Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ας επιλέξουν οι πολίτες τον σοσιαλιστή υποψήφιο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής | Άρθρο | 17.10.2017

«Να ηττηθούν οι ιδέες και οι πρακτικές της συντήρησης» | Άρθρο στην εφημερίδα Τα Νέα 03.09.2018

Τοποθέτηση στην Επιτροπή της Βουλής για την ιατρική κάνναβη | 01.03.2018

Για το θάνατο του Τζαλάλ Ταλαμπανί | 03.10.2017

Γκουτέρες, Σάντσεθ και Παπανδρέου στη ΣΔ, στην έδρα του ΟΗΕ | Γραφείο Τύπου 14.07.2017

Επανεκλογή Γιώργου Α. Παπανδρέου στην Προεδρία της Σοσιαλιστικής Διεθνούς | 03.03.2017

Για το θάνατο του Γιάννη Κουνέλλη | 18.02.2017

 

Συνέντευξη Τύπου του Πρωθυπουργού Γιώργου Α. Παπανδρέου, μετά τη λήξη των εργασιών της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (23-24/06/2011)

Γιώργος Α. Παπανδρέου:  Μετά από δύσκολη, συνεχή και πολύμηνη διαπραγμάτευση, πετύχαμε πολύ σημαντικές αποφάσεις για την Ελλάδα. Τι πετύχαμε; Πρώτα απ’ όλα, την εξασφάλιση της πέμπτης δόσης, ύψους 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, για να μπορούμε να εγγυηθούμε την ομαλή λειτουργία του κράτους και των υπηρεσιών, καθώς και την καταβολή μισθών και συντάξεων.

Δεύτερον, το νέο πρόγραμμα δανειοδότησης. Μετά από συστηματική προετοιμασία αυτούς τους τελευταίους μήνες, σκληρή και καθημερινή διαπραγμάτευση, η Ελλάδα εξασφάλισε απόφαση του Συμβουλίου για τη θωράκιση και τη χρηματοδότηση της οικονομίας μας, με νέο πρόγραμμα στήριξης για τα επόμενα χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είμαστε υπό τον εκβιασμό και το φόβο των αγορών. Ότι εξασφαλίσαμε μία σημαντική περίοδο σταθερότητας από εξωτερικές πιέσεις, με αποτέλεσμα να μπορούμε να συνεχίσουμε και να ολοκληρώσουμε ριζικές αλλαγές στη χώρα μας, δηλαδή να μπορούμε επιτέλους να σταθούμε στα πόδια μας και να μην έχουμε ανάγκη, να μην εξαρτόμαστε από άλλους, από δάνειες δυνάμεις.

Πέρα από την εγγύηση των μισθών, των συντάξεων και της ασφάλειας της ελληνικής οικογένειας, μπορούμε πλέον απερίσπαστοι να επικεντρωθούμε στη στήριξη και την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας.

Τρίτον, μετά από συστηματική και συνεχή διαπραγμάτευση, η Ελλάδα εξασφάλισε και την επιτάχυνση της χρηματοδότησης της χώρας μας από τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απ’ όλα τα Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, μάλιστα, με καλύτερη στόχευση, με δύο βασικούς στόχους: πρώτα απ’ όλα, να βοηθήσουμε την αναπτυξιακή πορεία της χώρας, δηλαδή να έχουμε ανάπτυξη. Και παράλληλα, να στηρίξουμε τη δημιουργία θέσεων εργασίας, να στηρίξουμε τον άνεργο, να στηρίξουμε τον εργαζόμενο, τα επόμενα δύσκολα χρόνια.

Για εμάς, η διαπραγμάτευση δεν γίνεται στα λόγια, γίνεται στην πράξη. Και είναι και συνεχής, και φέρνει αποτελέσματα.

Προσωπικά, υπογράμμισα στους εταίρους μας ότι εμείς είμαστε συνεπείς στο νοικοκύρεμα της οικονομίας μας, αλλά πρέπει με κάθε τρόπο να στηριχθεί και η αναπτυξιακή ανάκαμψη της χώρας μας, με κάθε εργαλείο. Και αυτό πετύχαμε. Αυτό είναι το αποτέλεσμα, όταν εμείς κάνουμε τη δουλειά μας, όταν εμείς είμαστε συνεπείς και ανακτούμε την αξιοπιστία μας.

Θέλω επίσης να τονίσω ότι ζήτησα και πήρα ένα ειδικό πρόγραμμα για τη μεταφορά τεχνογνωσίας, που θα συντονίζεται από εμάς και την Επιτροπή, για βοήθεια από πολλές χώρες διμερώς, με ειδικούς, οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν σε τομείς όπως είναι η παιδεία, η υγεία, η αναμόρφωση της κεντρικής Δημόσιας Διοίκησης, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, το σπάσιμο της γραφειοκρατίας – μια σειρά τομέων, στους οποίους ξέρουμε ότι υπάρχει αδυναμία στη Δημόσια Διοίκηση.

Τέταρτον, παράλληλα, προχωράει η πρόταση, όπως αποτυπώθηκε στην πρόσφατη απόφαση του Eurogroup, για αυστηρά εθελοντική συμμετοχή ιδιωτών στη χρηματοδότηση της Ελλάδας, που θα ανακουφίσει ακόμα περισσότερο τη διαδικασία εξυπηρέτησης του χρέους μας, ένα μεγάλο βάρος που έχει η χώρα μας και ο λαός.

Είναι αυτονόητο ότι, προϋπόθεση για όλα τα παραπάνω, είναι να παραμείνουμε με αξιόπιστο τρόπο στην πορεία μας, που σημαίνει την ψήφιση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος και του εφαρμοστικού νόμου στη Βουλή, την επόμενη εβδομάδα, όπως βεβαίως και η αποτελεσματική υλοποίηση αυτών των αποφάσεων.

Θέλω εδώ να υπογραμμίσω ότι, για ακόμη μία φορά, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπως και όλοι οι εταίροι μας, αναγνωρίζουν το αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας και, για πρώτη φορά, γίνεται αναφορά σε κάτι που, προσωπικά, αναδεικνύω σε κάθε περίπτωση και σε κάθε συνομιλητή μου: στην αναγνώριση των θυσιών του Ελληνικού λαού, των Ελλήνων πολιτών, που είναι το θεμέλιο της εξόδου μας από την κρίση.

Πέρα όμως από τα οικονομικά, να σας κάνω μια ενημέρωση και για τα υπόλοιπα θέματα. Έγινε μια σημαντική συζήτηση γύρω από τα θέματα της μετανάστευσης. Θέλω να σας θυμίσω ότι αυτό οργανώθηκε μετά από δικό μας αίτημα, τον περασμένο Μάρτιο. Είναι αναγκαίο, όπως ξέρετε, να υπάρχει μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση, σε μια περίοδο όπου και λόγω των ευρύτερων γεωπολιτικών εξελίξεων, συνεχώς εντείνονται τα μεταναστευτικά και προσφυγικά ρεύματα.

Πρώτο σημείο είναι ότι, για εμάς, η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι βασικό δικαίωμα – κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πολίτες μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αυτό το βασικό δικαίωμα, το οποίο και προασπίζουμε. Και αυτό ήταν και το γενικότερο κλίμα που αποτυπώθηκε.

Αυτό, πέρα από τη συμβολική του σημασία, είναι και πολύ σημαντικό στην πράξη, για τον τουρισμό μας, τις οικονομικές και εμπορικές μας σχέσεις, τις μεταφορές και πολλά άλλα.

Δεύτερο σημείο: η αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, βεβαίως, και των δικών μας συνόρων. Και ιδιαίτερα των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. Εξασφαλίσαμε να υπάρξει η επιβεβαίωση της αλληλεγγύης στην πράξη, με την παροχή επιχειρησιακής, τεχνικής, ακόμα και οικονομικής στήριξης.

Και έχει πολύ μεγάλη σημασία αυτή η εξέλιξη, ακόμα και για εθνικούς λόγους – το ξέρετε. Εμείς υπογραμμίσαμε την ανάγκη ολοκλήρωσης και εφαρμογής της συμφωνίας επανεισδοχής μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, καθώς και της έναρξης ενός διαλόγου για το θέμα των θεωρήσεων με την Τουρκία, για τη φιλελευθεροποίηση των θεωρήσεων, κάτι που για την Ελλάδα θα είναι σημαντικό, κυρίως βεβαίως για τον τουρισμό

Τρίτο σημείο είναι ότι θέσαμε για μία ακόμη φορά το θέμα της αναθεώρησης του «Δουβλίνου ΙΙ», όπως λέγεται, και της δικαιότερης κατανομής των βαρών σε θέματα ασύλου. Είναι βέβαια μια διαπραγμάτευση και μια προσπάθεια σε εξέλιξη – και είναι μια δύσκολη προσπάθεια αυτή που κάνουμε.

