Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ας επιλέξουν οι πολίτες τον σοσιαλιστή υποψήφιο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής | Άρθρο | 17.10.2017

«Να ηττηθούν οι ιδέες και οι πρακτικές της συντήρησης» | Άρθρο στην εφημερίδα Τα Νέα 03.09.2018

Τοποθέτηση στην Επιτροπή της Βουλής για την ιατρική κάνναβη | 01.03.2018

Για το θάνατο του Τζαλάλ Ταλαμπανί | 03.10.2017

Γκουτέρες, Σάντσεθ και Παπανδρέου στη ΣΔ, στην έδρα του ΟΗΕ | Γραφείο Τύπου 14.07.2017

Επανεκλογή Γιώργου Α. Παπανδρέου στην Προεδρία της Σοσιαλιστικής Διεθνούς | 03.03.2017

Για το θάνατο του Γιάννη Κουνέλλη | 18.02.2017

 

Ομιλία στο Φεστιβάλ της Διεθνούς Ένωσης Σοσιαλιστικών Νεολαιών (IUSY)

Αγαπητοί σύντροφοι, θα ήθελα να πω δυο λέξεις πρώτα στα ελληνικά και μετά θα συνεχίσω την ομιλία μου στα αγγλικά.

Σύντροφοι και συντρόφισσες, να σας καλωσορίσω εδώ στην Ελλάδα, εδώ σ’ αυτή την όμορφη συνάντηση της Σοσιαλιστικής Νεολαίας απ’ όλο τον κόσμο, σ’ αυτή τη συνάντηση, όπως πολύ σωστά είπατε, της ειρήνης και του διαλόγου.

Κι επειδή εσείς είσαστε πράγματι οι νέοι ηγέτες των χωρών σας, των κινημάτων σας, των κομμάτων σας, θέλω να μεταφέρω κι εγώ την εμπειρία μου, αλλά περισσότερο με τη μορφή των προκλήσεων και των ερωτημάτων που πιστεύω ότι έχουμε εμείς ως Σοσιαλιστές μπροστά μας σ’ αυτή την νέα εποχή.

Και η Ελλάδα είναι μια χώρα που βρίσκεται σε μια περιοχή ταραγμένη. Τα Βαλκάνια, η Κύπρος, η Μέση Ανατολή, τον προηγούμενο αιώνα περάσαμε και εμείς από δυο παγκοσμίους πολέμους, δυο βαλκανικούς πολέμους, εμφύλιο πόλεμο, πόλεμο με την Τουρκία και την εισβολή στην Κύπρο και είχαμε και πολλές δικτατορίες.

Άρα, λοιπόν, θα ήθελα να θέσω μερικά ερωτήματα, αλλά και να θέσω και μερικές προκλήσεις. Μιλούσατε για την παγκόσμια διακυβέρνηση για την ειρήνη και θα ήθελα απλώς να πω ή να ρωτήσω, ποιες είναι οι προϋποθέσεις, πώς το κάνουμε αυτό, πώς μπορούμε να έχουμε μια παγκόσμια διακυβέρνηση για την ειρήνη;

Κατ’ αρχάς θα έλεγα, και αυτό αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τις νέες γενιές, ότι πρέπει να λάβουμε θέση και, όπως είπε η συνάδελφος από την Αλγερία, πρέπει να έχουμε ένα όνειρο, πρέπει να έχουμε ένα όραμα. Εμείς οι Σοσιαλιστές είμαστε επαναστάτες, διότι τολμούμε να ονειρευτούμε, τολμούμε να οραματιζόμαστε, όμως δεν είμαστε ουτοπικοί, διότι επίσης θα μπορούμε να δημιουργήσουμε, να κάνουμε πραγματικότητα αυτά τα όνειρα. Τολμούμε να γίνουμε και είμαστε ήδη μια δύναμη για την ειρήνη.

