Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ομιλία στη συζήτηση του νομοσχέδιου του υπουργείου Παιδείας | 10.06.2020

Απότοκα Καραντίνας – Νέα πραγματικότητα: οπισθοδρόμηση ή αλλαγή | 04.06.2020

Mε αφορμή την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης | 30.05.2020

Το μέλλον της εργασίας – Πρωτομαγιά 2020 | 01.05.2020

Για την ορκωμοσία της Κατερίνας Σακελλαροπούλου στη θέση της Προέδρου της Δημοκρατίας | 13.03.2020

Ο Γ. Παπανδρέου από το Web Summit | 07.11.2019

 

Ομιλία στην εκδήλωση για τον ένα χρόνο από την εκλογή του στην Προεδρία του Kινήματος

“Φίλες και φίλοι, σύντροφοι και συντρόφισσες, πράγματι απόψε το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ, και είναι και ενωμένο, και προχωρά δυναμικά σε μια νέα πορεία. Απόψε το μήνυμά μας, είναι η βούλησή μας να συνεχίσουμε μια πορεία που ξεκινήσαμε προς το Συνέδριό μας. Απόψε ξαναδίνουμε την υπόσχεση για τις τομές και τις αλλαγές που όχι μόνο κάνουμε στο δικό μας Κίνημα, αλλά που φέρνουμε εμείς, ως ΠΑΣΟΚ, για την ελληνική κοινωνία, για την Ελλάδα απέναντι στη συντήρηση, απέναντι στην οπισθοδρόμηση της Νέας Δημοκρατίας.

Πριν από ένα χρόνο, φίλες και φίλοι, ανέλαβα την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Πολλές φορές μου έθεταν το ερώτημα: “Μα γιατί ανέλαβες σε μια τόσο δύσκολη, δυσμενή για το Κίνημά μας συγκυρία; Δεν περίμενες για λίγο αργότερα;” Η απάντηση νομίζω είναι αυτονόητη. Το Κίνημα αυτό μας έχει όλους ανάγκη στις δύσκολες στιγμές.

Βρέθηκα εγώ προσωπικά, πόσο μάλλον το ίδιο το Κίνημα, οι φίλοι, τα στελέχη, τα μέλη, σε ένα σταυροδρόμι. Τέλειωνε μια εποχή και έπρεπε να τεθούμε σε μια τροχιά καινούργιας εποχής.

Θέλω και πάλι να ευχαριστήσω όλους όσους τότε με εμπιστεύτηκαν και όσους στις 7 Μαρτίου αποφάσισαν να στηρίξουν το ΠΑΣΟΚ. Τότε παρά τη λυσσαλέα αντίδραση της συντήρησης, παρά τη συστηματική προσπάθεια να υποβαθμιστεί αυτή η ψηφοφορία, προσήλθαν πάνω από ένα εκατομμύριο πολίτες.

Δεν ήταν μια απλή εκλογή. Κάποιοι το ονόμασαν δημοψήφισμα. Και είχε ένα διττό μήνυμα. Ένα πρώτο μήνυμα ελπίδας για την εκλογική επιτυχία του ΠΑΣΟΚ. Αλλά και ένα δεύτερο, και εξίσου ισχυρό μήνυμα ήταν ένα μήνυμα αλλαγής, ήταν η μεγάλη ελπίδα της ανασύνταξης της προοδευτικής μας παράταξης, και με νέους, συμμετοχικούς και δημοκρατικούς όρους.

Ήταν η ελπίδα να ξαναβρούμε τις ρίζες μας, τις προοδευτικές μας αξίες, να ξαναγίνουμε Κίνημα προοδευτικής αλλαγής στην κοινωνία μας, να ξανακάνουμε το Κόμμά μας κοιτίδα, εργαστήρι ιδεών, προβληματισμού, και επίτευξης των οραμάτων του ελληνικού λαού.

Αποφάσισε ο λαός στις 7 Μαρτίου. Δεν κερδίσαμε τις εκλογές. Κρατήσαμε όμως και κρατάμε δυνατά και ψηλά την ελπίδα του ανανεωμένου Κινήματός μας.

Πριν από ένα χρόνο το ΠΑΣΟΚ ξεκίνησε μια νέα πορεία. Τον ίδιο περίπου καιρό ξεκίνησε και μια νέα πορεία η Νέα Δημοκρατία. Εμείς βρεθήκαμε στην αντιπολίτευση, εκείνοι στη κυβέρνηση. Εμείς βρεθήκαμε μπροστά σε ένα δίλημμα, εκείνοι μπροστά σε μια ευκαιρία.

Εμείς έπρεπε να διαλέξουμε, αν θα αλλάζαμε βαθιά, ή αν θα μέναμε οι ίδιοι. Εκείνοι είχαν την ευκαιρία να κάνουν πράξη αυτά που τόσο καιρό υποσχόντουσαν στους έλληνες.

Υποσχέθηκαν ότι θα κυβερνήσουν με μια νέα γενιά πολιτικών. Με στελέχη άφθαρτα, που γνώριζαν τα θέματα, με προτάσεις για κάθε τι που δυσκόλευε την καθημερινότητα του πολίτη. Υποσχέθηκαν ότι είκοσι χρόνια στην αντιπολίτευση τους έδωσαν την ευκαιρία να μάθουν τα θέματα διεξοδικά, και να έχουν και πρόταση.

Υποσχέθηκαν ότι τα χρόνια στην αντιπολίτευση τους άλλαξαν, ότι δεν ήταν πια ίδιοι, ότι είχαν φρέσκιες ιδέες για την κοινωνία. Υποσχέθηκαν ότι ήταν έτοιμοι να κυβερνήσουν. Και ο λαός τους εμπιστεύθηκε. Αλλά όταν ήρθαν στην εξουσία, τα προσωπεία έπεσαν, τίποτα δεν έχει αλλάξει. Και πώς έχει γίνει αυτό;

Πρώτα απ’ όλα αυτοί ακολούθησαν την τακτική του ώριμου φρούτου, της φθοράς της εξουσίας του ΠΑΣΟΚ. Άρα δεν χρειαζόταν, κάνουν το οτιδήποτε άλλο, από το να παρακολουθούν. Λίγο την εικόνα τους θα αλλάξουν, λίγο το λόγο του αρχηγού τους.

Το δεύτερο ήταν, για να μην ταράξουν τα νερά, για να μην συζητήσουν τα ουσιαστικά προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας μέσα στο κόμμα τους, να επιβάλουν την σιωπή, την μια και μόνη γραμμή του αρχηγού, το νέο πρόγραμμα, ήταν απλώς να υιοθετήσουν κάθε αίτημα που υπήρχε στην ελληνική κοινωνία. Φίμωσαν τα στόματα των δικών τους στελεχών, και αρκέστηκαν να υιοθετήσουν κάθε τι που έλεγε ο κάθε φορέας.

Ο τρίτος, όμως, λόγος είναι και ο βασικός λόγος που αυτοί σήμερα δεν μπορούν να κυβερνήσουν, ή κυβερνούν με αντιφατικές λογικές. Διότι τελικά ήταν σαφές το κυβερνητικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας, αν και πολλές φορές λέμε ότι δεν έχουν πρόγραμμα. Στο μυαλό τους τελικά είχαν ένα πρόγραμμα. Και αποκαλύπτεται αυτό κάθε μέρα. Ήταν απλώς να αρπάξουν τους υπουργικούς θώκους, ήταν η εξουσία για την εξουσία. Ήθελαν απλώς να έρθουν στην κυβέρνηση, χωρίς άλλες στοχεύσεις. Και το βλέπουμε κάθε μέρα.