Σε ό,τι αφορά τα εξωτερικά θέματα, μιλήσαμε για τα Βαλκάνια. Και ειδικότερα, όπως γνωρίζετε, η Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, όπως έχει ονομαστεί, κατά τη δική μας Προεδρία, παραμένει η βάση της βαλκανικής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η προοπτική της ένταξης της Κροατίας αποτελεί πολύ θετική εξέλιξη για την περιοχή και, βέβαια, χαιρετίζουμε και την απόφαση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, να συζητήσει την ενταξιακή προοπτική και της Σερβίας, στο Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.

Ξέρετε ότι συναντήθηκα και χθες, όπως κάνω τακτικά, με τον κ. Γκρουέφσκι, στον οποίο επανέλαβα τη δική μας ετοιμότητα για λύση στο θέμα της ονομασίας, με γεωγραφικό προσδιορισμό και ισχύ έναντι όλων. Και του είπα, βεβαίως, ότι η προώθηση διαφόρων τάσεων, με ανέγερση αγαλμάτων που δημιουργούν εντάσεις σε πόλεις της χώρας του, κάθε άλλο παρά συντελούν στην προώθηση της λύσης, στη δημιουργία μιας αξιοπιστίας και στη βελτίωση των διμερών σχέσεων.

Συζητήσαμε και τις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο, με έμφαση στη Συρία και τη Λιβύη, αλλά βεβαίως και το Μεσανατολικό. Ως προς τη Συρία, ασφαλώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδικάζει τη χρήση βίας έναντι άοπλων διαδηλωτών και καλεί την κυβέρνησή τους, να προχωρήσει σε πολιτική λύση. Και για τη Λιβύη, η ελληνική θέση είναι σαφής: πρέπει να εξευρεθεί πολιτική λύση και να σταματήσει η κλιμάκωση της ανθρωπιστικής κρίσης.

Από την αρχή των εξελίξεων στις αραβικές χώρες, η Ελλάδα έχει θέσει και το ζήτημα των μεταναστών και προσφύγων, οι οποίοι, λόγω της εκεί κατάστασης, έχουν αρχίσει να καταφεύγουν σε χώρες της Νότιας Ευρώπης. Και σ’ αυτό το πλαίσιο, έχουμε επίσης ζητήσει την αλληλεγγύη και υποστήριξη των εταίρων μας στα θέματα της Frontex.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, πολλά προβλήματα αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση αυτή τη στιγμή. Πέραν του ελληνικού προβλήματος, βεβαίως, που είναι σε μορφή κρίσης, υπάρχει κρίση και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ως Ένωση, αν κρίνω από τα δημοσιεύματα τουλάχιστον των τελευταίων ημερών, τα οποία υπογράφουν, όχι απλοί συντάκτες εφημερίδων κύρους, αλλά ονόματα τέως Πρωθυπουργών, του Μπλερ για παράδειγμα, οι οποίοι αμφισβητούν αν σήμερα βρίσκεται στο σωστό δρόμο η Ευρωπαϊκή Ένωση – και περιμένω τη δική σας εκτίμηση. Και μια μικρή ερώτηση ακόμα. Δεν είδα την Τουρκία να αναφέρεται στις 16 σελίδες των συμπερασμάτων. Βέβαια, εγώ δεν απορώ, αλλά η Άγκυρα ίσως να απορήσει, μετά τη θριαμβευτική επιτυχία του κ. Ερντογάν.

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, αναφερθήκαμε παρεμπιπτόντως γύρω από τα θέματα της λαθρομετανάστευσης και της κρίσης στη Συρία, αλλά δεν είχαμε περαιτέρω συζήτηση γύρω από το θέμα της Τουρκίας – δεν ήταν στην ατζέντα.

Για την κρίση στην Ευρώπη, νομίζω ότι κανείς δεν θα αμφισβητήσει ότι περνά πράγματι μια κρίση η Ευρωπαϊκή Ένωση. Και η κρίση στην Ευρωζώνη, έστω κι αν ξεκίνησε από την Ελλάδα ή από χώρες της περιφέρειας, είναι μια ευρύτερη κρίση. Όμως, έχουμε μια αίσθηση εσωστρέφειας και αμηχανίας της Ευρώπης, μπροστά στα διεθνή γεγονότα.

Και αυτό το οποίο λέω πολλές φορές, είναι ότι η Ευρώπη έχει υποτιμήσει τις δυνατότητές της. Ακόμα και στην οικονομική κρίση, εμείς έχουμε προτείνει π.χ. το θέμα των ευρωομολόγων. Είναι μια πρόταση που υπάρχει μεν στο τραπέζι, αλλά πολιτικά δεν έχει προχωρήσει, γιατί δεν είναι στο χέρι μιας χώρας ή και λίγων χωρών να το αποφασίσουν – πρέπει να είναι μια συνολική απόφαση.

Όμως, υπάρχει αμηχανία, βεβαίως, και μπροστά σε άλλα μεγάλα ζητήματα, όπως είναι το πώς θα μπορέσει η Ευρώπη να πάρει μια ηγετική θέση και να οδηγήσει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, να οδηγήσει τις εξελίξεις γύρω από τα θέματα της κλιματικής αλλαγής, να αντιμετωπίσει γενικότερα θέματα στη διεθνή οικονομία, όπως είναι π.χ. τα κερδοσκοπικά παράγωγα, οι οίκοι αξιολόγησης, η φοροδιαφυγή με τους φορολογικούς παραδείσους, αλλά και η ενδυνάμωση του τραπεζικού συστήματος. Εκεί, ναι μεν έχουμε κάνει πάρα πολλές συζητήσεις, αλλά δεν είμαστε αποτελεσματικοί. Και μπορούμε να είμαστε αποτελεσματικοί, μπορεί η Ευρώπη, αρκεί να υπάρχει η απαραίτητη ενότητα και πολιτική βούληση.

Ας ελπίσουμε ότι αυτή η κρίση, που ξεκίνησε και από την Ελλάδα, να είναι η αφορμή για να κάνουμε ακόμα μεγαλύτερα βήματα συνοχής, συνεκτικότητας και ενότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διότι το δικαιούμαστε. Το δικαιούνται οι λαοί της περιοχής. Και αυτό θα έχει ευεργετικές επιπτώσεις, όχι μόνο για την ανάπτυξη, αλλά και πολιτικά, και κοινωνικά, για την ευημερία όλων.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρωθυπουργέ, μπορείτε να μας δώσετε κάποιες λεπτομέρειες για το νέο δανειακό πρόγραμμα; Για παράδειγμα, έχετε μιλήσει για ένα νέο δάνειο-μαμούθ, ίσως στο ύψος του προγράμματος. Και πώς θα κατανεμηθεί η συμμετοχή των εθελοντών ιδιωτών ή των ευρωπαϊκών χωρών;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Πρώτα απ’ όλα, πολύ σωστά είπατε κυρία Κεχαγιά ότι είναι ένα δάνειο-μαμούθ. Και ήταν ήδη ένα δάνειο-μαμούθ, αν σκεφτεί κανείς ότι πριν από περίπου 10 χρόνια, αν θυμάμαι καλά, η Βραζιλία, μια πολύ μεγάλη χώρα, πήρε ένα από τα μεγαλύτερα δάνεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ύψους 30 δις δολαρίων. Ενώ το δικό μας, πρώτο δάνειο ήταν 110 δις ευρώ – και σ’ αυτό το ύψος μπορεί να φτάσει και η δεύτερη δανειοδότηση. Δεν μπορώ να πω το ακριβές νούμερο – και θα σας πω γιατί – αλλά μπορεί να είναι ανάλογου ύψους.

Θα είναι ανάλογο, βεβαίως, του συνυπολογισμού που θα γίνει, από το πώς εμείς θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε με ένα πιο ευεργετικό τρόπο το χρέος μας, από τη συμμετοχή των ιδιωτών, όπως και εσείς είπατε – διότι αυτό θα επηρεάσει τις δανειακές μας ανάγκες, ελπίζω και ελπίζουμε όλοι, προς το θετικότερο – όπως βεβαίως και από την αξιοποίηση των σημαντικών πόρων που θα έχουμε μέσα από την αξιοποίηση του δημόσιου πλούτου, που θα άρουν ένα μεγάλο βάρος του χρέους από τον Ελληνικό λαό.

