Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ελλάδα – Κίνα: Δύο πολιτισμοί συνομιλούν για το χθες, το σήμερα, το αύριο | ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 08.11.2019

Ο Γ. Παπανδρέου από το Web Summit | 07.11.2019

Δήλωση Γιώργου Α. Παπανδρέου με αφορμή και την Παγκόσμια Ημέρα του Δασκάλου | 05.10.2019

Ο Γ. Παπανδρέου στη Νέα Υόρκη για το κλίμα | 23.09.2019

«Η καθημερινή ασφάλεια και ευημερία των πολιτών περνάει και από το περιβάλλον» | Δήλωση 14.07.2019

«Ο αγώνας που δίνουμε, είναι αγώνας για την ανασυγκρότηση της χώρας» | Δήλωση 27.06.2019

Παπανδρέου από το ΕΑΠ: «η δημιουργικότητα, η εξωστρέφεια και η καινοτομία, θα πρέπει να είναι ο οδηγός μας» | Δήλωση | 26.06.2019

 

Ομιλία στο 3ο Παγκόσμιο Φόρουμ για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη

«Η Ένταξη των Μεταναστευτικών Πολιτικών σε Στρατηγικές Ανάπτυξης προς Όφελος Όλων»

Κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, κ. Κάρολε Παπούλια, κύριε Γενικέ Γραμματέα του Ο.Η.Ε., κ. Ban Ki-moon, καλώς ορίσατε κ. Γενικέ στην Ελλάδα.

Κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να σας καλωσορίσω όλους και όλες στην Ελλάδα, ιδιαιτέρως το Γενικό Γραμματέα του Ο.Η.Ε. κ. Ban Ki-moon και την κυρία Ban, με την ευκαιρία του 3ου Παγκόσμιου Φόρουμ Μετανάστευσης και Ανάπτυξης.

Το θέμα αυτού του Φόρουμ είναι οικείο σε όλους τους Έλληνες, διότι όλοι οι Έλληνες έχουν σχέση με τη μετανάστευση, είτε ατομικά, είτε μέσω της οικογένειάς τους. Και εγώ ήμουν πρόσφυγας, εργάστηκα στο εξωτερικό ως μετανάστης, όπως πολλοί από τους συμπολίτες μου.

Θα ήθελα λοιπόν να σας ευχαριστήσω κ. Ban Ki-moon, για τη σημασία που δίνετε στο θέμα και για την παρουσία σας.

Η μετανάστευση είναι φαινόμενο της σημερινής παγκοσμιοποίησης. Είναι όμως έτσι; Η αλήθεια είναι ότι η μετανάστευση δεν είναι φαινόμενο της σημερινής εποχής. Μπορεί να παρουσιάζει ιδιαιτερότητες, όπως πάντοτε άλλωστε, όμως η μετακίνηση των ανθρώπων από τον τόπο καταγωγής τους δεν υπήρξε περιφερειακό φαινόμενο, αλλά κομβικό για την εξέλιξη του κόσμου μας, για τον πολιτισμό μας, για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις κοινωνίες μας, αλλά και τους ίδιους τους εαυτούς μας. Μας καθόρισε και εξακολουθεί να το κάνει.

Η ιστορία γράφεται και ο πολιτισμός διαμορφώνεται όχι μόνο από τις αποφάσεις ηγετών και κυβερνήσεων, αλλά από τις τόσες πολλές προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων, των αναγκών τους, των φιλοδοξιών τους, που τους κινητοποιούν και κινητοποιούν και ολόκληρους πληθυσμούς και λαούς.

Αυτές οι ανάγκες, αυτές οι φιλοδοξίες, καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, γέννησαν τη μετανάστευση. Θα ήταν στενόμυαλο λοιπόν και ατελέσφορο για το μέλλον όλων μας, να μελετάμε τη μετανάστευση και τις συνέπειές της υπό ένα πρίσμα κοντόφθαλμο και συγκυριακό. Και γι’ αυτό η μεγαλύτερη συνεισφορά αυτού του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη είναι ακριβώς αυτή: η συνειδητοποίηση αυτού του παγκόσμιου φαινομένου, ώστε να ανοίξουμε νέους δρόμους.

Νέους δρόμους σκέψης, αλλά και πολιτικής για τη ρύθμιση αυτού του φαινομένου. Ρύθμιση, που θα επιτρέπει να αποφευχθούν τα ακραίας μορφής προβλήματα που συχνά συναντάμε, το ρατσισμό, το εμπόριο ανθρώπινων ψυχών, τη βάρβαρη εκμετάλλευση, ιδιαίτερα γυναικών και παιδιών και, βεβαίως, την οδύσσεια που τόσοι μετανάστες και πρόσφυγες αντιμετωπίζουν στο δρόμο της φυγής τους από τη χώρα προέλευσής τους.