Κάνει κάθε τι η Νέα Δημοκρατία που συμφέρει την ίδια, για να την διατηρήσει στην εξουσία, είτε είναι, είτε δεν είναι προς το συμφέρον της χώρας, προς το συμφέρον του έλληνα πολίτη. Να δημιουργήσουν τις απαραίτητες συμμαχίες συμφερόντων από την εκκλησία μέχρι και οικονομικά συμφέροντα, για να ελέγξουν τα πράγματα. Μα έτσι δεν κινήθηκαν στο Κυπριακό; Για να αποφύγει το πολιτικό κόστος ο κ. Καραμανλής απέφυγε το ίδιο το πρόβλημα. Αλλά το πρόβλημα παραμένει με δυσμενέστερους όρους για την Ελλάδα.

Έτσι δεν κινήθηκαν στην οικονομία, για να κατηγορήσουν το ΠΑΣΟΚ και να αποφύγουν τα μέτρα που υποσχέθηκαν υπέρ των ασθενέστερων τάξεων στη χώρα μας; Καλλιέργησαν την όλη υπόθεση της απογραφής. Ποιος κέρδισε; Κέρδισε η Ελλάδα, ο ελληνικός λαός, ο έλληνας επιχειρηματίας, ο εργαζόμενος, ο άνεργος, η ελληνική οικονομία, μήπως η διαφάνεια, η αλήθεια;

Σήμερα, μιλώντας με τον Επίτροπο, τον κ. Δήμα, μου επιβεβαίωσε ότι την Τετάρτη, και επίσημα, πια, θα μπούμε στη διαδικασία επιτήρησης, για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και δεν μπορεί να καυχιέται η κυβέρνηση, δεν μπορεί να καυχιέται ο κ. Αλογοσκούφης, δεν μπορεί να καυχιέται ο κ. Καραμανλής.

Ίσως ελπίζουν οι νεοδημοκράτες ότι έχουν κερδίσει πολιτικά, αμαυρώνοντας το έργο του ΠΑΣΟΚ. Αλλά είναι εφήμερη η χαρά τους. Ο έλληνας δεν συγχωρεί παιχνίδια κομματικά, που εντέλει βλάπτουν, όχι μόνο την δική του τσέπη, αλλά και την ίδια την Ελλάδα.

Και ήρθε η Νέα Δημοκρατία. Τι ήρθε; Ποιοι νέοι άνθρωποι; Ποιες νέες ιδέες; Ποια εντιμότητα; Ποιο το αποτέλεσμα; Ποιες οι αλλαγές; Ποιο το όραμα; Ποια η πυξίδα; Ποια η προετοιμασία της Ελλάδας για τις προκλήσεις της νέας εποχής σε ένα παγκόσμιο γίγνεσθαι; Για μια νέα αγροτική πολιτική, για μια κοινωνία της γνώσης, του πολιτισμού και της καινοτομίας, για μια οικονομία ανταγωνιστική διεθνώς, για μια περιφερειακή ανάπτυξη με αποκέντρωση, με συμμετοχή, με επενδύσεις. Για την αξιοποίηση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Για τη διασφάλιση της απασχόλησης των νέων ανθρώπων. Για την ακρίβεια, για το καλάθι της νοικοκυράς, της οικογένειας, για να πω καλύτερα. Για τον ρόλο μας στα Βαλκάνια και στη Μεσόγειο. Για την παρουσία μας στην Ευρώπη των 25, για το καθημερινό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο έλληνας πολίτης.

Μόλις έντεκα μήνες στην εξουσία, ήδη η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει σημάδια κόπωσης, σημάδια πρόωρης γήρανσης. Ζούμε συνεχώς και παντού τον αναχρονισμό και την οπισθοχώρηση. Η χώρα υποχωρεί συνεχώς, σ’ όλους τους τομείς, και η ίδια η καθημερινότητα εκδικείται αυτούς που την επιστράτευσαν τόσο άκριτα, για να πλήξουν την προηγούμενη κυβέρνηση.

Υποχωρεί συνεχώς η χώρα. Αποδυναμώθηκε η διεθνής μας θέση. Μειώθηκε το κύρος της στον διεθνή και ευρωπαϊκό χώρο. Διακυβεύονται εθνικά συμφέροντα μέσα σε κλίμα εσωστρέφειας, έλλειψη πυξίδας και στρατηγικής. Υπονομεύθηκαν οι οικονομικές κατακτήσεις των εργαζομένων. Χάνονται κάθε μέρα και νέες ευκαιρίες. Πλεονεκτήματα που εξασφαλίσαμε στο Ελσίνκι και για το Κυπριακό, με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Βγάζει η Νέα Δημοκρατία όλα τα εθνικά μας θέματα από το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο και τα ξαναφέρνει σε διμερές πλαίσιο. Στην πραγματικότητα όμως αποδεικνύει από τη στάση της, ότι είναι ένα Κόμμα που επιλέγει να χρησιμοποιήσει το ισχυρότερο μας όπλο, όπως είναι το βέτο, για να εξυπηρετήσει φίλους επιχειρηματίες, όπως για τα διπύθμενα καράβια, αντί να το χρησιμοποιήσει για το Κυπριακό.

Προτιμά να «καρφώνει» στην Ευρωπαϊκή Ένωση τη χώρα μας, παρά να καταγγέλλει τις όποιες πρακτικές της Τουρκίας. Χαρακτηρίζεται η Νέα Δημοκρατία στην εξωτερική της πολιτική από ευθυνοφοβία και έλλειψη στρατηγικής.

Αντί να αξιοποιήσει τα ερείσματα στα Βαλκάνια, τα ερείσματα στη Κοινότητα, είδαμε η Κυβέρνηση να αιφνιδιάζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο ζήτημα της αναγνώρισης των Σκοπίων.

Αντί για μια έντονη διεκδικητική προσπάθεια διαπραγμάτευσης για την τελική διαμόρφωση του Σχεδίου Ανάν, είδαμε την Κυβέρνηση να αποσύρεται, να αφήνει το πεδίο ελεύθερο στις κινήσεις του Ερντογάν, με αποκορύφωμα τον τουρισμό στη Λουκέρνη του κ. Καραμανλή.

Αντί για μια σταθερή και επίμονη προσπάθεια συγκράτησης των δεσμεύσεων της Τουρκίας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για τα δικά μας θέματα, είδαμε μια επιπόλαια και άνευ όρων αποσύνδεση της ενταξιακής πορείας και από τα δικά μας θέματα, και ειδικότερα από το Κυπριακό.

Είδαμε να απεμπολεί την ουσιαστική κατάκτησή μας στο Ελσίνκι, για την παραπομπή του θέματος της υφαλοκρηπίδας στη Χάγη. Έλεγε ο κ. Καραμανλής, «πώς μπορούμε εμείς να κλείσουμε σε ένα εξάμηνο ζωτικά ζητήματα στο Αιγαίο στα οποία δεν είχαμε πρόοδο τα τριάντα τελευταία χρόνια;» Είδαμε να υποχωρεί και εδώ η Ελληνική Κυβέρνηση.

Ανακάλυψε την τελευταία στιγμή τις δικές μας κατακτήσεις στο Ελσίνκι, αλλά ήταν τελευταία στιγμή. Έτσι η κρίσιμη απόφαση στις 17 Δεκεμβρίου ήταν μια μέρα απομόνωσης, οπισθοχώρησης και αδιεξόδου για την Ελλάδα.

Το ΠΑΣΟΚ αντίθετα ήταν, είναι, και θα είναι το βαθιά πατριωτικό Κόμμα. Και η βασική διαφορά μας είναι, ότι εμείς μπορεί να μην λέμε βαρύγδουπες κουβέντες για τα μεγάλα εθνικά θέματα. Εμείς όμως είμαστε αποτελεσματικοί, φέρνουμε έργο, καταφέρνουμε με στρατηγική, με πρωτοβουλία, να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα μεθοδικά.

Το ΠΑΣΟΚ δεν αντιδρά απλώς στις εξελίξεις. Αντίθετα το ΠΑΣΟΚ διαμορφώνει στη βάση των συμφερόντων του λαού μας, της ειρήνης, στις ανάγκες των πληθυσμών της περιοχής, μια στρατηγική. Το ΠΑΣΟΚ δεν λυγίζει μπροστά στα προβλήματα, αλλά αντίθετα δημιουργεί προϋποθέσεις επίλυσης δύσκολων και περίπλοκων προβλημάτων πριν εμφανιστούν.