Άρα, αυτά θα συνυπολογιστούν με ένα τρόπο αποτελεσματικό, για να δούμε το τελικό δάνειο. Οι όροι αυτού του δανείου, ουσιαστικά, θα βασιστούν στο μεσοπρόθεσμο, καθώς το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, όπως ξέρετε, ξεπερνάει και το χρόνο του ίδιου του δανείου, άρα, δεν μιλάμε για κάποιο νέο πρόγραμμα ή για νέου είδους στόχευση.

Η στόχευση είναι να μπορέσουμε να μειώσουμε το έλλειμμά μας κατά 28 δις, να έχουμε σταδιακά μια μείωση της τάξης των 28 δις τα επόμενα τέσσερα χρόνια και αυτό, βεβαίως, να μας φτάσει κοντά στο 1% έλλειμμα, δηλαδή έχοντας πια σοβαρά πλεονάσματα στον προϋπολογισμό μας, πρωτογενή πλεονάσματα, που σημαίνει απλά να μπορούμε να έχουμε περισσότερα έσοδα από ό,τι ξοδεύουμε και από ό,τι καταναλώνουμε ως κράτος. Και αυτή θα είναι μια πολύ σημαντική βάση, προκειμένου να μπορέσει η χώρα μας να σταθεί ξανά στα δικά της πόδια.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, είπατε νωρίτερα ότι προϋπόθεση για όλα αυτά, για να πάρουμε την πέμπτη δόση και να προχωρήσει το νέο δάνειο, είναι η ψήφιση του μεσοπρόθεσμου. Διαβεβαιώσατε τους Ευρωπαίους συναδέλφους σας ότι το μεσοπρόθεσμο θα ψηφιστεί; Είστε σίγουρος ότι το μεσοπρόθεσμο θα ψηφιστεί; Γιατί στην Αθήνα υπάρχει ένα διαφορετικό κλίμα. Και σήμερα πάλι, οι βουλευτές σας έχουν βγει και διαφοροποιούνται και λένε ότι δεν θα το ψηφίσουν. Εσείς, τι τους απαντάτε;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Αυτό για το οποίο τους διαβεβαίωσα είναι ότι όλοι στην Ελλάδα αναγνωρίζουμε την κρισιμότητα της στιγμής. Και δεν είναι μόνο μια κρίσιμη καμπή για την Ελλάδα, ενόψει της πέμπτης δόσης – και όχι μόνον – αλλά και μιας πίεσης που υπάρχει διεθνώς γύρω από τις αγορές, καθώς υπάρχουν και πολλά σενάρια, που συζητούν το τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα και τι δεν πρέπει να κάνει. Και εμείς, θέλουμε ακριβώς να διασφαλίσουμε μια πορεία – όπως το κάναμε, τους τελευταίους 20 μήνες – που αποφεύγει τη χρεοκοπία, που αποφεύγει μια πολύ δυσμενή και καταστροφική, θα έλεγα, εξέλιξη.

Αυτή η ωριμότητα, πιστεύω, είναι εκείνη που παρέχει τη δική μου εμπιστοσύνη στην κρίση των βουλευτών, ώστε πράγματι να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε αυτό τον δύσκολο κάβο, αυτή τη δύσκολη καμπή, για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε ένα πολύ δύσκολο, αλλά ευεργετικό για τη χώρα έργο αλλαγών, προκειμένου να μην έχουμε αυτά τα βαρίδια στο λαιμό του Ελληνικού λαού.

Δημοσιογράφος:   Ευχαριστώ, κ. Πρωθυπουργέ. Δηλαδή, πόσο αισιόδοξος είστε ότι τα μέλη του ΠΑΣΟΚ και οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ θα ψηφίσουν το μεσοπρόθεσμο και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, πόσο σημαντική είναι η υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων σας;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Η υποστήριξη από τους Ευρωπαίους εταίρους μας είναι πάρα πολύ σημαντική, για τον απλούστατο λόγο ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι αναγνωρίζουν, όχι μόνο την προσωπική μου προσπάθεια, αλλά αναγνωρίζουν κυρίως τις θυσίες του Ελληνικού λαού. Και αυτό αναφέρεται στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής.

Άρα, νομίζω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει πως κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, για να σταθεί η χώρα στα πόδια της. Και πιστεύω ότι αυτό αποδεικνύει πως οι Ευρωπαίοι εταίροι έχουν εμπιστοσύνη, ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει.

Και όπως καταλαβαίνετε, εδώ υπάρχει ένα αίσθημα εθνικής ευθύνης, αλλά υπάρχει επίσης και εκ μέρους των εταίρων μας μια ευρωπαϊκή ευθύνη, όσον αφορά την όλη έκβαση της ψηφοφορίας του μεσοπρόθεσμου προγράμματος.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρωθυπουργέ, θα ήθελα να σας ρωτήσω, πάλι σε ένα πολιτικό ερώτημα, όπως και οι συνάδελφοι προηγουμένως, υπάρχουν βουλευτές που σκέφτονται πάρα πολύ να στηρίξουν και το μεσοπρόθεσμο, και τον εφαρμοστικό νόμο, μολονότι τα πράγματα δείχνουν έτσι όπως δείχνουν. Την ίδια ώρα, ο κ. Σαμαράς σάς λέει ότι έχετε αποτύχει και το λέει αυτό και στους Ευρωπαίους εταίρους δανειστές. Αυτή την πορεία που κάνατε 20 μήνες τώρα, την κάνατε γι΄ αυτό το αποτέλεσμα;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Η πορεία αυτών των 20 μηνών είναι ένα αποτέλεσμα, με τις δυσκολίες και τις θυσίες που χρειάσθηκαν, για το οποίο μπορεί να είναι υπερήφανος ο Ελληνικός λαός.

Και να σας πω ακόμα και για όσους λένε να χρεοκοπήσουμε και να μην πληρώσουμε τα δάνεια, ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Την επόμενη ημέρα, δεν έχουμε σύστημα υγείας. Θα κλείσει όλο το ΕΣΥ – σας λέω ένα παράδειγμα. Ή την επόμενη ημέρα, θα έχουμε μείωση όλων των συντάξεων κατά 70%-80%. Ή δεν θα μπορέσουμε να πληρώσουμε τους μισθούς όλων των υπαλλήλων στο Δημόσιο. Εάν μάλιστα έχουμε να πληρώσουμε και τα δάνεια, ακόμα χειρότερα, αλλά σας λέω ότι ακόμα και να μην πληρώσουμε τα δάνεια, αυτή θα ήταν η πραγματικότητα.

Έχουμε σταθεί όρθιοι, πονάμε, είναι δύσκολα για τον Ελληνικό λαό, αλλά έχουμε καταφέρει να βάλουμε τη χώρα μας σε μια διαφορετική και ασφαλή πορεία. Αυτή την πορεία, πρέπει να τη συνεχίσουμε. Και πρέπει να τη συνεχίσουμε, διότι αυτή η κρίση μάς δίνει και μια ευκαιρία να βάλουμε επιτέλους τάξη στη χώρα μας.

Ξέρετε πόσες φορές ακούω την κριτική, «εσείς οι πολιτικοί δεν αναλαμβάνετε το πολιτικό κόστος». Πράγματι, επί πολλά χρόνια, οι πολιτικοί δεν αναλάμβαναν το πολιτικό κόστος να κάνουν τις απαραίτητες αλλαγές στη χώρα – και αυτά πληρώνουμε σήμερα. Έλαχε σε εμάς – ίσως ένα υπερβολικό βάρος, γιατί δεν μας αναλογούσε αυτή η μεγάλη ευθύνη – να αναλάβουμε το πολιτικό κόστος. Και αποφασίσαμε, και αποφάσισα και προσωπικά να μην κάνω πίσω, να μην φυγομαχήσω. Και γι΄ αυτό σήμερα είναι η χώρα όρθια.

Αυτό όμως οφείλεται κατ’ εξοχήν στην πεποίθηση και στη βούληση του Ελληνικού λαού. Γι΄ αυτό μιλώ για ευρύτερες συναινέσεις, γι΄ αυτό μιλώ για συναινέσεις, όχι μόνο μεταξύ των κομμάτων, αλλά στην ίδια την κοινωνία. Γιατί χρειάζεται τώρα, σε αυτή τη δύσκολη καμπή, στη μέση αυτού του δρόμου, να συνεχίσουμε.