Προβλήματα από τη χώρα αποστολής, προβλήματα στη χώρα υποδοχής, προβλήματα που μας επηρεάζουν όλους. Όμως, η ανάπτυξη και η μετανάστευση αποτελούν δύο συγκοινωνούντα δοχεία και δίνουν τη δυνατότητα να αντιληφθούμε και τις ευεργετικές επιπτώσεις μιας ρυθμιζόμενης μετανάστευσης.

Διότι η ανάπτυξη, όπως επαγγέλλεται και συζητά το Φόρουμ, μειώνει τη μετανάστευση στις χώρες αποστολής, αλλά και όπως έχει φανεί, η μετανάστευση αυξάνει και την ανάπτυξη, στοιχείο που πολλές φορές διαφεύγει από το δημόσιο διάλογο.

Μάλιστα, η μετανάστευση στις χώρες υποδοχής έχει συμβάλει παραδείγματος χάριν στην κάλυψη κενών θέσεων εργασίας, στη δημιουργία πρόσθετων θέσεων απασχόλησης για τον γηγενή πληθυσμό, στη βελτίωση των δημογραφικών δεικτών, στη στήριξη των ασφαλιστικών συστημάτων, στη μείωση του κόστους παραγωγής, στη συγκράτηση πληθωριστικών πιέσεων, στη βελτίωση και της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών.

Το γεγονός, μάλιστα, ότι αυτή η συζήτηση διεξάγεται εδώ στην Ελλάδα είναι μια ευτυχής σύμπτωση κι ένας μεγάλος συμβολισμός. Γιατί η Ελλάδα, η πατρίδα μου, γνωρίζει καλά τι θα πει μετανάστευση και γνωρίζει ακόμη καλύτερα ότι η μετανάστευση μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος όλων. Το έχει αποδείξει η ίδια μας η ιστορία.

Ο ελληνικός αρχαίος πολιτισμός δεν θα αποτελούσε σημείο αναφοράς για τη λεκάνη της Μεσογείου, προφανώς και για όλο τον κόσμο, εάν οι Έλληνες δεν είχαν εγκατασταθεί στη σημερινή νότια Ιταλία, Γαλλία, στην Αίγυπτο και στη Μέση Ανατολή.

Και η σύγχρονη Ελλάδα, είναι κι αυτή παιδί της μετανάστευσης. Τις μέρες του αγώνα, πριν την ανεξαρτησία της Ελλάδας του 1821, Έλληνες από το Λονδίνο, την Οδησσό, τη Βιέννη, την Κωνσταντινούπολη αλλά κι από αλλού, κινητοποιήθηκαν για την απελευθέρωση του έθνους. Τα βιβλία τους, οι εφημερίδες τους, κίνησαν τα όνειρά μας για ελευθερία.

Πολλά από τα μεγαλύτερα Ιδρύματα στην Ελλάδα, ορφανοτροφεία, σχολεία, μουσεία, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, κατασκευάστηκαν με τους πόρους, αλλά και την τεχνογνωσία της Διασποράς μας.

Μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο εμφύλιος πόλεμος και η Δικτατορία ανάγκασαν πολλούς Έλληνες να καταφύγουν στην εξορία, όπου ξαναβρήκαν τις δυνάμεις τους και μετά επέστρεψαν στην Ελλάδα, έτοιμοι να οδηγήσουν προς ένα καλύτερο μέλλον, μεταφέροντας εμπειρία, γνώση, αλλά και ελπίδα στη χώρα τους, στην Ελλάδα. Όλη μου η οικογένεια ήταν ανάμεσά τους.

Καθημερινά, οι Έλληνες μετανάστες και τα παιδιά τους γυρίζουν στην πατρίδα τους, για να βοηθήσουν στην ανάπτυξη αυτής της χώρας, διδάσκοντας στα Πανεπιστήμιά μας, δημιουργώντας επιτυχημένες επιχειρήσεις, υπηρετώντας την Πολιτεία και την κοινωνία των πολιτών και κάνοντας μας καθημερινά περήφανους.

Ωστόσο, τα τελευταία 20 χρόνια η Ελλάδα έχει υποστεί μια θεμελιώδη μεταμόρφωση. Η εμπέδωση της δημοκρατίας και η οικονομική ανάπτυξη μετέτρεψαν την Ελλάδα από χώρα αποστολής, σε χώρα υποδοχής μεταναστών, ανθρώπων που ήρθαν στη χώρα μας σε αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης.