Θα ήθελα να σας δώσω ένα μικρό παράδειγμα, βγαλμένο από την ιστορία μας. Μερικά χιλιόμετρα μακριά από εδώ είχαμε μια συνάντηση, όταν ο βασιλιάς της Ελλάδος ενεπλάκη σε τόσους πολέμους, που τελικά αποφάσισε να βρει έναν τρόπο να σταματήσει τους πολέμους. Ήρθε λοιπόν να επισκεφτεί το Μαντείο των Δελφών. Τότε ήταν ένα πολύ γνωστό Μαντείο, όλοι πήγαιναν εκεί να ζητήσουν χρησμούς, προκειμένου να καταλάβουν τι να κάνουν στο μέλλον. Και η Πυθία λοιπόν ζήτησε τη συμβουλή του θεού Απόλλωνα και ο Απόλλων είπε: πρέπει να οργανώσετε ένα σχέδιο, το οποίο θα είναι ένα φεστιβάλ μουσικής, αθλοπαιδιάς κλπ, κάθε 4 χρόνια.

Κατά τη διάρκεια αυτού του φεστιβάλ θα πρέπει να υπάρχει εκεχειρία. Έτσι, λοιπόν, πήγε πίσω στην περιοχή του, μίλησε με τα γειτονικά κράτη, με τα οποία γενικά εμπλεκόταν σε πόλεμο, και αποφάσισαν κάθε 4 χρόνια να δημιουργήσουν, να φτιάξουν αυτό το φεστιβάλ.

Για χιλιάδες χρόνια, κατά τη διάρκεια αυτού του φεστιβάλ η εκεχειρία ήταν δεδομένη. Το μέρος ήταν η Ολυμπία και οι αγώνες ονομάστηκαν Ολυμπιακοί.

Πολλοί λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες ξεκίνησαν ως ένα σχέδιο ειρήνης και όχι το αντίθετο. Εμείς θα θέλαμε να δούμε αυτό το σχέδιο ειρήνης να αναβιώνει, προκειμένου να έχουμε εκεχειρία κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων που θα ξεκινήσουν του χρόνου, το 2004, και που θα συνεχίζουν αιωνίως.

Τι σήμαινε αυτό; Είχε ένα όνειρο και το έκανε πραγματικότητα. Ήταν όνειρο εκείνη την εποχή.

Δεύτερον, θα ήθελα επίσης να σας πω ότι, μιλώντας για την παγκόσμια διακυβέρνηση, πρέπει να δούμε τις προκλήσεις από όλους τους διεθνείς οργανισμούς. Με τον πόλεμο του Ιράκ αναπτύξαμε μια τεράστια συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είχαμε και την Προεδρία τότε, μιλήσαμε για τα όπλα μαζικής καταστροφής, για την τρομοκρατία, για τα προβλήματα ανά τον κόσμο, πώς μπορούμε να τα χειριστούμε, και αναπτύξαμε μια στρατηγική ασφαλείας.

Το συμπέρασμα ήταν πως μπορούμε να δημιουργήσουμε μηχανισμούς πρόληψης, πως μπορούμε να ενισχύσουμε τα συστήματα διασφάλισης της διαφάνειας, έτσι ώστε ποτέ να μη χρειαστεί να μπούμε στο δίλημμα πόλεμος ή ειρήνη. Διότι, εάν υπάρχουν οι θεσμοί, εάν υπάρχουν οι δομές, εάν υπάρχουν αυτοί οι μηχανισμοί, τότε είμαι σίγουρος ότι ποτέ δε θα υπάρχουν πόλεμοι.

Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τη μονομέρεια, όταν οποιοσδήποτε μπορεί να πάρει το νόμο στα χέρια του. Εμείς ως Σοσιαλιστές, τους προηγούμενους αιώνες που αναπτύχθηκε ο καπιταλισμός, μπορέσαμε να εξανθρωπίσουμε τον καπιταλισμό τελικά και τώρα προσπαθούμε να εξανθρωπίσουμε την παγκοσμιοποίηση. Διαφορετικά οι κρίσεις θα δημιουργήσουν περισσότερες συρράξεις, περισσότερο εθνικιστικό μίσος.