Έχουμε φτάσει σε ένα αποτέλεσμα καλό, ικανό, αλλά έχουμε ακόμα δρόμο. Είναι δύσκολος ο δρόμος, αλλά είναι ένας δρόμος σίγουρος και θα μας φτάσει στο να έχουμε μια οικονομία ευημερίας, ανταγωνιστική, χωρίς βαρίδια και δάνειες δυνάμεις.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, με το πρώτο πρόγραμμα βοήθειας, των 110 δις, υπεγράφη ένα Μνημόνιο και αναλάβαμε κάποιες υποχρεώσεις, ελεγκτέο στην εφαρμογή του ανά τρίμηνο, και όλα αυτά τα τρίμηνα, ποτέ δεν υπήρξαμε συνεπείς. Είχαμε συνεχώς αποκλίσεις, είτε στο θέμα των εσόδων, είτε στο θέμα της φοροδιαφυγής, είτε στο θέμα της ταχύτητας υιοθέτησης ή υλοποίησης των διαρθρωτικών αλλαγών, ή και όλα αυτά μαζί. Και φτάσαμε σε αυτό το σημείο όπου είμαστε σήμερα. Θέλω να ρωτήσω εάν έχετε κατά νου, επειδή αναφερθήκατε στην απόφασή σας να μην κάνετε πίσω, δηλαδή ότι στόχος σας είναι, όπως και τότε με το Μνημόνιο, να μην οδηγηθούμε στη χρεοκοπία – αλλά και τώρα συμπεραίνω ότι γι’ αυτό δέχεστε το καινούργιο πακέτο – εάν έχετε υπόψη σας να χρησιμοποιήσετε άλλους μηχανισμούς, που θα διασφαλίσουν ότι στο νέο Μνημόνιο, στο «Μνημόνιο 2», αυτοί οι στόχοι, οι ανά τρίμηνο στόχοι και υποχρεώσεις μας, θα τηρούνται πράγματι και δεν θα κινδυνεύσουμε πάλι σε ένα χρόνο, να μας λένε ότι «δεν μπορούμε να σας δίνουμε άλλα λεφτά, διότι δεν είσαστε συνεπείς». Δηλαδή, τι θα αλλάξει; Μιλήσατε για τις διμερείς συμφωνίες για την ανασυγκρότηση του κράτους, τι θα είναι διαφορετικό; Γιατί οι εταίροι μας μπορούν να είναι βέβαιοι ότι τα χρήματά τους θα πιάσουν αυτή τη φορά τόπο και δεν τα δίνουν απλώς για να κερδίσουν λίγο χρόνο, ώστε η χρεοκοπία της Ελλάδας να πάει λίγο αργότερα και να μπορούν στο μεταξύ να προετοιμάσουν την κατάσταση;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Κατ’ αρχήν, οι εταίροι μας θεωρούν ότι είμαστε συνεπείς – και όχι μόνον οι εταίροι μας, αλλά και η «περιβόητη» Τρόικα, η οποία μας αξιολογεί κάθε τρεις μήνες. Και βεβαίως, σε αυτή την πορεία, θα υπάρχουν διορθωτικές κινήσεις και όχι μόνο διορθωτικές κινήσεις, αλλά και συνεχής διαπραγμάτευση. Καθημερινή, συνεχής διαπραγμάτευση, και για να είμαστε συνεπείς, αλλά και για να μπορούμε να διασφαλίζουμε τους καλύτερους όρους κάθε φορά για την Ελλάδα και τον Ελληνικό λαό.

Όπως καταφέραμε και διαπραγματευτήκαμε πολύ καλύτερους όρους στην ίδια τη βάση της δανειοδότησης, στο κατά πόσο θα πληρώσουμε γρηγορότερα ή αργότερα το δάνειο, δηλαδή επιμηκύναμε το δάνειο της αποπληρωμής του δανείου των 110 δισεκατομμυρίων και, βεβαίως, μειώσαμε και τους τόκους. Ήταν βασικό στοιχείο της διαπραγμάτευσης.

Αυτό δεν θα μπορούσαμε να το έχουμε κερδίσει μόνο με ωραία λόγια. Ήταν η συνέπειά μας. Ήταν η συνέπειά μας, σε σχέση με τις κυβερνήσεις που γνώριζαν παλαιότερα, οι οποίες έλεγαν ότι «έχουμε έλλειμμα 4%-5%, άντε 6%, και έγινε 15,4%». Ενώ εμείς είχαμε στόχο 5,5% μείωση του ελλείμματος και μειώσαμε κατά 5%. Είναι ριζική, είναι μέρα με τη νύχτα η διαφορά συνέπειας που σήμερα δείχνει η Ελλάδα – και αυτό αναγνωρίζεται.

Κατά δεύτερο, βεβαίως, το νέο πρόγραμμα δανειοδότησης πρέπει να λάβει υπόψη και δύο ακόμα βασικά στοιχεία. Το πρώτο είναι η αναπτυξιακή πορεία της χώρας μας, κάτι το οποίο συζήτησα χθες και στη μικρότερη, άτυπη συνάντηση που είχα με τον κ. Βαν Ρομπάι, πριν από το Συμβούλιο Κορυφής – και βεβαίως, και στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Κορυφής – θέτοντάς του ως κύριο ζήτημα, να βοηθηθεί η ανάπτυξη της χώρας μας από την Ευρώπη – μιας και η Ελλάδα, βεβαίως, έχει τους περιορισμούς της – με ιδιαίτερα κονδύλια, ιδιαίτερες πολιτικές, αλλά και διμερώς, με επενδύσεις.

Θα είδατε π.χ. μια συνέντευξη του κ. Σόιμπλε, ο οποίος είπε: «από την Ελλάδα, θέλουμε ήλιο και άνεμο». Τι εννοούσε; Ότι η Ελλάδα έχει μια τεράστια δυνατότητα ανάπτυξης των εναλλακτικών μορφών ενέργειας, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Να δώσει η Ελλάδα αυτή την ενέργεια, να πουλήσει αυτή την ενέργεια σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, που το έχουν ανάγκη. Τέτοιου είδους επενδύσεις θα είναι μέσα στο πρόγραμμά μας και μέσα στους στόχους μας, τα επόμενα χρόνια.

Δεύτερο στοιχείο είναι η κοινωνική συνοχή. Πράγματι, η κρίση χτυπάει συγκεκριμένα στρώματα, περισσότερο από άλλα. Εκεί θα σκύψουμε όλοι, θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να είμαστε κοντά σε αυτούς τους ανθρώπους. Και θέλω να τονίσω ότι, το νέο πρόγραμμα δεν αλλάζει το στόχο να μειώσουμε το έλλειμμα και το χρέος εκεί όπου τα έχουμε ορίσει, δεν αλλάζουν οι στόχοι, αυτοί είναι οι στόχοι, αλλά θα μας επιτρέψει να δούμε και άλλου είδους πολιτικές, που νομίζω θα είναι σημαντικές.

Τώρα, όμως, πολύ σωστά, μπορεί να έχουμε αδυναμίες, που πρέπει να τις αναγνωρίσουμε. Το φορολογικό σύστημα είναι η μεγάλη αδικία στη χώρα μας. Όχι το τυπικό, όχι το τι λέει ο νόμος, η εφαρμογή του. Η εφαρμογή του είναι τέτοια που, δυστυχώς, πληρώνουμε ένα πολύ μικρό ποσοστό, σε σχέση με αυτό που θα έπρεπε να πληρώνουμε. Είναι σημερινό το πρόβλημα; Είναι πρόβλημα των τελευταίων 10 ή 12 μηνών; Είναι ένα πρόβλημα διαχρονικό.

Εμείς θα κάνουμε τα πάντα, αλλά επιτέλους γι΄ αυτό θέλουμε και ευρύτερες συναινέσεις. Έχουμε καλέσει και τη Νέα Δημοκρατία και τα άλλα κόμματα και έχουμε πει: ελάτε να καθίσουμε κάτω, να φτιάξουμε ένα φορολογικό σύστημα, και πιο ελαφρύ, και πιο απλό, αλλά που να λειτουργεί, και να το στηρίξουμε όλοι. Και να βγούμε όλοι και να πούμε, ότι είναι πατριωτικό καθήκον όλων μας να πληρώνουμε τους φόρους μας και ιδιαίτερα οι έχοντες και κατέχοντες.

Αυτός είναι ο στόχος μας. Αν αυτό δεν το καταφέραμε – εγώ το αναγνωρίζω, όλοι το αναγνωρίζουμε – όσο θα έπρεπε, σημαίνει ότι θα κάνουμε πίσω; Θα βάλουμε τα δυνατά μας, για να φτιαχτεί επιτέλους στη χώρα μας ένα σωστό φορολογικό σύστημα και να περάσουμε και μια φορολογική συνείδηση στην κοινωνία.