Είναι όλοι εκείνοι που υποστήριξαν και υποστηρίζουν με την παρουσία τους κρίσιμους τομείς της οικονομίας μας, στη γεωργία, στον κατασκευαστικό κλάδο, στον τουρισμό, στη ναυτιλία. Οι μετανάστες άφησαν κι εκείνοι το δικό τους, ανεξίτηλο στίγμα στην προετοιμασία της χώρας μας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, μέσα από τη δουλειά τους στην κατασκευή των υποδομών.

Για τους ανθρώπους αυτούς, η πολιτική της κυβέρνησής μας θα είναι η δραστική προώθηση των μέτρων ένταξης και κοινωνικής συμμετοχής, για την επίτευξη μιας κοινωνικά συνεκτικής και δίκαιης Ελλάδας. Στόχος μας, η καταπολέμηση της ανισότητας και του φόβου, κάνοντας την κοινωνία, τις γειτονιές μας, πιο ανθρώπινες και βιώσιμες.

Σ’ αυτό το πλαίσιο άλλωστε, στη συζήτηση που θα διεξαχθεί στις στρογγυλές τράπεζες του Φόρουμ, θα έχουμε την εξαιρετική ευκαιρία να ανταλλάξουμε πληροφορίες και εμπειρίες, να αξιολογήσουμε τις πρακτικές μας, να καταλήξουμε στην υιοθέτηση των καλύτερων και αποτελεσματικότερων πολιτικών.

Ήδη όμως, ως Κυβέρνηση, έχουμε δεσμευτεί και για μια σειρά διακριτών, αλλά και συμπληρωματικών μεταξύ τους αξόνων δράσης: με την εδραίωση και διασφάλιση της νομιμότητας της διαμονής και το σταδιακό πέρασμα σε μακροχρόνια καθεστώτα παραμονής για τους νόμιμους μετανάστες, με την εντατική προώθηση της κοινωνικής ένταξης, ώστε να αρθούν οι αποκλεισμοί της πρόσβασης σε βασικά κοινωνικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως της παιδείας και της υγείας, τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη της προσωπικότητας κάθε ανθρώπου, και με τη συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή του τόπου, στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην εφαρμογή μέτρων για την καταπολέμηση της γκετοποίησής τους.

Με την τόνωση της συμμετοχής των μεταναστών στην πολιτική ζωή της χώρας, μέσα από τη δυνατότητα απόκτησης ελληνικής ιθαγένειας κυρίως βεβαίως της λεγόμενης «δεύτερης γενιάς», όπου προτείνουμε την απόκτηση ιθαγένειας με τη γέννηση του νέου ανθρώπου στην επικράτειά μας. Μέσα από τη θεσμοθέτηση και ενός διαλόγου με τις Μεταναστευτικές Οργανώσεις, ενός διαλόγου με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, που ασχολούνται εντατικά με το ζήτημα της μετανάστευσης, αλλά και με τη συμμετοχή των μακροχρόνια διαμενόντων μεταναστών στις εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που είναι και μία επιταγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τέλος, στόχος μας είναι να αντιμετωπίσουμε την παράνομη μετανάστευση, με γνώμονα την εδραίωση των ενταξιακών μας πολιτικών, αλλά και το σεβασμό στα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, με αποτελεσματικότερη φύλαξη των συνόρων, με πληρέστερη αξιοποίηση των θεσμικών δυνατοτήτων επιστροφής στις χώρες καταγωγής, με την αναθεώρηση της χορήγησης πολιτικού ασύλου, που σήμερα υπολείπεται των υποχρεώσεών μας.

Και βέβαια, με την εκ νέου ενεργό διαπραγμάτευση της κατανομής των βαρών των παράνομων μεταναστών και των αιτούντων άσυλο στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού στην πραγματικότητα ολόκληρη η Ευρώπη βρίσκεται στην ίδια μεταβατική περίοδο με την Ελλάδα, ενώ η χώρα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, είναι ένας από τους κύριους υποδοχείς μεταναστών, που κατευθύνονται σε ολόκληρη την Ένωση.

Σήμερα, έχουμε το καθήκον να επαναπροσδιορίσουμε τις σχέσεις μας με τις χώρες προέλευσης, δημιουργώντας σχέσεις που είναι δίκαιες και αμοιβαία επωφελείς. Να βρούμε επίσης τους τρόπους, ώστε να πάρουμε στα χέρια μας εμείς, η Πολιτεία, τον έλεγχο της κινητικότητας των ανθρώπων, να ρυθμίσουμε δηλαδή αυτή την κινητικότητα μεταξύ των χωρών μας.

