν και ανδρώθηκαν με τα οράματα της αλλαγής, των κοινωνικών αλλαγών, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Πρέπει όλοι να κατανοήσουμε, ότι οι κύκλοι κλείνουν διότι έτσι πρέπει, διότι όταν κατακτά κανείς στόχους, γυρίζει σελίδα για να κατακτήσει καινούργιους στόχους. Κι εμείς σήμερα ανοίγουμε την πόρτα, γυρίζουμε τη σελίδα, για να κατακτήσουμε καινούργιους στόχους για το ΠΑΣΟΚ και για την Ελλάδα.

Φίλες και φίλοι, η κριτική αξιολόγηση του έργου μας, κάθε άλλο παρά δείγμα αδυναμίας είναι. Είναι απόδειξη της δύναμής μας, πολιτικής και ιδεολογικής, αλλά και μιας βαθύτατης δημοκρατικής συνείδησης. Αποτελεί μια πράξη ειλικρίνειας και ευθύνης χωρίς υπεκφυγές, χωρίς σκοπιμότητες. Αποτελεί βάθρο για να στερεώσουμε καλύτερα και πιο αποτελεσματικά τη νέα μας στρατηγική στη νέα εποχή.

Μας διευκολύνει στη διατύπωση με σαφήνεια της ριζοσπαστικής, σοσιαλιστικής, ταυτόχρονα βαθιά ουμανιστικής, δημοκρατικής ιδεολογίας μας. Υπογραμμίζει την ανάγκη να ξανασυνδεθούμε με την κοινωνία, να υπάρξει μεταξύ μας αλληλεγγύη. Να βάλουμε στο κέντρο της καρδιάς μας και στο νου μας τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα της καθημερινότητας.

Και δεν αναζητούμε την κριτική αξιολόγηση του θετικού μας έργου για να βρούμε εξιλαστήρια θύματα, και ευθύνες συγκεκριμένων προσώπων. Αυτό έχει νόημα όταν το αντιλαμβάνεται ο καθένας μόνος του. Δε θέλουμε και δεν θα οδηγηθούμε σε εσωστρέφεια. Ούτως ή άλλως η δημοκρατική ζωή του Κινήματος μας αξιολογεί όλους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Θέλουμε η κριτική αξιολόγηση του θετικού μας έργου συνολικά και του καθένα χωριστά, να οδηγήσει σε μια νέα αλληλεγγύη μεταξύ μας, σε μια νέα συντροφική συμπεριφορά που σέβεται τη γνώμη του άλλου, συμβάλλει στην κοινή δράση του νέου ΠΑΣΟΚ.

Θέλουμε ένα Κίνημα ανοιχτό, ανοιχτό σε νέες προτάσεις, σε νέες συνεργασίες, σε νέα πρόσωπα. Εύκολες λύσεις δε υπάρχουν. Και δεν υπάρχουν αποτελεσματικές λύσεις χωρίς συλλογική προσπάθεια και κόπο. Και εμείς μπορούμε και τη συλλογική προσπάθεια και έχουμε δείξει την εργατικότητά μας.

Απαιτείται σήμερα υπεύθυνη πολιτική, και αυτό θα βγει από την δική μας στάση, και από τα μέλη και τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Απαιτείται συστράτευση, σχέδιο, υπομονή, πάνω απ’ όλα κοινωνική ευαισθησία, με όραμα και αίσθημα ιστορικής ευθύνης. Ο λαός γνωρίζει ότι η συντηρητική Δεξιά δεν έχει όραμα, δεν έχει κοινωνικό προσανατολισμό.

Η Δεξιά κάνει μονόλογο με το παρελθόν. Το ΠΑΣΟΚ κάνει διάλογο με το μέλλον.

Ο λαός θέλει το ΠΑΣΟΚ να έχει συνείδηση της ιστορίας, και ο λαός θέλει το ΠΑΣΟΚ και πάλι Κυβέρνηση, με όραμα και με κοινωνική ευαισθησία. Και σ’ αυτή την απαίτηση ανταποκρινόμαστε σήμερα με το Συνέδριό μας. Με συνείδηση της ιστορίας μας, με όραμα, με κοινωνική ευαισθησία. Αυτό το Συνέδριο αποτελεί έναν σταθμό στην δική μας πολιτική ιστορία, στην πολιτική ιστορία του δικού μας κόμματος, και θα αποτελέσει και σταθμό στην πολιτική ιστορία της δικής μας χώρας.

Διότι με εμπιστοσύνη στις αστείρευτες δυνάμεις του λαού μας, με ελπίδα και αισιοδοξία για το μέλλον, σήμερα κάνουμε ένα ακόμα μεγάλο βήμα για τη δική μας αλλαγή. Αλλάζουμε εμείς, για ν’ αλλάξουμε το ΠΑΣΟΚ, αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ για ν’ αλλάξουμε την Ελλάδα.

Καλή επιτυχία στο Συνέδριό μας.”

Διαβάστε επίσης