Αυτά θα είναι οπωσδήποτε, την επόμενη περίοδο, βασικές προτεραιότητες. Και βεβαίως, ένας λόγος για τον οποίο κάνουμε και τις απαραίτητες αλλαγές στον κυβερνητικό μηχανισμό, είναι για να μπορέσουμε να δώσουμε έμφαση σε μερικές προτεραιότητες, όπως έχω πει.

Δημοσιογράφος:   Καλησπέρα, κ. Πρωθυπουργέ. Λοιπόν, ζητάτε την αλληλεγγύη από τους Ευρωπαίους εταίρους. Πώς βλέπετε τη στάση του Ηνωμένου Βασιλείου, που είναι η χώρα η οποία αρνείται να συμμετάσχει στο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας; Και επίσης, είπατε ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι αναγνωρίζουν τις θυσίες του Ελληνικού λαού. Πιστεύετε ότι καταλαβαίνουν οι Ευρωπαίοι εταίροι τις θυσίες του Ελληνικού λαού, πέρα από αυτή την τυπική δήλωση;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Τότε, ίσως θα πρέπει να περάσει το μήνυμα με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στους Ευρωπαίους πολίτες – δεν εννοώ τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Αλλά εν πάση περιπτώσει, εγώ νομίζω ότι ακόμα και οι Ευρωπαίοι πολίτες καταλαβαίνουν ότι τα πράγματα είναι δύσκολα στην Ελλάδα. Πριν από ένα χρόνο, θα θυμάστε ότι ο κόσμος έλεγε, «ξέραμε ότι υπήρχαν προβλήματα στην Ελλάδα, ότι είναι δικά σας τα προβλήματα, μην μας ανακατεύετε». Σήμερα, νομίζω ότι καταλαβαίνει ο μέσος Ευρωπαίος πολίτης, ότι αλλάζουμε την Ελλάδα.

Δεν ζητάμε – ξέρετε – δανεικά για να μην αλλάξουμε την Ελλάδα. Δεν ζητάμε να μην πιάσουν τόπο τα χρήματα των Ευρωπαίων πολιτών. Εμείς ζητάμε αυτά τα χρήματα, για να προχωρήσουμε με αυτές τις βασικές μεταρρυθμίσεις και τις αλλαγές που ζητάμε να εφαρμόσουμε.

Γι΄ αυτό το λόγο, πιστεύω ότι αυτό αναγνωρίζεται στην Ελλάδα. Μας δίνεται, πιστεύω, μια πίστωση χρόνου, για να υλοποιήσουμε αυτές τις αλλαγές και να καταστήσουμε τη χώρα μας πολύ πιο ισχυρή. Γιατί ξέρετε, η Ελλάδα βρίσκεται σε μια αρκετά προβληματική περιοχή, δίπλα στον αραβικό κόσμο, στα Βαλκάνια, και υπάρχουν πολλές προκλήσεις. Και η Ελλάδα έπαιξε πάντοτε ένα πολύ σταθεροποιητικό ρόλο. Άρα, νομίζω ότι είναι προς όφελος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το να είναι η Ελλάδα μία χώρα ισχυρή.

Τώρα, το Ηνωμένο Βασίλειο, σίγουρα, έχει τους λόγους του, για να μην συμμετάσχει στο πρόγραμμα ενίσχυσης και διάσωσης της χώρας μας. Γενικώς, όμως, νομίζω ότι πραγματικά η αλληλεγγύη είναι δεδομένη από τους Ευρωπαίους εταίρους μας.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε σήμερα σε συνέντευξή του στην Αθήνα, ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί πως δεν θα υπάρξουν καινούργια και πιο σκληρά μέτρα. Ήθελα να ρωτήσω αν αυτό σημαίνει, και εφόσον υπάρξουν αστοχίες στα μέτρα του 2011, ότι θα πρέπει να περιμένουμε νέα σκληρότερα μέτρα ή αν αφορά στο μεσοπρόθεσμο και κάποιες ρήτρες ενδεχομένως που δεν έχουν γίνει γνωστές, μεταξύ των οποίων και…

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Θα το βάλω λίγο διαφορετικά. Εάν είμαστε συνεπείς στο πρόγραμμα, εάν είμαστε ακόμα πιο γρήγοροι στις αλλαγές που πρέπει να υπάρξουν, όχι μόνο δεν θα χρειαστούν νέα μέτρα, αλλά θα έχουμε και ελάφρυνση των μέτρων. Και αυτό θα συμβάλλει οπωσδήποτε ακόμα περισσότερο στο να άρουμε βάρη που σήμερα κουβαλά ο Ελληνικός λαός, ένα πολύ μεγάλο μέρος του Ελληνικού λαού και, μάλιστα, ένα μεγάλο μέρος και αδίκως, από λάθη του παρελθόντος.

Γι’ αυτό ακριβώς τονίζω κι εγώ την ανάγκη να συμβάλουμε όλοι. Μην περιμένετε ότι οι 15 Υπουργοί θα κάνουν θαύματα, χωρίς να συμβάλει ολόκληρη η κοινωνία στις μεγάλες αλλαγές. Καλούμαστε ιστορικά να συμβάλουμε όλοι. Δεν είναι μια τρέχουσα συγκυρία, δεν είναι μια τρέχουσα πολιτική. Γιατί, πολλές φορές, ακούω τους διαλόγους και τις συγκρούσεις, είτε στην τηλεόραση, είτε και στη Βουλή ακόμα, σαν να πρόκειται για μια σύγκρουση, σαν να μην είμαστε σε αυτή την τεράστια κρίση που περνάει η χώρα μας. Ας κατανοήσουμε ότι είναι ιστορικής σημασίας αυτή η κρίση.

Εάν όλοι δεν βοηθήσουμε με τις αλλαγές, εάν όλοι κάνουμε λίγο πίσω διότι ξεβολευόμαστε – μικρές ή μεγάλες ολιγαρχίες, συμφέροντα, τα οποία πράγματι αντιστέκονται, πράγματι υπάρχουν αντιστάσεις – αν όλοι αντισταθούμε, αν όλοι πετροβολούμε τις προσπάθειες αυτής της εθνικής σωτηρίας δια των αλλαγών, τότε βεβαίως θα έρθουν τα χειρότερα. Και τότε, μπορεί να φτάσουμε στη χρεοκοπία. Αυτό είναι που θέλουμε να αποφύγουμε, την καταστροφή. Και μέχρι τώρα, το έχουμε καταφέρει.

Γι’ αυτό, όμως, χρειάζεται να υπάρξει αυτή η ευρύτατη προσπάθεια κοινωνικής στήριξης. Αυτό είναι που εγώ επιδιώκω, που εμείς επιδιώκουμε, όχι μόνο μεταξύ των κομμάτων, αλλά και ευρύτερα στα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. Αυτό είναι που θα μας επιτρέψει να φτιάξουμε μια διαφορετική Ελλάδα.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, θέλω να σας ρωτήσω εάν το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, που ανακοινώθηκε χθες από τον Υπουργό Οικονομικών, είναι δίκαιο και εάν θεωρείτε ότι η μεσαία τάξη ή, τέλος πάντων, οι συνεπείς φορολογούμενοι επιχειρηματίες μπορούν να αντέξουν το βάρος του συγκεκριμένου προγράμματος, τη στιγμή που η Κυβέρνηση έχει κάνει ελάχιστα για τις δαπάνες και ελάχιστα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Ευχαριστώ.

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Και για την περικοπή των δαπανών έχουν γίνει πρωτόγνωρα βήματα, όπως βεβαίως έχουν γίνει σημαντικά βήματα και για τη φοροδιαφυγή. Όχι αρκετά.

Και πράγματι, όσο το φορολογικό σύστημα παραμένει με τις αδικίες που έχει, γιατί ουσιαστικά η φορολογική βάση είναι μικρή και πρέπει να διευρυνθεί, αυτή είναι μία από τις βασικές αδικίες στη χώρα μας. Αλλά δεν είναι σημερινή αυτή η αδικία, όπως είπα, είναι αδικία διαχρονική. Αυτό είναι που πρέπει να λύσουμε.

Και εδώ, καλώ όλους να συμβάλουν. Κάθε πολίτης πρέπει να κατανοήσει το χρέος και το καθήκον του απέναντι στην πατρίδα, αλλά και απέναντι στο συνάνθρωπό του – είναι θέμα αλληλεγγύης. Όταν λέμε ότι θέλουμε να έχουμε σωστά νοσοκομεία, σωστή παιδεία, σωστό ασφαλιστικό σύστημα, σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει η συνεισφορά όλων προς αυτή την κατεύθυνση, ανάλογα με τις δυνατότητες του καθενός.