Πώς μπορούμε όμως να εξανθρωπίσουμε την παγκοσμιοποίηση; Κατ’ αρχήν πιστεύω ότι η μεγάλη πρόκληση στον κόσμο είναι αυτή τη στιγμή η δημοκρατία. Δημοκρατία είναι ένας όρος που είναι το θεμέλιο της παράδοσής μας. Μια μεγάλη πρόκληση είναι να δημιουργήσουμε παγκόσμιους δημοκρατικούς θεσμούς. Ποιος βρίσκεται τελικά, ποιος αποτελεί μέρος του Ολυμπιακού Χωριού; Είναι μέσα η Ασία, η Αφρική, η Λατινική Αμερική, η Βόρεια Αμερική. Πώς τα έθνη, πώς ο κόσμος συμμετέχει, πώς ο πολίτης του κόσμου μπορεί να λάβει αποφάσεις, πώς μπορούμε εμείς να προωθήσουμε την ενεργή συμμετοχή και όχι τον αποκλεισμό;

Η δημοκρατία, πιστεύουμε, είναι η βάση της δημιουργίας ενός ειρηνικού κόσμου. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάντα συζητάμε, ιδιαίτερα τώρα, πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν περιφερειακό οργανισμό και μάλιστα προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα δημοκρατικό σύνταγμα. Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε τις αξίες της ειρήνης; Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε την κουλτούρα της δημοκρατίας; Πώς μπορούμε να σεβαστούμε τις διάφορες θρησκευτικές ομολογίες, τις διάφορες επιλογές; Πώς μπορεί η διαφορετικότητα – άλλωστε βλέπετε εδώ σ’ αυτό το χώρο έχουμε τη διαφορετικότητα των θρησκειών, των λαών. Πώς μπορεί λοιπόν αυτή η διαφορετικότητα να γίνει για μας ένα όπλο, μια δύναμη για την κοινωνία μας;

Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε πλουραλιστικές αξίες; Πώς μπορούμε να σεβαστούμε τα δικαιώματα των μειονοτήτων, πώς μπορούμε να έχουμε δικαιώματα για όλους τους πολίτες;

Πώς μπορούμε να ξεφύγουμε από την ξενοφοβία, από τον αντισημιτισμό ή από τον αντιισλαμισμό που διαρκώς αυξάνεται; Όλες αυτές είναι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Μια τρίτη πρόκληση είναι η δημοκρατική διαχείριση των παγκοσμίων πόρων. Ποιος ελέγχει, ποιος διαχειρίζεται αυτούς τους πόρους;

Έχουμε το πετρέλαιο, έχουμε την ενέργεια, έχουμε το νερό, έχουμε συνεχώς νέες ιδέες και μια νέα ιδέα σε μια οικονομία διαμαντιών είναι πώς μπορούμε να αναπτύξουμε αυτή την στιγμή κάποιες χώρες αντί να αποστείλουμε κάποια διαμάντια σε τράπεζες της Ελβετίας.

Είναι δική μας ευθύνη να δούμε πώς τα πλούσια κράτη μπορούν να συμβάλουν στον αγώνα ενάντια στο aids, σε ασθένειες, μεταδοτικές νόσους και ενάντια στη φτώχεια. Μπορώ να πω υπερήφανα πως η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο πρώτος οργανισμός που συμβάλλει στη μείωση της απειλής και των μολυσματικών και μεταδοτικών νόσων.

Χρειάζεται να δούμε και την ανθρώπινη πλευρά των προβλημάτων. Υπάρχει πολλή υποκρισία. Δεν μπορούμε εύκολα να χειριστούμε το εμπόριο ναρκωτικών, μόνο χρησιμοποιώντας δυνάμεις, ούτε μπορούμε να περιορίσουμε την μετανάστευση, αν χτίζουμε τείχη γύρω από τις χώρες μας.

Πρέπει να βρούμε νέους τρόπους να αντιμετωπίσουμε αυτά τα σημαντικά θέματα, τους τρόπους που στο επίκεντρό τους έχουν τον ίδιο τον άνθρωπο.