Το ΠΑΣΟΚ δεν υιοθετεί τη λογική της μικρής και φτωχής Ελλάδας, εκμεταλλεύεται κάθε δυνατότητα, και έχουμε πολλές δυνατότητες εμείς οι Έλληνες, για να προωθήσει τα εθνικά μας συμφέροντα.

Αυτή η μικροελλαδική νοοτροπία και αντίληψη του Πρωθυπουργού, είναι αντίληψη που γίνεται μόνιμο σύνδρομο ηττοπάθειας και μοιρολατρίας. Αλλά η καθημερινότητα εκδικείται. Βλέπουμε την ακρίβεια, την ανεργία, τα εισοδήματα και την ασφάλεια των εργαζομένων στο ναδίρ, η αναπτυξιακή πορεία της χώρας μας με τις αξιοθαύμαστες επιδόσεις όχι μόνο καθηλώνεται, αλλά αναστρέφεται.

Αλλά η Νέα Δημοκρατία τι λέει: Λέει ότι για όλα φταίει το ΠΑΣΟΚ. Μα φταίει το ΠΑΣΟΚ γιατί αυτοί διακήρυσσαν ότι έχουμε 5% ανάπτυξη, -και εμείς επί κυβερνήσεών μας- και σήμερα μου λέει ο κ. Δήμας ότι μπορεί να πάει κάτω από το 3% το 2005;

Φταίει το ΠΑΣΟΚ που υποσχέθηκαν αυξήσεις άμεσες και δραστικές στους μισθούς, και δίνονται, σχεδόν, κάτω από το όριο του πληθωρισμού;

Φταίει το ΠΑΣΟΚ που μίλησαν για ανθρώπινες συντάξεις, και μειώνουν τους φορολογικούς συντελεστές μόνο στις επιχειρήσεις;

Φταίει το ΠΑΣΟΚ που η πλήρης διασφάλιση των αγροτών μετατράπηκε σε κατάρρευση του εισοδήματος του κάθε αγρότη σε όλη την Ελλάδα;

Φταίει το ΠΑΣΟΚ που η εύκολη και άμεση εξαγγελία για συγκράτηση της ακρίβειας, εξελίσσεται στην εξανέμιση του εργατικού εισοδήματος, της αγοραστικής δύναμης των απλών ανθρώπων της κάθε οικογένειας;

Φταίει το ΠΑΣΟΚ που το χτύπημα της διαπλοκής μετατράπηκε σε διευθέτηση συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων;

Φταίει το ΠΑΣΟΚ που η περιβόητη επανίδρυση του κράτους γίνεται συνώνυμο με τη στυγνή και απροκάλυπτη δεξιά παλινόρθωση;

Φταίει το ΠΑΣΟΚ που η εξαγγελία τόσων νέων ανεξάρτητων αρχών, όπως μας έλεγε η Νέα Δημοκρατία, ξεκινά με την αποδόμηση και την κατάργηση του ΑΣΕΠ;

Η νεοδεξιά Κυβέρνηση το μόνο που εγγυάται είναι η δραματική μείωση του επιπέδου ευημερίας, ποιότητας, και ασφάλειας της ζωής του λαού. Γι’ αυτό καταφεύγει στον αποπροσανατολισμό, και μένει φανατικά προσηλωμένη με το βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν.

Βλέπουμε παντού αναχρονισμό και οπισθοδρόμηση. Το οξυγόνο της δημοκρατίας είναι η πλήρης και άπλετη διαφάνεια στη λειτουργία των θεσμών που την συγκροτούν. Δημοκρατικός έλεγχος και κοινωνική λογοδοσία.

Γι’ αυτό, και από την πρώτη στιγμή ζήτησα να μην αντιμετωπιστεί το θέμα της διαφάνειας και της καταπολέμησης της διαφθοράς με τη λογική του μικροκομματικού οφέλους. Πρότεινα να υπάρξει ουσιαστική διακομματική συνεργασία, κοινωνικός διάλογος, εθνική συνεννόηση.

Το ζήτησα αυτό εκπροσωπώντας μια παράταξη που υπήρξε πάντα ο φορέας των μεγάλων δημοκρατικών αλλαγών, θεσμικών αλλαγών, που προστατεύουν τη δημοκρατία, και που στέριωσαν τη διαφάνεια. Ανεξάρτητα αν σε κάποιους τομείς οι προσπάθειές μας μπορεί να ήσαν ημιτελείς ή δεν υπήρξε αρκετή τόλμη και ριζοσπαστισμός, εμείς κάναμε τεράστια βήματα.

Ποια ήταν η απάντηση της νεοδεξιάς Κυβέρνησης; Ακριβώς η ίδια με την απάντηση που δίνουν οι πιο συντηρητικές δυνάμεις σε όλη την Ευρώπη, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η προβολή της πλήρους απαξίωσης και ισοπέδωσης των θεσμών, η ενοχοποίηση της αντίπαλης παράταξης για να χρεωθεί η αντίπαλη παράταξη τη διαφθορά, τη σήψη, και την παρακμή.

Πρόκειται για έναν υποκριτικό ηθικισμό, που αντιπροσωπεύει και ενισχύει τα πιο ακροδεξιά αντανακλαστικά. Μια στάση που υπονομεύει τη δημοκρατία, κομματικοποιεί άκριτα έναν μείζον πρόβλημα και καλλιεργεί εικόνα αποσταθεροποίησης και παρακμής. Ένας Μπερλουσκόνι επί θύραις από μια κυβέρνηση που διατείνεται ότι εκπροσωπεί τον μεσαίο, ή κεντρώο χώρο.

Τα γεγονότα που ζούμε αυτές τις μέρες, και που τείνουν να γενικεύσουν μια αίσθηση καθολικής παρακμής, απαιτούν μια ευρύτερη ανάγνωση και αίσθημα υψηλής ευθύνης απ’ όλους μας.

Εμείς που ζήσαμε στο πετσί μας την παρουσία του παρακράτους που εξέθρεψε η χούντα, ξέρουμε πολύ καλά ότι, το σύγχρονο παρακράτος επωάζεται στα κλειστά κυκλώματα της εξουσίας, σε γραφειοκρατικές ομάδες που λειτουργούν μέσα σε θεσμούς, σε ανεξέλεγκτες συναλλαγές, σε αδιαφανείς συνομολογήσεις, σε μεροληπτικές πρακτικές.

Γι’ αυτό και έχω προτείνει μια σειρά μέτρων και πολιτικών, που αφορούν στη διαφάνεια στη δημόσια ζωή, και στην πάταξη της διαφθοράς. Δεν ισχυρίζομαι ότι αποτελούν την μόνη λύση. Είναι μια πρώτη δέσμη, εμείς θα συνεχίσουμε πιστοί στις αξίες μας, να επεξεργαζόμαστε προτάσεις γι’ αυτό το κεφαλαιώδες ζήτημα.

Και σας καλώ όλους να αντισταθούμε στην πλήρη απαξίωση, και ισοπέδωση, και μηδενισμό που επιχειρείται. Η πολιτική οφείλει κάθε στιγμή με παρρησία να αναδεικνύει την ηθική διάσταση, την προσήλωση σε αρχές, την άμυνα απέναντι σε οποιαδήποτε κατεστημένο ναρκοθετεί την κοινωνική συνοχή, και δηλητηριάζει την ίδια τη δημοκρατία.

Η κυβέρνηση κυβερνά με τρόπο που δεν ωφελεί ούτε τη χώρα, ούτε το μέλλον του λαού μας. Το μόνο που θέλει η Νέα Δημοκρατία και φαίνεται καθημερινά, είναι ο απόλυτος έλεγχος της πολιτικής, της οικονομίας και των Μέσων Ενημέρωσης.