Παράλληλα, όμως, χρειάζεται να συνεργαστούμε και όλα τα κόμματα. Και εν πάση περιπτώσει, θα υπάρχουν και ιδεολογικές διαφορές, αλλά σε κάποιες βασικές αρχές φορολογικής λειτουργίας, νομίζω ότι μπορούμε να βρούμε ευρύτερες συναινέσεις.

Έχω ζητήσει από τους Υπουργούς, και από τον Αντιπρόεδρο και Υπουργό Οικονομικών, τον κ. Βενιζέλο, στη συζήτηση που θα κάνουμε για το νέο πρόγραμμα δανειοδότησης, να είμαστε ανοιχτοί σε όλες τις παρατάξεις, σε όλα τα κόμματα, και στους κοινωνικούς εταίρους, βεβαίως, για να συζητήσουμε γύρω από αυτά τα θέματα, όπως είναι και το φορολογικό και όχι μόνον.

Θέλετε να το πούμε συν-διαπραγμάτευση; Να πάμε σε κοινές προτάσεις, ώστε πραγματικά να μπορέσουμε να διαμορφώσουμε κάτι, που θα μείνει όχι ως ένα έργο μιας κυβέρνησης ή μιας παράταξης, αλλά ως ένα έργο που έχει μια μόνιμη βάση, διότι έχει εδραιωθεί στη συνείδηση, όχι μόνο των πολιτικών δυνάμεων, αλλά και ευρύτερα του Ελληνικού λαού – ένα σωστό φορολογικό σύστημα. Και βεβαίως, να πράξουμε το ίδιο και σε πολλά άλλα σημαντικά θέματα, τα οποία αλλάζουμε στη χώρα μας.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, θέλω να αναφερθώ λίγο στο σκηνικό που διαμορφώνεται στην Αθήνα. Έχουμε, από τη μία, τη σχεδόν καθημερινή περικύκλωση της Βουλής από αγανακτισμένους πολίτες. Έχουμε τους βουλευτές σας, κάποιους τέλος πάντων, οι οποίοι απειλούν να καταψηφίσουν το μεσοπρόθεσμο. Έχουμε ημερησίως πολύωρες καθημερινές διακοπές ρεύματος, από συνδικαλιστές της ΔΕΗ. Σήμερα, είχαμε και κάτι καινούργιο, μια ταξιδιωτική οδηγία από την Αυστραλία στους πολίτες της, να μην επισκέπτονται την Αθήνα, γιατί γίνονται – λέει – καθημερινές, αλλά και πολλές φορές βίαιες διαδηλώσεις. Όλο αυτό το σκηνικό, νομίζετε πως λειτουργεί πιεστικά προς εσάς; Πολλοί μιλούν για ενδεχόμενες μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις απ’ αυτά τα πράγματα. Οι αντίπαλοί σας λένε ότι μπορεί να πήρατε στη Βουλή ψήφο εμπιστοσύνης, αλλά δεν έχετε ψήφο εμπιστοσύνης στην κοινωνία. Εσείς πόσο σίγουρος και ασφαλής νιώθετε στην καρέκλα σας;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Πρώτα απ’ όλα, όπως σας είπα και προηγουμένως, εγώ και εμείς, αναλάβαμε ευθύνες που δεν μας αναλογούσαν, και θα ήταν πολύ εύκολο να φυγομαχήσουμε, όπως έκαναν άλλοι.

Είπα από την αρχή: δεν είναι η καρέκλα μου, είναι το μέλλον της χώρας, είναι το καθήκον το πατριωτικό, είναι η αίσθηση ευθύνης απέναντι στον Ελληνικό λαό. Αυτό το αίσθημα ευθύνης, θέλω να το συναισθάνονται όλοι. Διότι πολύ εύκολα, ένα τμήμα της κοινωνίας ή μια συντεχνία ή κάποια μικροσυμφέροντα ή και μεγαλύτερα συμφέροντα, μπορούμε να θεωρούμε ότι έχουμε το δίκιο με το μέρος μας.

Τελικά, όμως, αν βουλιάξει η χώρα, κανένας δεν θα βρει το δίκιο του. Κανένας. Ίσως εκεί θα είναι όπου οι πιο αδύναμοι και η μεσαία τάξη, θα χτυπηθούν περισσότερο απ’ όλους. Δηλαδή, με αυτό που κάνουμε σήμερα, παρότι το κάνουμε με θυσίες και με πόνο, και των αδυνάμων, και της μεσαίας τάξης, προστατεύουμε ειδικά αυτά τα στρώματα.

Διότι η εναλλακτική, δεν είναι ένας παράδεισος. Η εναλλακτική είναι η καταστροφή. Και πρέπει όλοι να συναισθανθούμε ότι πρέπει να φτιάξουμε την Ελλάδα. Η διαμαρτυρία είναι εύκολη. Και εγώ εύκολα διαμαρτύρομαι, μπορώ να σας βάλω και άλλα εκατό στα προβλήματα της χώρας. Είναι εύκολη η διαμαρτυρία και δεν είμαστε εναντίον της διαμαρτυρίας.

Επιτέλους, όμως, πέραν της διαμαρτυρίας, πρέπει να κάνουμε τις αλλαγές, να μπούμε όλοι στην προσπάθεια, να στρωθούμε κάτω και να κάνουμε τις αλλαγές.

Η Κυβέρνηση, αυτό έχει αποφασίσει και αυτό θα κάνει. Και θα δημιουργήσουμε εκείνες τις απαραίτητες συμμαχίες, για να προχωρήσουμε μπροστά.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, στις 8 Ιουλίου, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα αποφασίσει αν θα εκταμιεύσει τη δική του συμμετοχή στην πέμπτη δόση. Έχει θέσει ως προϋπόθεση την εξασφάλιση της χρηματοδότησης στη χώρα μας από την Ευρώπη για τον επόμενο χρόνο, για το 2012. Θεωρείτε ότι με τη χθεσινή απόφαση, τις εγγυήσεις που ζητάει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τις παίρνει; Θα τις έχει;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Η χθεσινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης διασφαλίζει τη χρηματοδότηση της χώρας μας, για τις δανειακές ανάγκες που θα έχει τα επόμενα χρόνια. Αυτή είναι η ασφάλεια που μας παρέχει και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό για τον Ελληνικό λαό, για την οικονομία μας, για τη σιγουριά μας, αν θέλετε. Και αυτό, όπως είπατε, είναι προϋπόθεση για τη δανειοδότηση και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Και αυτή την προϋπόθεση πια, αυτή την εγγύηση, την έχει πάρει. Άρα, είμαι σίγουρος ότι θα έχουμε το πράσινο φως και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για τη δική του χρηματοδότηση.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρωθυπουργέ, θα ήθελα να σας ρωτήσω το εξής: υπάρχει μια προϋπόθεση που συνδέεται με το δεύτερο πακέτο και έχει να κάνει με τις ιδιωτικοποιήσεις. Έχει ακουστεί ένα ποσό της τάξης των 50 δις ευρώ μέχρι το 2015, σύμφωνα με την Τρόικα. Επειδή δεν έχει προχωρήσει το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων το τελευταίο διάστημα, πώς πιστεύετε ότι θα καταφέρετε να πουλάτε μια δημόσια περιουσία κάθε 15 ημέρες, για τα επόμενα 3 χρόνια;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Νομίζω ότι ξέρετε πως έχουμε προχωρήσει, ειδικά στις τηλεπικοινωνίες, με τον ΟΤΕ, καθώς επίσης με το θέμα του πρώην Αεροδρομίου του Ελληνικού, αλλά και στον τομέα της ενέργειας, με την Δημόσια Εταιρεία Φυσικού Αερίου.

Όπως καταλαβαίνετε, το πρόγραμμα είναι πάρα πολύ φιλόδοξο. Γι’ αυτό το λόγο, θα δημιουργήσουμε ένα φορέα, σε μορφή «holding». Και θα χρειαστούμε μια τεχνογνωσία για τη λειτουργία αυτού του φορέα, ούτως ώστε να εξασφαλίσουμε τις κατάλληλες τιμές για τις ιδιωτικοποιήσεις που θα δρομολογηθούν. Θα εξασφαλίσουμε συμμαχίες, λοιπόν, θα εξασφαλίσουμε μεταφορά τεχνογνωσίας και θα εξασφαλίσουμε τις απαραίτητες επενδύσεις στην ευρύτερη περιοχή, μέσω αυτής της διαδικασίας.