Όλα αυτά σημαίνουν, ότι θα πρέπει να οργανώσουμε με διαφορετικό τρόπο απ’ αυτόν που γνωρίζουμε όλα τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε οργανισμούς συμμετοχικούς και αυτό είναι μια μεγάλη πρόκληση.

Τον περασμένο αιώνα ο συνδικαλισμός έγινε μια οργανωμένη δημοκρατική δύναμη της κοινωνίας μας, που προώθησε την αλλαγή και την κοινωνική δημοκρατία.

Σήμερα οι κοινωνίες μας είναι πιο διαφοροποιημένες. Η τεχνολογία, πολλά επαγγέλματα έχουν αλλάξει και είμαστε όλοι πιο παγκοσμιοποιημένοι. Πρέπει να δούμε νέες μορφές οργανισμών, όπως είναι οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι κοινωνίες των πολιτών. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε δίκτυα, προκειμένου να γίνουμε δυνάμεις που μπορούν να προάγουν νέες φωνές.

Τους περασμένους αιώνες, όταν ξεκίνησε όλη η δουλειά της οργάνωσης, ο τύπος ήταν εκείνος που προσπαθούσε να οργανώσει τον κόσμο. Όλοι μάθαιναν να διαβάζουν, προκειμένου να μπορεί να επικοινωνεί το ένα εργοστάσιο με το άλλο.

Σήμερα έχουμε το internet. Μπορούμε ακόμα και ψηφίζουμε ηλεκτρονικά απ’ όπου κι αν είμαστε και μάλιστα το IUSY το έχει προαγάγει αυτό ανά τον κόσμο. Υπάρχει μια πλατφόρμα για …. έτσι ώστε όλοι οι σοσιαλιστές θα μπορούν και να εκφέρουν άποψη και να ψηφίσουν πάνω σε διάφορα θέματα.

Είχαμε 168 ψηφοφόρους μέσω internet για θέματα που αφορούσαν στα ναρκωτικά ή τη μετανάστευση.

Τώρα πρέπει να δούμε, ποιος είναι εκείνος που ελέγχει τα μέσα ενημέρωσης. Φτάνουμε στο ολιγοπώλιο ή στο μονοπώλιο. Πρέπει να προσπαθούμε, έτσι ώστε τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να είναι πάντοτε ελεύθερα και δημοκρατικά.

Το σλόγκαν παιδεία για όλους στους περασμένους αιώνες ήταν πολύ σημαντικό για την εργατική τάξη. Σήμερα χωρίς παιδεία είμαστε χαμένοι. Ο αναλφαβητισμός ακόμα και στην τεχνολογία είναι πολύ σημαντικός. Η παιδεία πρέπει να είναι ένα κατώφλι για τη νέα συμμετοχή όλων των πολιτών. Δεν πρέπει να υπάρχει επίσης καμία διάκριση ενάντια στις γυναίκες.

Η δική μου εμπειρία, ως εργαζομένου σ’ αυτήν την περιοχή και μαζί με την Τουρκία, είναι ότι ο-η πολίτης πρέπει να γίνουν πρέσβεις της ειρήνης.

Θυμάμαι, όταν εγώ και ο Ισμαήλ Τζεμ, ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, ξεκινήσαμε συζητήσεις σε πολύ τεταμένες περιόδους, επρόκειτο να εισέλθουμε σε σύρραξη και συζητούσαμε τελικά για θέματα που πιο πολύ μας ένωναν απ’ ό,τι μας απομάκρυναν. Αυτή ήταν η απόφασή μας, ξεκινήσαμε έτσι και δυο μήνες μετά υπήρξε ένας τεράστιος, τρομακτικός σεισμός, εξαιτίας του οποίου πολλοί Τούρκοι παγιδεύτηκαν.

Τότε με ρώτησαν πολλοί «τι θα κάνουμε Υπουργέ;» και τους είπα κάτι πάρα πολύ απλό. Τους είπα «έχουμε πολλά προβλήματα με την Τουρκία, έχουμε ιστορικά προβλήματα που μας χωρίζουν, έχουμε πολέμους, πάνω απ’ όλα πρόκειται όμως για ανθρώπους και για μας αυτό έχει μεγαλύτερη αξία. Ο άνθρωπος που βρίσκεται κάτω από το τσιμέντο χρειάζεται τη βοήθειά μας».