Αυτή φαίνεται να είναι μοναδική της μέριμνα και σ’ αυτήν υποτάσσει στα πάντα. Η εξουσία για την εξουσία.

Εμφανίζεται η Νέα Δημοκρατία ως το ηθικό κόμμα. Το κόμμα της ηθικής. Μα είναι έτσι;

Την ηθική την αντιλαμβάνεται ως εργαλείο καταδίωξης των αντιπάλων της, και όχι ως μια διαδικασία προκειμένου να γίνει η κοινωνία καλύτερη και πλέον αποτελεσματική. Επικαλούμενη την ηθική, επιδιώκει να αιχμαλωτίσει όποιον μπορεί να της κάνει κριτική.

Η Νέα Δημοκρατία είναι υποκριτική. Όλη της η στάση απέναντι σε ζητήματα ηθικής χαρακτηρίζεται από σκοπιμότητες και υποκρισία. Η υποκρισία είναι από τις χειρότερες μορφές ανηθικότητας, όπως εξίσου υποκριτική είναι και η πολιτική ατολμία του πρωθυπουργού, ο οποίος όταν χρειάζεται να αναλάβει τις ευθύνες του δηλώνει βροντερά απών.

Η Νέα Δημοκρατία δείχνοντας το πραγματικό της πρόσωπο, καταδεικνύει αλαζονεία πολύ πιο γρήγορα απ’ ότι αναμενόταν. Μόλις άνοιξαν οι κάλπες με το θετικό για εκείνη αποτέλεσμα, έκλεισαν οι πόρτες της κυβέρνησης για τον λαό, όπως έκλεισαν πρόσφατα για τους αγρότες, στους οποίους έλεγε, «όλα τα κιλά και όλα τα λεφτά».

Αλλά το αλαζονικότερο στοιχείο της Νέας Δημοκρατίας στη συμπεριφορά της, είναι η δική της πεποίθηση ότι, ο έλεγχος της ηθικής δεν την αφορά. Αφορά όλους τους άλλους εκτός απ’ αυτήν. Κάνει λάθος, την αφορά σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά.

Και επιτρέψτε μου να φέρω ένα παράδειγμα. Η Νέα Δημοκρατία χαρακτηρίζεται από πολιτική χωρίς ηθικούς κανόνες, χωρίς ηθικούς φραγμούς, χωρίς ηθικά διλήμματα. Γιατί η Νέα Δημοκρατία φαίνεται ότι έχει ως βασικό της στόχο τον προσεταιρισμό πόλων εξουσίας που θα την εξυπηρετούν, για να διατηρήσει τα ινία. Και ο προσεταιρισμός αυτός γίνεται χωρίς ηθικούς φραγμούς και δεοντολογίες.

Ποιο παράδειγμα να πάρω; Αυτό των ημερών μας. Θα μιλήσω για την Εκκλησία, ή ακριβέστερα για την εκκλησιαστική διοίκηση. Θέλω να υπενθυμίσω ότι, προσωπικά ήμουν, είμαι, και θα είμαι πάντα προσεκτικός στις αξιολογήσεις μου απέναντι στην Εκκλησία, θέλοντας να διατηρήσω τον σεβασμό απέναντι σε έναν αυτόνομο θεσμό, έναν θεσμό τόσο σημαντικό για τον ελληνισμό και την ορθοδοξία.

Όμως, έχει έρθει η ώρα να μιλήσω, να μιλήσουμε γι’ αυτό το θέμα που παίρνει εθνικές διαστάσεις και είναι ένα θέμα το οποίο πρέπει να συζητήσουμε, και αυτές τις μέρες προσυνεδριακά, και στο συνέδριό μας, για να δούμε πώς τελικά θα δώσουμε εμείς μια προοδευτική πολιτική στα φαινόμενα τα οποία βλέπουμε μπροστά μας.

Αλλά για να δούμε την Νέα Δημοκρατία. Όταν την χρειαζόταν την Εκκλησία η Νέα Δημοκρατία, υιοθέτησε τα πιο ακραία αιτήματα. Υιοθέτησε και καλλιέργησε αιτήματα όπως και αυτό των ταυτοτήτων, παρά το ότι ήξερε η Νέα Δημοκρατία για τις δικαστικές αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων, και για το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Αφού έγινε κυβέρνηση, τα ξέχασε.

Συνέχισε, όμως, την ανεπίσημη πολιτική συμμαχία με την διοίκηση της εκκλησίας, με στόχο στενά κομματικά συμφέροντα και οφέλη. Τι έκανε η Νέα Δημοκρατία; Ανέδειξε εμμέσως πλην σαφώς την εκκλησιαστική διοίκηση σε πολιτικό παίχτη στο κομματικό παιχνίδι της χώρας.

Αυτός είναι ο σεβασμός απέναντι στο θεσμό που λέγεται Ορθόδοξη Εκκλησία; Της άνοιξε το δρόμο για ένα ρόλο που ούτε την πολιτική, αλλά ούτε και την εκκλησία τιμούσε. Πρόσφατη, μάλιστα, ήταν και η στρατηγικής σημασίας επαφή του Αρχιεπισκόπου με τον Πρωθυπουργό στη Ραφήνα.

Μέχρι προχθές αυτός ο νέος ρόλος, αυτή η συμμαχία, εξυπηρετούσε τα κομματικά συμφέροντα της Νέας Δημοκρατίας. Σήμερα όμως, μετά τις αποκαλύψεις και χωρίς αιδώ, αποκηρύσσει η Νέα Δημοκρατία τις όποιες σχέσεις είχε με την διοίκηση της εκκλησίας. Όμως, τίθενται κάποια πιο ουσιαστικά ερωτήματα εδώ.

Πώς ένας ανεξάρτητος θεσμός σαν αυτόν της Εκκλησίας, μπορεί να χειραγωγηθεί από το κράτος, από μια κυβέρνηση, ή μια παράταξη; Πώς μια κυβέρνηση από την άλλη πλευρά, ένα κράτος, μπορεί να έχει τέτοιες αυθαίρετες εξουσίες; Πώς μπορούν να χειραγωγηθούν από εξωτερικές παρεμβάσεις οι δικαστικοί; Πώς μπορούν να αλλοιωθούν οι αποφάσεις τους, πώς μπορούν να εκτροχιαστούν εκκλησιαστικοί λειτουργοί, χωρίς να ελέγχονται, χωρίς να λογοδοτούν;

Με τα σκάνδαλα που έχουν αποκαλυφθεί, τίθεται ένα βαθύτερο ερώτημα, για την λειτουργία του κράτους και των θεσμών στη χώρα μας. Υπάρχουν ακόμα σημαντικά προβλήματα εκδημοκρατισμού. Ποιος λογοδοτεί σε ποιον; Ποιες εξουσίες είναι εκτός ελέγχου; Ποιοι αποφασίζουν μακριά από τα μάτια του πολίτη; Ποιος ασκεί εξουσία, χωρίς να δίνει λόγο;

Φίλες και φίλοι, σύντροφοι και συντρόφισσες, η συζήτηση για τον χωρισμό κράτους – εκκλησίας, είναι μια συζήτηση βαθύτατη για το μέλλον των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα μας.

Η σχέση κράτους – Εκκλησίας σήμερα. Νομίζω πρέπει να το αναλύσουμε το φαινόμενο γιατί έχει σχέση και με άλλα κέντρα εξουσίας, και αν θέλετε, και με μια προσπάθεια που κάνουμε εμείς βαθύτατου εκδημοκρατισμού.

Σήμερα έχει μια ιδιότυπη προστασία η Εκκλησία από το κράτος. Αν θέλετε εξασφάλιζε η Εκκλησία ότι ήταν στο απυρόβλητο, δεν έδινε λόγο στο κράτος, λόγω της αυτονομίας της, αλλά ούτε, όμως, στους πιστούς, στο πλήρωμα. Δεν είχε λόγο να έχει έγνοια προς το πλήρωμα, μπορούσε και μπορεί να επιβιώσει όπως είναι σήμερα, αγνοώντας το ποίμνιο, τον πιστό, τον Ορθόδοξο.