Καταλαβαίνετε ότι είναι μια πολύπλοκη διαδικασία, αλλά νομίζω ότι υπάρχει πλέον η συναίνεση στην Ελλάδα για το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων και θα προχωρήσουμε ανάλογα.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, βασικά υπάρχουν κάποιες επιφυλάξεις όσον αφορά την όλη έκβαση του μεσοπρόθεσμου. Τώρα, ερχόμενος εδώ, στις Βρυξέλλες, τι σας δίνει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση ότι τα πράγματα θα είναι καλύτερα από σήμερα και ειδικά ενόψει της επόμενης εβδομάδας;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Αυτό που θα ήθελα να πω είναι ότι έχουμε δείξει μεγάλο αίσθημα ευθύνης. Ο δρόμος είναι δύσκολος και πιστεύω ότι, εν πάση περιπτώσει, η εναλλακτική λύση είναι η χειρότερη, δηλαδή η πτώχευση είναι η χειρότερη διαδρομή.

Και όπως καταλαβαίνετε, εφόσον συνεχίσουμε την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, εφόσον συνεχίσουμε με αυτές τις τομές και με αυτές τις διαρθρωτικές αλλαγές, πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε. Και νομίζω ότι η πλειοψηφία στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, το καταλαβαίνει αυτό και, φυσικά, δημοκρατικά θα αποφασίσει το Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, νομίζω για πρώτη φορά στο σημερινό ανακοινωθέν, αναφέρεται ότι η πολιτική συναίνεση στην Ελλάδα είναι προϋπόθεση για την επιτυχία του προγράμματος. Δεδομένου ότι αυτό το πρόγραμμα πηγαίνει, ούτως ή άλλως, και μετά τη λήξη της θητείας της Κυβέρνησης και δεδομένου ότι από αυτό που μπορώ εγώ τουλάχιστον να καταλάβω, πολλοί στην Ευρώπη αμφιβάλουν αν θα πάρουν τα λεφτά τους, στο βαθμό που δεν θα υπάρχει συναίνεση, εσείς μπορείτε να εγγυηθείτε ότι, ανεξαρτήτως της δικής σας βούλησης και των προσπαθειών σας, δεν θα υπάρξει κάποιο ατύχημα, παραδείγματος χάρη με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ή και την Ευρώπη, δηλαδή να πουν κάποια στιγμή ότι «αφού δεν υπάρχει συναίνεση, σταματάμε τη χρηματοδότηση»;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Νομίζω ότι αν δούμε το 2009, δεν θα μπορούσε να προβλέψει κανείς ότι το έλλειμμα του 2009, το ατύχημα δηλαδή, θα έφτανε στο 15,4% και με ένα τεράστιο χρέος – να έχουμε ουσιαστικά σχεδόν διπλασιάσει το ιστορικό χρέος της χώρας μας. Βέβαια, δεν ήταν ατύχημα αυτό, ήταν έλλειψη πολιτικής βούλησης, ήταν κακοδιαχείριση, ήταν ένα σύστημα που είχε πια παρακμάσει και σήμερα πληρώνουμε τα αποτελέσματα.

Σήμερα, έχουμε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα, με το οποίο εμείς θέλουμε πρώτα απ’ όλα να αλλάξουμε τη χώρα, με τις όποιες δυσκολίες. Ένα πρόγραμμα, το οποίο είναι υπό δημόσια αξιολόγηση, αν θέλετε. Και δεν μιλάω για την τρόικα, αλλά για τη δημόσια αξιολόγηση παγκοσμίως, όλων των πολιτών πια, με τα μέσα ενημέρωσης, λόγω και της σημασίας που έχει πια η Ελλάδα και αυτή η κρίση μέσα στην Ευρωζώνη. Και θεωρώ ότι ακριβώς αυτή η βούληση και αυτή η πορεία είναι που δημιουργούν ένα αίσθημα ασφάλειας.

Βεβαίως, εγώ δεν υποδεικνύω σε κανέναν τι θα κάνει. Στη χώρα μας, είναι δημοκρατικές οι διαδικασίες, αποφασίζει το κάθε κόμμα και κρίνεται το κάθε κόμμα. Κρίνεται από τον Ελληνικό λαό, αξιολογείται από τον Ελληνικό λαό. Το κάθε κόμμα αναλαμβάνει τις ευθύνες του ενώπιον του Ελληνικού λαού.

Θέλω όμως να τονίσω αυτό που είπατε και εσείς και το οποίο είναι σωστό. Πολλές φορές λένε, «σας δίνουμε τα λεφτά μας». Πρώτα απ’ όλα, νομίζω ότι αυτό πρέπει να μας δείξει και να μας πείσει, ότι πρώτοι οι Ευρωπαίοι, μετά από εμάς, θέλουν να πάμε καλά. Θέλουν η Ελλάδα να πάει καλά. Δεν θέλουν να μην πάει καλά η Ελλάδα.

Είναι τα λεφτά των φορολογουμένων τους. Άρα, λοιπόν, έχουν κάθε λόγο να θέλουν να πετύχει το πρόγραμμα. Και θέλουν να διασφαλίσουν όσο γίνεται τους καλύτερους όρους, για να πετύχει το πρόγραμμα.

Εγώ σας λέω, ακόμα και να μην είχαμε αυτά τα δάνεια, να μην είχαμε καν κρίση στην Ελλάδα και να είχαμε ένα θέμα, όπως έχουμε το θέμα της παιδείας – που είναι μια μεγάλη τομή που θα κάνουμε – θα είναι πιο εύκολη η αλλαγή στο χώρο της παιδείας, αν ένα κόμμα το στηρίξει, ή αν υπάρχει και ευρύτερη συναίνεση; Εγώ σας λέω, χωρίς κρίση.

Βεβαίως, όσο μεγαλύτερη η συναίνεση, τόσο μεγαλύτερη και η δυνατότητα επιτυχίας. Άρα, λοιπόν, νομίζω ότι είναι λογικό να υπάρχει η αίσθηση, ότι η επιτυχία αυτή θα είναι περισσότερο διασφαλισμένη, αν υπάρχουν ευρύτερες δυνάμεις που τη στηρίζουν.

Όπως είπα, δεν υποδεικνύουμε σε κανέναν τι θα κάνει, αλλά νομίζω ότι είναι λογικό και οι εταίροι μας να θέλουν να δουν ότι υπάρχει αυτή η ευρύτερη δυνατή στήριξη αυτού του προγράμματος.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, σχετικά με τα μέτρα που ανακοίνωσε χθες η Κυβέρνηση, επιβάλει νέους φόρους, έκτακτες εισφορές στα εισοδήματα, ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις και στην κοινωνική ασφάλιση. Με αυτά τα μέτρα, οδηγείται σε αφανισμό το 80% του ελληνικού λαού. Ο Υπουργός Οικονομικών, όπως ακούστηκε και πριν, δήλωσε σήμερα ότι δεν θα πάρει άλλα μέτρα. Θεωρείτε κ. Πρωθυπουργέ ότι διαθέτετε τη λαϊκή εντολή, για να συνεχίσετε αυτή τη βάρβαρη πολιτική;

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Είναι νομίζω σίγουρο ότι η λαϊκή εντολή να μην χρεοκοπήσουμε, να σώσουμε την Ελλάδα, να αλλάξουμε την Ελλάδα, υπάρχει. Δεύτερον, θα είχαμε τη διάλυση της κοινωνικής συνοχής, εάν δεν είχαμε κάνει αυτό που έχουμε κάνει μέχρι σήμερα.

Διότι όπως σας είπα και πριν, αν δεν είχαμε τη δυνατότητα να μας πληρώνουν τα ελλείμματα κάποιοι άλλοι αυτή τη στιγμή, έστω με δάνεια, πολύ απλά, αν δεν είχαμε αυτά, σας λέω, θα έπρεπε να επιλέξουμε να κλείσουμε το ΕΣΥ, ή να κόψουμε συντάξεις κατά 70%-80%, ή να μην πληρώσουμε τους δημόσιους υπαλλήλους. Αυτές θα ήταν οι επιλογές. Αυτό διασφαλίσαμε ότι δεν θα γίνει.

Πέρα από αυτό, όμως – είναι δύσκολη η πορεία, είναι μια δύσκολη πορεία, αλλά είχαμε να επιλέξουμε μεταξύ μιας δύσκολης πορείας και μιας καταστροφικής – υπάρχουν κι άλλα θέματα, τα οποία προωθούμε. Η ανάπτυξη, η έμφαση στην αλληλεγγύη, οι αλλαγές στην παιδεία, οι αλλαγές στη Δημόσια Διοίκηση, αυτές είναι μεγάλες αλλαγές που προωθούμε, όπως και η αξιοποίηση του δημόσιου πλούτου.