Όλα αυτά δεν σας τα λέω απλά, όλα αυτά τα αισθάνθηκαν όλοι οι Έλληνες και μέσα σε λίγα μόνο λεπτά είχαμε πραγματικά τρομακτικό αριθμό ανθρώπων που ήθελαν να δώσουν αίμα, ή που ήθελαν να προστρέξουν να βοηθήσουν όλους εκείνους που ήταν παγιδευμένοι κάτω από τα γκρεμισμένα κτίρια. Κι όλοι δακρύσαμε όταν είδαμε έναν Έλληνα πυροσβέστη να βγάζει από τα ερείπια ζωντανό ένα παιδάκι.

Μερικούς μήνες αργότερα έγινε ένας σεισμός στην Αθήνα και με την ίδια μεγαλοπρέπεια ανταποκρίθηκαν και οι Τούρκοι. Δε θα μπορούσαμε να είχαμε συνεχίσει αυτή την προσπάθεια ειρήνης, αν οι πολίτες των χωρών μας δεν είχαν υποστηρίξει αυτές τις προσπάθειες ειρήνης που ξεκινήσαμε.

Κι όταν ακούω για το πρόβλημα της Μέσης Ανατολής – και είναι αλήθεια ότι εργαζόμαστε όλοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και κατά τη διάρκεια της Προεδρίας, και με τους Ισραηλινούς και με τους Παλαιστινίους, προκειμένου να προαγάγουμε ένα ασφαλές Παλαιστινιακό κράτος και ένα ασφαλές Ισραήλ. Χρειάζεται να στηρίξουμε, να υποστηρίξουμε τις φωνές της ειρήνης, κάθε φωνή που ψάχνει να βρει ειρηνική επίλυση αυτής της διαμάχης. Πρέπει αυτές οι φωνές να ενισχυθούν, πρέπει να δουλέψουμε γι’ αυτό.

Εμείς κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μιλήσαμε και για το ρόλο των γυναικών και απ’ τις δυο πλευρές και υπήρξε ένα ψήφισμα στη Θεσσαλονίκη, όπου είπαμε ότι θα υποστηρίξουμε τις προσπάθειες των γυναικών μέσα στην ειρηνευτική διαδικασία για τη Μέση Ανατολή. Ο ρόλος των γυναικών είναι πολύ σημαντικός στο θέμα της ειρήνης.

Τέλος, θα ήθελα συμπερασματικά να πω ότι χρειαζόμαστε ένα όραμα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Ευρωπαϊκή ήπειρο, περάσαμε παγκοσμίους πολέμους, είχαμε τον ψυχρό πόλεμο, είχαμε εθνικιστικά μίση στα Βαλκάνια, είχαμε την Κύπρο που είναι ακόμα διαλυμένη και παρόλα αυτά έχουμε ένα όνειρο, έχουμε ένα όραμα. Όλοι να ζούμε κάτω από μια στέγη, σεβόμενοι τα σύνορά μας, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις διαφορές μας και συνεργαζόμενοι για κοινές αξίες, ή προτείνοντας προγράμματα. Κι αυτή είναι μια μεγάλη αλλαγή.

Αγαπητοί σύντροφοι, θέλω να σας καλέσω να μοιραστείτε αυτό το όραμα και να σας μιλήσω και για το όραμα του 2004. Αν μπορούμε να έχουμε ειρήνη για τις 14 ημέρες των Ολυμπιακών Αγώνων, ίσως κάποτε να μπορούμε να έχουμε ειρήνη για πάντα.

Είμαι πολύ ευτυχής που οι φίλοι μου Shimon Peres και Nabil Shaath έχουν υπογράψει και οι δυο υπέρ της Ολυμπιακής Εκεχειρίας που θα αναβιώσει το 2004. Σας ευχαριστώ πολύ.

Διαβάστε επίσης