Ο χωρισμός Εκκλησίας – κράτους προφανώς είναι ένα μεγάλο ζήτημα, και ένας στόχος που θα συμβάλλει στην εξυγίανση της ορθόδοξης Εκκλησίας. Όμως, θα ήταν η μισή αλήθεια αν λέγαμε ότι, με το χωρισμό κράτους – Εκκλησίας θα λύνονταν τα προβλήματα. Δεν είναι πανάκεια.

Το ερώτημα είναι σε ποιον λογοδοτεί ένας τέτοιος θεσμός. Λογοδοτεί στην κοινωνία; Λογοδοτεί στον πολίτη; Λογοδοτεί στον πιστό, στον ορθόδοξο, στο πλήρωμα; Άρα, λοιπόν, η ανεξαρτησία δεν είναι παρά μόνο ο μισός δρόμος για να υπάρξει πραγματική κοινωνική λογοδοσία της εκκλησίας προς τον ορθόδοξο λαό.

Θα πρέπει να δει κανείς πώς, ακριβώς, υπάρχει κοινωνική λογοδοσία και υπάρχουν διάφοροι τρόποι σε διάφορες χώρες, όπου η Εκκλησία λογοδοτεί στον πιστό, είτε με την συμμετοχή του, είτε με τον τρόπο χρηματοδότησής του, αν και δεν είναι η στιγμή να μιλήσει κανείς γι αυτά. Αλλά, ακριβώς, αυτός ο ιδιότυπος κρατισμός που υπάρχει, είχε ως αποτέλεσμα να μην υπάρχει διαφάνεια, να υπάρχει δυνατότητα διαφθοράς, να υπάρχει ουσιαστικά η έλλειψη λογοδοσίας προς το κοινωνικό σύνολο.

Παίρνοντας αυτό ως παράδειγμα, επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε έναν τελείως διαφορετικό χώρο, που όμως, ακριβώς, αναδεικνύει την ανάγκη ενός βαθύτατου δημοκρατικού εκσυγχρονισμού στη χώρα μας. Το χώρο της Παιδείας, τον χώρο των Πανεπιστημίων.

Το Πανεπιστήμιο σήμερα -και αυτό- βρίσκεται μέσα σε μια ιδιότυπη προστασία του κρατισμού. Πού λογοδοτεί το Πανεπιστήμιο; Ούτε στο κράτος, ούτε στον φοιτητή, ούτε στην περιφέρεια, ούτε στην κοινωνία, ούτε στην αγορά. Και έτσι το προϊόν που βγάζει, το αποτέλεσμα που βγάζει, δεν έχει αντιστοιχία με τις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας.

Θα μπορούσε, λοιπόν, να πει κανείς ότι υπάρχουν ακόμα θύλακες κρατισμού, με την κακή έννοια, όπου εμείς ως δημοκρατικό Κίνημα πρέπει να απελευθερώσουμε, για να είναι πραγματικά υπηρέτες της κοινωνίας, δημοκρατικοί υπηρέτες της ελληνικής κοινωνίας προς όφελος της οικονομίας, του πολίτη, της κοινωνικής συνοχής, των πραγματικών αναγκών της κοινωνίας. Να απελευθερώσουμε αυτούς τους φορείς για να μπορούν να παίξουν το ρόλο τους.

Φίλες και φίλοι, επειδή πολλοί ρωτούν «μα, δεν υπάρχουν μεγάλα πολιτικά ζητήματα στη χώρα μας, δεν συζητάμε μεγάλα ζητήματα και στο Συνέδριό μας». Τελικά πιστεύω, ότι αυτός ο ιδιότυπος κρατισμός είναι πραγματικά ένα μεγάλο θέμα. Έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία μας, και που είναι αποτέλεσμα ακριβώς αυτού του αυταρχισμού της Δεξιάς, μιας Δεξιάς που ήταν ταυτισμένη με το κράτος του αυταρχισμού, το κράτος του φακελώματος, το κράτος της δικτατορίας, το κράτος της υπέρογκης διόγκωσης στην οικονομία, το παρακράτος, είναι τα απολιθώματα τα οποία ακόμα αντιμετωπίζει μια δυναμική Ελλάδα που θέλει να πάει μπροστά, και που όμως κρατιέται πίσω από έναν ιδιότυπο κρατισμό.

Γι αυτό πιστεύω ότι πρέπει εμείς σε αυτό τον ιδιότυπο κρατισμό να απαντήσουμε.

Απέναντι στον κρατισμό των προνομίων να μιλήσουμε εμείς για τον πολίτη που έχει ίσα δικαιώματα απέναντι στο κράτος.

Απέναντι στον κρατισμό των πελατειακών σχέσεων, να μιλήσουμε για το κράτος της αξιοκρατίας.

Απέναντι στον κρατισμό του συγκεντρωτισμού της εξουσίας να μιλήσουμε για την αποκέντρωση στην κοινωνία, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στην Περιφέρεια.

Απέναντι στον κρατισμό της γραφειοκρατίας, να μιλήσουμε για την απλούστευση, την διαφάνεια, την ευκολία της σχέσης με τον πολίτη.

Απέναντι στην αδιαφάνεια να μιλήσουμε για το φως και τη γνώση, και την αξιολόγηση που μπορεί να έχει ο πολίτης απέναντι στην πολιτεία.

Απέναντι στον κρατισμό της αναξιοκρατίας να μιλήσουμε για την αξιολόγηση με κανόνες, την προώθηση των καλύτερων στις απαραίτητες θέσεις.

Απέναντι στον κρατισμό του δοβλετιού και του φέουδου, να διαμορφώσουμε μια νέα ισότιμη σχέση εμπιστοσύνης πολίτη με κράτος.

Απέναντι στον κρατισμό της συναλλαγής και της διαφθοράς, να μιλήσουμε για την πολιτεία του σεβασμού και της δικαιοσύνης.

Απέναντι στον κρατισμό που μικραίνει και φτωχαίνει την Ελλάδα, να μιλήσουμε για την πολιτεία που στηρίζει την πρωτοβουλία του πολίτη.

Απέναντι στον κρατισμό της απραξίας και της απάθειας, να μιλήσουμε για την πολιτεία που άμεσα εξυπηρετεί τον πολίτη.

Απέναντι στον κρατισμό της αναλγησίας να μιλήσουμε για την πολιτεία της κοινωνικής ευαισθησίας και της κοινωνικής συνοχής.

Απέναντι στον κρατισμό της χειραγώγησης, να μιλήσουμε για την απελευθέρωση όλων των δημιουργικών δυνάμεων της χώρας μας.

Απέναντι στον κρατισμό, που είναι τροχοπέδη, να μιλήσουμε για την πολιτεία που διευκολύνει, που συμβάλει στην ανάπτυξη.

Εμείς θέλουμε να ανασυντάξουμε την ελληνική πολιτεία. Είναι εθνική επιταγή, και μπορούμε εμείς να το αποδείξουμε, γιατί το έχουμε αποδείξει. Έχουμε αποδείξει με τον Ανδρέα Παπανδρέου ότι καταφέραμε τεράστιους στόχους. Έχουμε αποδείξει με τον Κώστα Σημίτη ότι καταφέραμε τεράστιους στόχους.

Μπορούμε εμείς να κάνουμε μια δημοκρατική επανάσταση σ’ αυτή τη χώρα, ηθική, δημοκρατική επανάσταση, δημοκρατικού εκσυγχρονισμού. Καλούμαστε ν’ αλλάξουμε βαθιά ριζωμένες νοοτροπίες. Να σπάσουμε ένα κόσμο αξιών που μας κρατά σε λήθαργο, σε εξάρτηση και υπανάπτυξη, και να ενισχύσουμε αξίες που μας απελευθερώνουν.

Δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογικό το γρηγορόσημο. Δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογικό ένας καθηγητής να κάνει ιδιαίτερα σε ένα παιδί, και παράλληλα στο σχολείο να είναι αυτός που του βάζει βαθμό. Δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογικό να παίρνει ο κάθε υπάλληλος στη Νομαρχία, ή στο νοσοκομείο, το φακελάκι του. Δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογικό να περνά ο κάθε πολίτης από το γραφείο του βουλευτή, -αυτό που θέλει να ξαναφέρει η Νέα Δημοκρατία -για να βρει εργασία, ή να λύσει το πρόβλημά του.

Μια δημοκρατική και πολιτιστική επανάσταση, που θα συγκρουστεί με τις παλιές αξίες της υπανάπτυξης και του κρατισμού και θα απελευθερώσει αξίες, θα απελευθερώσει δυνάμεις, ώστε να έχουμε πραγματικά το κοινωνικό κράτος, το κράτος κοντά στον πολίτη, ένα διαφορετικό κράτος, ένα κράτος δημοκρατικό.

Η Νέα Δημοκρατία θέλει τα προβλήματα να τα μεταφέρει στο ΠΑΣΟΚ. Ξεχνά όμως την δική της ιστορία, ξεχνά και την ιστορία της των έντεκα τελευταίων μηνών. Αντί πραγματικά να προχωρήσει σε τομές και να αλλάξει, να βοηθήσει, να πάρει αυτά τα οποία κάναμε, να τα αξιοποιήσει, να πάει ακόμα πιο μπροστά, πάει πίσω, συγκεντρώνει εξουσίες, κομματικοποιεί το κράτος, δημιουργεί νέα στεγανά.

Φίλες και φίλοι, το ΠΑΣΟΚ δεν είναι το πρόβλημα. Το ΠΑΣΟΚ είναι η λύση του προβλήματος. Το ΠΑΣΟΚ ανανεωμένο και απελευθερωμένο. Και αν υπάρχει σύγκρουση στο ΠΑΣΟΚ, δεν είναι σύγκρουση προσώπων, δεν είναι σύγκρουση γενεών. Είναι η σύγκρουση μέσα μας, να σπάσουμε νοοτροπίες, να απελευθερωθούμε και εμείς από παλιές νοοτροπίες, και να κερδίσουν νέες νοοτροπίες, διότι από μας περιμένει η ελληνική κοινωνία να πρωτοπορήσουμε. Εμείς είμαστε εκείνοι που θα πάμε μπροστά.

Σήμερα κάνουμε τη δημοκρατική μας επανάσταση στο ίδιο μας το κόμμα. Διότι εμείς πρωτοπορούμε. Είμαστε ένα κόμμα πολύ καλύτερο από το κόμμα που κυβερνά σήμερα. Αλλά και σήμερα ο κόσμος απαιτεί την αλλαγή των κομματικών λειτουργιών, ώστε και τα κόμματα να είναι και αυτά πιο κοντά στον πολίτη, να λογοδοτούν στην κοινωνία, να είναι ανοιχτά στη κριτική, ανοιχτά στο διάλογο και στην διαβούλευση. Και γι’ αυτό δημιουργούμε το ισχυρό ανοιχτό κόμμα που θα μπορέσει να φέρει αυτή τη μεγάλη αλλαγή στη χώρα μας.

Είχαμε επιτυχίες, αλλά είχαμε και κρίσεις. Αυτό εκφράστηκε στο 40% του εκλογικού σώματος. Οι επιτυχίες μας, μας έδωσαν ένα μεγάλο κομμάτι του ελληνικού λαού που είναι το 40%. Η κρίση μας στέρησε τη νίκη. Αλλά τα εκλογικά αποτελέσματα, μας ανάγκασαν να συνειδητοποιήσουμε την ανάγκη να αποκαταστήσουμε τις σχέσεις του ΠΑΣΟΚ με τα λαϊκά στρώματα. Βασικό μας εργαλείο, αυτό που έλειπε, που ήταν λογικό μετά από 30 χρόνια, και 20 χρόνια διακυβέρνησης της χώρας, βασικό μας εργαλείο που μας έλειπε, ήταν το κόμμα, αλλά ένα σύγχρονο κόμμα, ένα ανοιχτό κόμμα. Αυτό που δημιουργούμε σήμερα, αυτό που αποτελεί το εργαλείο της προώθησης των οραμάτων μας, των οραμάτων του ελληνικού λαού.

Εμείς παλεύουμε ενάντια στην περιθωριοποίηση του πολίτη, ενάντια στον αυταρχισμό του κράτους, θέλουμε διαφάνεια, θέλουμε δικαιοσύνη, θέλουμε δημοκρατία. Θέλουμε ένα κίνημα όπως το διακηρύξαμε το 2004 στις 8 Φλεβάρη, ανοιχτό στη κοινωνία, δημοκρατικό, με ισχυρούς δεσμούς με την κοινωνία των πολιτών.

Τι θα πει ανοιχτό κόμμα; Πολλοί νομίζουν ότι το ανοιχτό κόμμα, είναι ένα κόμμα χωρίς συνοχή, χωρίς έρμα, χωρίς δομή, χωρίς αποτελεσματικότητα. Κάνουν λάθος. Το ανοιχτό κόμμα, είναι το κόμμα που σμιλεύει τους δεσμούς του με την κοινωνία, που είναι ανοιχτό στις γνώμες όλων, στις αγωνίες τους, που μιλά μια γλώσσα που την νιώθει και την καταλαβαίνει ο έλληνας πολίτης.

Είναι ένα κόμμα που παύει να γκρινιάζει και που δεν αρέσκεται στη μιζέρια. Που θέλει να φτιάξει με τον λαό την νέα Ελλάδα. Που δημιουργεί προσδοκίες και στηρίζει τα όνειρα του έλληνα και της ελληνίδας. Που έχει εμπιστοσύνη στο λαό.

Θέλουμε το ΠΑΣΟΚ ένα ανοιχτό κόμμα. Ανοιχτό στα σύγχρονα ρεύματα. Ένα κόμμα που δεν κλείνεται στις δικές του αλήθειες. Ένα κόμμα που επιδιώκει να φέρει στην ελληνική κοινωνία μια μεγάλη ηθική ανάταση. Μια επανάσταση στην νοοτροπία, στη συνήθεια, στις αξίες, στις αρχές. Που διδάσκεται από το περήφανο χθες, χωρίς να εγκλωβίζεται σ’ αυτό.

Σήμερα έχουμε ανάγκη από μεγάλες τομές. Και το ΠΑΣΟΚ ακριβώς θα γίνει η μαγιά αυτών των τομών. Δεν είναι αυτοσκοπός το ΠΑΣΟΚ. Δεν επιτρέπεται να γίνει αυτοσκοπός. Το ΠΑΣΟΚ ήταν, είναι, και θα μείνει, το Κίνημα της δημοκρατικής αλλαγής στην Ελλάδα. Για μια Ελλάδα κοινωνικά δίκαιη, δημοκρατική, ριζοσπαστική, χωρίς διακρίσεις και διαχωρισμούς. Για μια κοινωνία που μπορεί να ελπίζει και να αισιοδοξεί. Ανεκτική στο διαφορετικό. Κοινωνία δημιουργική.

Ένα ΠΑΣΟΚ που οφείλει να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες του τόπου. Που οφείλει να προσαρμόσει άμεσα την δομή του στην διάταξη των νέων πολιτικών φαινομένων και δρώμενων. Έτσι ακριβώς γινόμαστε μαγιά στην δομή μας, γι΄ αυτό που θέλουμε αύριο. Μια άλλη σχέση κράτους – πολίτη, μια άλλη σχέση αποκέντρωσης, μια άλλη σχέση και ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εντέλει ένας άλλος ρόλος για τον ίδιο τον πολίτη.