Αυτός ο δημόσιος πλούτος, δυστυχώς, επί τόσα χρόνια, όχι μόνο δεν αξιοποιήθηκε, αλλά πολλές φορές λεηλατήθηκε κιόλας – για να θυμίσουμε και τι γινόταν προ ολίγων ετών και τι συζητούσαμε και στη Βουλή ακόμα, γύρω από μεγάλα σκάνδαλα.

Αυτό σημαίνει ότι βάζουμε τάξη. Ναι, πονάμε, το καταλαβαίνω, πονάω κι εγώ. Μη νομίζετε ότι εγώ, ως άνθρωπος και ως πολιτικός, θέλω να κάνω αυτά που κάνω, ότι μου αρέσουν αυτά που κάνω και ότι τα χαίρομαι. Είναι πολύ σκληρά και για εμένα, προσωπικά.

Αλλά ξέρω ότι εάν δεν το έκανα αυτό, αν κάποιος δεν έπαιρνε αυτές τις αποφάσεις, αν δεν σήκωνε αυτό το μεγάλο βάρος, τα πράγματα για τη χώρα μας θα ήταν πολύ διαφορετικά και θα ήταν πολύ χειρότερα. Και τότε, δεν θα συζητούσαμε καν εδώ για την Ελλάδα. Θα μιλούσαμε για μια άλλη κατάσταση.

Να προχωρήσουμε λοιπόν με τις δυσκολίες αυτές, ναι με επιμονή, ναι με υπομονή και με θάρρος, και να κάνουμε τις αλλαγές, για να φτιάξουμε επιτέλους αυτή τη χώρα. Και θα τη φτιάξουμε.

Δημοσιογράφος:   Δεν νομίζετε ότι θα ήταν καλύτερα, τόσο για την Ελλάδα, όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αν αποχωρήσετε από την Ευρωζώνη; Νομίζω άλλωστε ότι ποτέ η χώρα δεν πληρούσε επαρκώς τα κριτήρια, για να μπει στην Ευρωζώνη.

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Αυτή ήταν μια παλαιά συζήτηση και υπήρχαν επιχειρήματα υπέρ και κατά, αλλά αν βάλετε κάτω τα υπέρ και τα κατά, θα δείτε ότι υπάρχουν περισσότερα αρνητικά, παρά θετικά. Για παράδειγμα, καταλαβαίνω το επιχείρημα ότι δεν έχουμε σήμερα το εργαλείο της υποτίμησης, κάτι που έχουν άλλες χώρες, αφού δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ.

Είναι πολύ περισσότερες όμως οι αρνητικές συνέπειες, σε περίπτωση αποχώρησης από την Ευρωζώνη. Για την Ελλάδα, αυτό θα σήμαινε άμεση πτώχευση. Και με αυτή την πτώχευση, με την επιστροφή μας στη δραχμή, θα έπρεπε ως χώρα να πληρώσουμε τα χρέη μας σε δραχμή, δηλαδή να διπλασιαστούν τα χρέη μας, λόγω της διαφοράς στην ισοτιμία.

Υπάρχουν πολλά σενάρια που ακούγονται και κυκλοφορούν, τα οποία, προφανώς, θα ήταν πολύ αρνητικά για την Ελλάδα. Εμείς, πάντως, επιλέξαμε αυτό το δρόμο, το δύσκολο δρόμο, αλλά νομίζω ότι είναι η καλύτερη επιλογή που έχουμε στη διάθεσή μας.

Δημοσιογράφος:   Κύριε Πρόεδρε, όλο το προηγούμενο διάστημα, υπήρχε η αίσθηση, το κλίμα αν θέλετε ήταν τέτοιο, που φαινόταν αδύνατη μια νέα βοήθεια, μια νέα ευκαιρία στη χώρα μας από τους Ευρωπαίους εταίρους. Και υπήρχαν τα δημοσιεύματα, καθώς και τα σενάρια περί εξόδου της χώρας από το ευρώ. Ξαφνικά, αυτό το κλίμα, θα λέγαμε, άλλαξε μέσα σε μία ημέρα και ήθελα να σας ρωτήσω τι μεσολάβησε και άλλαξε αυτό το κλίμα μέσα σε μία ημέρα; Και αν τελικώς ήταν μια πραγματικότητα, ή υπήρχε κάποια τεχνητή κρίση, να το πούμε έτσι, από τους Ευρωπαίους το προηγούμενο διάστημα, που αρνούνταν κάθε άλλη βοήθεια. Σας ευχαριστώ.

Γιώργος Α. Παπανδρέου:   Τα σενάρια αυτά – σωστά το λέτε – και όπως ακούσατε και από την προηγούμενη ερώτηση, του εκπροσώπου του BBC, κυκλοφορούν. Τα σενάρια αυτά συζητιούνται.

Πιστεύω όμως ότι, πρώτα απ’ όλα, η σκληρή διαπραγμάτευση που κάναμε τους τελευταίους μήνες, η πειστικότητά μας από τη μία πλευρά, αλλά ακόμα περισσότερο αυτές οι θυσίες που αναφέρονται στην ανακοίνωση, οι θυσίες του Ελληνικού λαού, είναι αυτές οι οποίες έχουν πείσει ότι πρέπει να στηριχθεί το ελληνικό πρόγραμμα.

Είναι δύσκολο πρόγραμμα, πονάει αυτό το πρόγραμμα, αλλά πρέπει να στηριχθεί, για να μπορέσουμε να κάνουμε τα απαραίτητα, ώστε να γίνει η Ελλάδα μια βιώσιμη οικονομία, μια χώρα που έχει βάλει τάξη στα οικονομικά της. Και όχι μόνον. Να εξασφαλίσουμε και το αίσθημα δικαίου, να χτυπήσουμε και την ατιμωρησία, και να υπάρχει πράγματι κοινωνική αλληλεγγύη. Αλλά και να αναπτύξουμε τις δυνατότητές μας, γιατί έχουμε τεράστιες δυνατότητες. Υπάρχει κανείς από εμάς, που δεν θεωρεί ότι η Ελλάδα έχει τεράστιες δυνατότητες και συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα οποία δεν έχουμε αξιοποιήσει, λόγω του πολιτικού συστήματος ευρύτερα, που έβλεπε πελατειακά την ανάπτυξη;

Αυτό το βάζουμε πλέον σε μία άλλη βάση, κάνοντας μεγάλες αλλαγές. Και μάλιστα, να προσθέσω ότι αυτές οι μεγάλες αλλαγές πρέπει να έχουν βάθος και διάρκεια, γι΄ αυτό έχω μιλήσει ακόμα και για δημοψήφισμα ή και για δημοψηφίσματα πάνω στις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στη χώρα μας.

Και τα δημοψηφίσματα δεν είναι διχαστικά, όπως κάποιοι θέλουν να πουν. Όταν ζητά να εκφραστεί ο Ελληνικός λαός, πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να του δώσουμε το δικαίωμα να εκφραστεί, αλλά και να βοηθήσει για να σπάσουμε και αντιστάσεις που μπορεί να υπάρχουν.

Και πράγματι, υπάρχουν αντιστάσεις στις αλλαγές που θέλουμε να κάνουμε για μια πιο δίκαιη κοινωνία, μια ισότιμη κοινωνία, για να χτυπήσουμε ανισότητες, να χτυπήσουμε μικρά ή μεγαλύτερα συμφέροντα. Και σε αυτές τις αντιστάσεις, η φωνή του Ελληνικού λαού θα παίξει πάρα πολύ σημαντικό ρόλο.

Και επειδή πολλές φορές λένε, «μα γιατί δημοψηφίσματα;», χθες έτυχε να μιλήσω με τον Ιρλανδό Πρωθυπουργό, ο οποίος μου είπε, «ετοιμάζω τρία δημοψηφίσματα γύρω από τις αλλαγές που θα κάνουμε». Ένα θέμα για το οποίο μου μίλησε είναι ότι, στην Ιρλανδία, οι μισθοί των δικαστών δεν μπορούν να προσδιοριστούν από την Κυβέρνηση και προσδιορίζονται από τους ίδιους τους δικαστές. Αυτό το θέμα, θα το πάει σε δημοψήφισμα.

Άρα, λοιπόν, να μην φοβόμαστε τα δημοψηφίσματα. Είναι μία δυνατότητα να κάνουμε απαραίτητες τομές και αλλαγές, για να επέλθει ένα αίσθημα δικαίου στη χώρα μας, που έχει λείψει για πάρα πολλά χρόνια.

Ευχαριστώ πολύ.

Διαβάστε επίσης