Η αλήθεια είναι ότι σήμερα η μετανάστευση ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από αδίστακτους λαθρεμπόρους και διακινητές ανθρώπων. Έχουμε παραμελήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια εκατομμυρίων μεταναστών στην οδύσσειά τους. Το στοίχημά μας είναι να δημιουργήσουμε νόμιμες και ασφαλείς οδούς για την μετανάστευση. Ιδιαίτερα μάλιστα με την οικονομική κρίση, αυξάνεται η ένταση της μετανάστευσης, την ίδια ώρα που τα πρώτα θύματα των επιπτώσεων της κρίσης αυτής, είναι οι ίδιοι οι μετανάστες, όπως άλλωστε προκύπτει από την τελευταία Έκθεση του Προγράμματος του ΟΗΕ για την Ανάπτυξη.

Αλλά πρέπει να δούμε το θέμα της μετανάστευσης και ενόψει της Συνόδου Κορυφής της Κοπεγχάγης, δεδομένου ότι ο κίνδυνος από την κλιματική αλλαγή δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά θέτει και τεράστιες προκλήσεις σχετικά με την αναγκαστική μετακίνηση εκατοντάδων εκατομμυρίων συμπολιτών μας, λόγω των επιπτώσεων αυτής της κλιματικής αλλαγής.

Είναι στόχος μας, λοιπόν, ακριβώς γι’ αυτούς τους λόγους, να καταστεί στο μέλλον η μετανάστευση επιλογή, όχι ανάγκη, και να μπορέσουμε να ρυθμίσουμε αυτά τα μεγάλα ζητήματα.

Γι’ αυτό το λόγο, θα κλείσω με μια πτυχή, που θεωρώ ότι είναι πιο κρίσιμη τελικά από τη στενή, οικονομική πλευρά της μετανάστευσης. Καλείται η ανθρωπότητα να διαχειριστεί, και μάλιστα να διαχειριστεί δημοκρατικά και με ανθρωπιά, στη βάση κοινών αξιών, ολόκληρο τον πλανήτη μας, που σήμερα αντιμετωπίζει τεράστια ζητήματα και προκλήσεις.

Καλούμαστε να διαχειριστούμε και να δώσουμε λύσεις σε προβλήματα τεράστια, όπως της κλιματικής αλλαγής, των πανδημιών, της φτώχειας και της ανισότητας, της ενεργειακής κρίσης, της κρίσης στη σίτιση, της οικονομικής κρίσης.

Η δική μου, προσωπική εμπειρία, προσφυγιάς και μετανάστευσης, ήταν για μένα μια μεγάλη διαδικασία παιδείας, απόκτησης γνώσης για άλλους λαούς και παραδόσεις, για τη λειτουργία της δημοκρατίας, για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για την έννοια της ανθρώπινης αλληλεγγύης.

Αν πρόκειται λοιπόν να αντιμετωπίσουμε ως ανθρωπότητα αυτά τα τεράστια προβλήματα που έχει ο πλανήτης μας σήμερα, ας αξιοποιήσουμε το φαινόμενο της μετανάστευσης ως ένα μεγάλο σχολείο για τους πληθυσμούς της γης, τους λαούς της γης, τους πολίτες όλου του κόσμου.

Ένα σχολείο, που μας διδάσκει αλληλοκατανόηση, που μας διδάσκει τη συνεννόηση και τη συνεργασία μεταξύ λαών και πολιτών, που μας διδάσκει τη δημοκρατία, το σεβασμό σε κάθε άνθρωπο. Ένα σχολείο, που μας διδάσκει το πώς επιλύουμε κοινά προβλήματα, ξεπερνώντας τα στενά όρια των κοινωνιών μας, που μας διδάσκει την συλλογική προσπάθεια, που μας διδάσκει και εμπεδώνει κοινές αξίες. Ένα σχολείο που μας κάνει πολίτες του κόσμου. Πολίτες του κόσμου με κοινές αξίες, πάνω στις οποίες θα χτίσουμε το αύριο του πλανήτη μας.

Στο πλαίσιο της συζήτησής μας, η ανάπτυξη δεν είναι μόνο ένα οικονομικό ζήτημα. Είναι ζήτημα αξιών. Είναι ζήτημα γνώσης. Είναι τελικά ζήτημα δημοκρατίας. Ζήτημα δημοκρατίας για τις χώρες αποστολής, για τους ίδιους τους μετανάστες, αλλά και για τις χώρες υποδοχής.

Αγαπητέ Γενικέ Γραμματέα, κυρίες και κύριοι, για μία ακόμα φορά, σας καλωσορίζω στην Ελλάδα.

Καλή επιτυχία

Διαβάστε επίσης