Δημιουργήσαμε εμείς τις δομές αυτές, τις καινούργιες, ουσιαστικά γινόμαστε εμείς η μαγιά και η πρωτοπορία για τις μεγάλες θεσμικές αλλαγές που θα κάνουμε μόλις γίνουμε Κυβέρνηση. Και σύντομα θα γίνουμε Κυβέρνηση.

Προχωρήσαμε σε ανοιχτές συνδιασκέψεις για όλα τα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Συγκροτούμε ένα νέο πολιτικό προγραμματικό λόγο. Έχουμε κάνει την αυτοκριτική μας όπου χρειάζεται, και θα την κάνουμε πάντα, όχι σαν μια διαδικασία αυτομαστίγωσης και αποδόμησης του ΠΑΣΟΚ, αλλά γιατί θέλουμε να κλείνουμε δημιουργικά τις σχέσεις μας με το πρόσφατο παρελθόν.

Ορισμένοι θέλουν να μας επιβάλλουν έναν μύθο. Θέλουν να διαχωρίσουν το ΠΑΣΟΚ με βάση το παρελθόν, σε νέο και παλιό. Σε παλιό ΠΑΣΟΚ και σε ακόμα παλιότερο ΠΑΣΟΚ. Κάποιοι προσπάθησαν και προσπαθούν, μάλιστα, να συστοιχηθούν στη βάση αυτών των διαφορών. Κάνουν λάθος.

Κανείς δεν είναι παλιός στο ΠΑΣΟΚ με την έννοια ότι δεν τον έχει ανάγκη το Κίνημα. Κανείς δεν είναι νέος με την έννοια ότι μόνο αυτός είναι απαραίτητος. Ο μόνος πραγματικός πολιτικός διαχωρισμός είναι ανάμεσα σε φθαρμένες και άφθαρτες πολιτικές και πρακτικές, ανάμεσα στο δημιουργικό και μη δημιουργικό, ανάμεσα στο παραγωγικό και το παρασιτικό.

Στο ΠΑΣΟΚ συνυπάρχει και πρέπει να συνυπάρχει η πείρα, η γνώση, η ιστορία, οι παραδόσεις, οι αγώνες, με τον ενθουσιασμό, την δημιουργικότητα, την φαντασία, τις νέες ιδέες. Και έτσι, με τη σύνθεση αυτή, που πρέπει να είναι μια σύνθεση μετά από συζήτηση, από σύγκρουση, αλλά σύγκρουση που μας κρατά μια οικογένεια, μια συντροφιά πραγματική, για να προχωρήσουμε την Ελλάδα μπροστά.

Διότι εμείς έχουμε την ευθύνη, και σ’ εμάς ελπίζει ο ελληνικός λαός. Να συζητήσουμε, να συγκρουστούμε, να μάθουμε ο ένας απ’ τον άλλον, αλλά να βάλουμε σταθερή πορεία για αλλαγές από κοινού, μαζί.

Ο καθένας μας πρέπει να έχει στο μυαλό του ένα πράγμα. Πώς θα υπηρετήσουμε καλύτερα το λαό. Ουδείς αναντικατάστατος, ουδείς μη χρήσιμος, ουδείς αιώνιος.

Στο χρόνο που πέρασε κάναμε μια αποφασιστική στροφή. Αναζητήσαμε και ξαναβρίσκουμε τις κοινωνικές μας ρίζες, τον κοινωνικό μας λόγο, τις σχέσεις μας με τον εργάτη, την εργάτρια, το εργοστάσιο, τον δημόσιο υπάλληλο, τον άνεργο, την άνεργη, τον αγρότη, την αγρότισσα, τη διανόηση, τον μετανάστη, τον νέο της εργατικής τάξης της χώρας μας.

Είμαστε ένα βήμα μπροστά, ένα αποφασιστικό βήμα. Εγώ θέλω, όπως κι εσείς θέλετε, ένα ισχυρό ΠΑΣΟΚ. Και για να το πετύχουμε πρέπει να εργαστούμε όλοι συλλογικά.

Ανοίξαμε τον διάλογο στο ΠΑΣΟΚ, δημιουργούμε συνθήκες για να παράγουμε συνεχώς πολιτική. Και αυτό είναι το πιο δημιουργικό τμήμα της ζωής ενός Κινήματος. Να μην επικρατεί γκρίνια ή διαμόρφωση, απλώς, κάποιων προσωπικών στρατηγικών.

Ακούω, μάλιστα, μια συζήτηση περί «αρχηγικού κόμματος». Φίλες και φίλοι, ξέρετε ότι έχω ταχθεί σε όλη μου την πολιτική ζωή με το αποκεντρωμένο συλλογικό κόμμα. Αυτό θα είναι πράξη για μένα. Αυτό που θέλουμε είναι ένα σύγχρονο σοσιαλιστικό κόμμα με κοινωνικές ευαισθησίες.

Χρειάζεται να αναζητήσουμε τις απαντήσεις στα σύγχρονα προβλήματα. Είναι ένας δρόμος δύναμης αυτός ο διάλογος. Πολλές φορές ακούω «μα, ανοίξαμε έναν διάλογο, γιατί δε λέτε την άποψή σας;» Με συγχωρείτε, ο διάλογος είναι αδυναμία ή είναι δύναμη;

Αν θυμόσαστε, πριν από λίγους μήνες το Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, υπήρξε διάλογος; Υπήρξε συζήτηση για τα κοινωνικά προβλήματα; Υπήρξαν οι οποιεσδήποτε αντιπαραθέσεις; Αυτό νομίζετε ότι είναι δύναμη; Αυτή είναι αδυναμία, είναι αδυναμία να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα.

Εμείς πάντα θα έχουμε ανοιχτό τον διάλογο. Κι ο διάλογος αυτός μας επιτρέπει να προκύψουν νέες συνθέσεις, να σκεφτούμε τολμηρά πολιτικά, ν’ ανοίξουμε δύσκολα θέματα, να μπορέσουμε να φτάσουμε σε πολιτικές αποφάσεις όχι με διατάγματα του Γιώργου Παπανδρέου, αλλά με ευρύτερες συναινέσεις με ολόκληρο τον ελληνικό λαό και τα λαϊκά στρώματα.

Το ΠΑΣΟΚ της Νέας Εποχής είναι ένα ΠΑΣΟΚ της μόρφωσης, του πολιτισμού και του δημοκρατικού διαλόγου. Είναι και της διαβούλευσης. Μιας διαβούλευσης που ξεκινήσαμε με το Συνέδριό μας, αλλά θα συνεχίσουμε.

Μια διαβούλευση που θα πρέπει να είναι μόνιμο στοιχείο όταν γίνουμε Κυβέρνηση αυτής της χώρας, όπου τα κοινωνικά ζητήματα θα είναι θέματα προς ευρεία συζήτηση. Και όταν φτάνουν στο Υπουργικό Συμβούλιο, και όταν φτάνουν στη Βουλή, θα είναι πια ώριμες αποφάσεις μέσα από μια δημοκρατική λειτουργία.

Αυτό σημαίνει ένα ισχυρό Κίνημα. Ένα Κίνημα με δομές που θα μπορέσει να σηκώσει το διάλογο, να φωτίσει τον πολίτη με ενημέρωση, να του επιτρέψει να εκφραστεί, και να συνθέσει απόψεις, και να μην φοβηθεί τη συζήτηση και το άνοιγμα.

Εμείς φέρνουμε την απόφαση κοντά στον πολίτη με δημοκρατική αποκέντρωση των αποφάσεων, και έτσι οργανώνουμε το Κίνημά με όρους κοινωνικής συμμετοχής.

Αλλά θα ήθελα να μιλήσω και για την πορεία μας με άλλες προοδευτικές δυνάμεις πριν κλείσω. Ο διάλογος και η συμμετοχή μπορεί να ανοίξει δρόμους και με άλλες προοδευτικές δυνάμεις. Ήδη τους έχουμε καλέσει σε δημόσιο διάλογο.

Η χώρα δεν έχει ανάγκη από φοβική Αριστερά. Χρειάζεται μια σύγχρονη, τολμηρή Αριστερά που αναλαμβάνει τις ευθύνες της, και δεν εγκλωβίζεται σε απλοϊκά διλήμματα ενοχοποίησης του ΠΑΣΟΚ και ταύτισης του με τη Νέα Δημοκρατία.

Εάν τα Κόμματα της Ανανεωτικής και Κομμουνιστικής Αριστεράς συνεχίζουν να βλέπουν στο ΠΑΣΟΚ τον αντίπαλό τους, θα είναι σε λίγο ανίκανα να κάνουν αντιπολίτευση.

Τους καλούμε σε κοινή δράση ενάντια στο συντηρητισμό, τη σήψη, τη διαφθορά. Τους καλούμε σε κοινό αγώνα ενάντια στην ανεργία και την υποαπασχόληση, τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, σε έναν κοινό διάλογο για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης, σε κοινές δράσεις, όπως π.χ. για ένα δημοψήφισμα για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, έστω και αν έχουμε διαφορετικές θέσεις πάνω σ’ αυτό το θέμα.

Προτείνουμε ειδικότερα στο Συνασπισμό, αλλά και σε άλλες δυνάμεις που προσβλέπουν σε μια κοινωνική και δημοκρατική Ευρώπη, τη δημιουργία μιας κοινής Επιτροπής εκ προσωπικοτήτων, που θα προωθήσει την ιδέα των δημοψηφισμάτων. Και αν δεν θέλουν και αν δεν θέλει κάτι τέτοιο σήμερα η Κυβέρνηση, τους προτείνουμε εμείς στο Συνασπισμό μια Επιτροπή, ώστε από κοινού να κάνουμε το διάλογο για το μέλλον της Ευρώπης, και για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα.

Ας έρθουν να μιλήσουν και αυτοί για την άποψή τους, να μιλήσουμε κι εμείς για την άποψή μας, και να ανοίξουμε τη συζήτηση αυτή για μια πιο δίκαιη, δημοκρατική, κοινωνική Ευρώπη.

Τους καλούμε σε κοινές δράσεις ενάντια στις συντηρητικές παραμορφώσεις της Νέας Δημοκρατίας. Παραμορφώσεις που γίνονται όλο και πιο φανερές από την ίδια την πρακτική της Νέας Δημοκρατίας.

Φίλες και φίλοι, κλείνοντας, έχουμε μπροστά μας το Συνέδριό μας. Είναι ένας μεγάλος ιστορικός σταθμός. Το ΠΑΣΟΚ ανοίγεται σε μια νέα εποχή με πλήρη συνείδηση της ιστορικής μας διαδρομής, της προσφοράς μας, και της ευθύνης μας για το αύριο. Με αυτογνωσία των όσων πετύχαμε, αλλά και των όσων δεν καταφέραμε.

Το Συνέδριό μας θέλουμε να είναι πέρα από ένα τυπικό Συνέδριο, ένα Συνέδριο ιστορικού απολογισμού, ένα Συνέδριο πραγματικής ανασυγκρότησης του ΠΑΣΟΚ, ένα Συνέδριο αναγέννησης της προοδευτικής παράταξης, ένα Συνέδριο στροφή στην κοινωνία.

Και επειδή μιλήσαμε για διαβούλευση, πέραν της εκλογής των οργάνων, θέλουμε στις 20 Φεβρουαρίου που θα γίνει η ψηφοφορία για τους συνέδρους, να υπάρξει το πρώτο δείγμα, η πρώτη προσπάθεια ουσιαστικής διαβούλευσης του ΠΑΣΟΚ με τους πολίτες, σε σειρά θεμάτων. Να συμπληρώσουν ένα ουσιαστικό ερωτηματολόγιο – μεθαύριο θα είναι ένα εσωκομματικό δημοψήφισμα- πάνω σε σημαντικά θέματα. Πάνω στα θέματα αυτά να πάρουμε αποφάσεις και στο Συνέδριο. Θέματα που αφορούν όχι απλώς τη διαχείριση, την καλύτερη ή χειρότερη του κράτους, αλλά από ένα μεγάλο, δυσκίνητο και γραφειοκρατικό κράτος πώς πρέπει να περάσουμε σε ένα μικρότερο, αλλά και αποτελεσματικότερο κράτος.

Από ένα κράτος – αφέντη, στο κράτος – εργαλείο. Ένα κράτος που σέβεται και προστατεύει τον υγιή ανταγωνισμό, ενισχύει τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, αλλά και την ίδια στιγμή αντιμετωπίζει στρεβλώσεις της αγοράς, για την κοινωνική δικαιοσύνη και την περιβαλλοντική ισορροπία.

Η δημιουργία θέσεων εργασίας, δεν μπορεί να είναι παρά αποτέλεσμα δυο πολιτικών και της πολιτικής της ανάπτυξης και της πολιτικής που αφορά την αγορά εργασίας.

Χρειάζεται επίσης ένα νέο μοντέλο περιφερειακής διάρθρωσης της χώρας. Ας αποφασίσουμε ως κόμμα, μια ριζική αποκέντρωση του ελληνικού κράτους, με άξονα, την οικονομική αποκέντρωση της χώρας, ώστε να δημιουργήσουμε αυτοδύναμα οικονομικά σύνολα.

Επίσης, έχει ωριμάσει η ανάγκη για μια πλήρη αποκέντρωση πόρων και αρμοδιοτήτων. Μια περιφέρεια που πρέπει να αναπτύξει ελεύθερα τις δυνάμεις, απαγκιστρωμένη από ένα γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό κράτος.

Πρέπει να μιλήσουμε για την αποκρατικοποίηση, ή τον διαχωρισμό κράτους – Εκκλησίας. Και να πάρουμε μια απόφαση στο Συνέδριό μας.

Πρέπει να μιλήσουμε για τη δημιουργία κοινωνικοποιημένων ιδρυμάτων, εγώ θα έλεγα, για να μιλήσουμε με όρους του ΠΑΣΟΚ του 1974 όχι κρατικών πανεπιστημίων, αλλά πανεπιστημίων πραγματικά της κοινωνίας. Και αυτά όλα να τα θέσουμε σε συζήτηση και σε απόφαση στο Συνέδριό μας.

Θέλω ν’ αναλάβω απέναντί σας μια προσωπική δέσμευση. Στις 12 του μηνός κατατίθενται οι υποψηφιότητες για τους εκπροσώπους του Συνεδρίου. Στις 20 του μηνός εκλέγουμε τους αντιπροσώπους μας. Καλώ όλους να συμμετάσχουν σ’ αυτή τη διαδικασία.

Θέλω να αναλάβω απέναντί σας, και αναλαμβάνω απέναντι στα στελέχη και τα μέλη του ΠΑΣΟΚ, απέναντι στο εκατομμύριο των ψηφοφόρων που με ψήφισαν πριν ένα χρόνο, και στα εκατομμύρια των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, μια προσωπική δέσμευση. Η επόμενη μέρα του Συνεδρίου μας, θα βρει ένα ΠΑΣΟΚ σε πλήρη διάταξη μάχης, με τα όργανά του, με τις φυσιολογικές λειτουργίες, σε μια νέα αφετηρία. Μια παράταξη έτοιμη για το μεγάλο άλμα προς τα εμπρός.

Δυναμικά μπροστά. Μαζί για την Ελλάδα που θέλουμε. Μαζί ενωμένοι με τα νέα όργανα, με τους νέους θεσμούς, με ένα κόμμα ανοιχτό και συμμετοχικό, να κάνουμε τις ριζικές αλλαγές που ζητάει η κοινωνία. Και γρήγορα θα κυβερνήσουμε, και θα είμαστε έτοιμοι. Αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ για να αλλάξουμε την Ελλάδα. Όλοι μαζί. Καλό μας αγώνα. Καλό Συνέδριο. Να είστε καλά. Καλό αγώνα”.

Διαβάστε επίσης