Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ελλάδα – Κίνα: Δύο πολιτισμοί συνομιλούν για το χθες, το σήμερα, το αύριο | ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 08.11.2019

Ο Γ. Παπανδρέου από το Web Summit | 07.11.2019

Δήλωση Γιώργου Α. Παπανδρέου με αφορμή και την Παγκόσμια Ημέρα του Δασκάλου | 05.10.2019

Ο Γ. Παπανδρέου στη Νέα Υόρκη για το κλίμα | 23.09.2019

«Η καθημερινή ασφάλεια και ευημερία των πολιτών περνάει και από το περιβάλλον» | Δήλωση 14.07.2019

«Ο αγώνας που δίνουμε, είναι αγώνας για την ανασυγκρότηση της χώρας» | Δήλωση 27.06.2019

Παπανδρέου από το ΕΑΠ: «η δημιουργικότητα, η εξωστρέφεια και η καινοτομία, θα πρέπει να είναι ο οδηγός μας» | Δήλωση | 26.06.2019

 

Ομιλία στη Συνεδρίαση της Κ.Ο. του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος

Αγαπητοί σύντροφοι, μπορώ να συμμεριστώ τις θέσεις του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ως μέλος κι εγώ του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Επιτρέψτε μου βεβαίως να μιλήσω και για τις προσπάθειες που έχει κάνει η Προεδρία και βεβαίως, ως Προεδρία, έχουμε πάντα την ανάγκη να εκφράσουμε τη συναίνεση που υπάρχει μεταξύ των κρατών-μελών.

Βέβαια, νομίζω ότι όλοι μας είμαστε συγκλονισμένοι με τις εικόνες που βλέπουμε και υπάρχει μια ιδιαίτερη οδύνη και από την ανθρώπινη πλευρά αυτού του πολέμου. Αυτός ο πόλεμος δοκίμασε και δοκιμάζει τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ένας πρώτος στόχος της Ελληνικής Προεδρίας, ήταν να επιτευχθούν κοινές θέσεις. Όπως θυμόμαστε, στις 27 Ιανουαρίου, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων κατάφερε να διαμορφώσει κοινή θέση, που αναφερόταν στην υποστήριξη του ΟΗΕ και ιδιαίτερα στον αφοπλισμό του Ιράκ με την βοήθεια προς τους Ελεγκτές και το ψήφισμα 1441.

Επίσης στο Συμβούλιο Κορυφής, το Φεβρουάριο, τονίσαμε ότι πρέπει να εξαντληθούν τα διπλωματικά μέσα, να υποστηριχθεί ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών και οι Ελεγκτές και ότι η προσφυγή στη βία θα ήταν ένα ύστατο μέσο, αλλά θα πρέπει να εξαντληθούν όλα τα διπλωματικά μέσα.

Η διαφωνία μας, τελικά, στον ΟΗΕ, μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και βεβαίως και άλλων, μέσα στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ήταν μιας αξιολόγησης ουσιαστικής όμως διαφωνίας για τον χρόνο που χρειάζονταν οι Ελεγκτές, την προώθηση του Σαντάμ Χουσεϊν και την επιτυχία των Ελεγκτών και το έργο, το οποίο είχε επιτευχθεί από τους Ελεγκτές.

Πολλές προτάσεις, τις οποίες και εμείς υποστηρίξαμε, όπως ήταν τότε τα bench marks και ένα χρονοδιάγραμμα για να υπάρχει ένα αντικειμενικό κριτήριο, για το κατά πόσον συμμορφώνεται ή όχι ο Σαντάμ Χουσεϊν, δυστυχώς δεν αξιοποιήθηκαν από το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Παράλληλα, είχαμε στενότατες και τακτικές επαφές με όλα τα γειτονικά προς το Ιράκ κράτη, καθώς βεβαίως και τον Αραβικό κόσμο.

Η Ελληνική Προεδρία προσκλήθηκε δυο φορές και συμμετείχε, πρώτα απ’ όλα, στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών του Αραβικού Συνδέσμου, στο Κάιρο, και αργότερα στο Συμβούλιο Κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου, στο Σάρμ Ελ Σέιχ. Εκεί, τονίσαμε τις ευρωπαϊκές μας θέσεις και ζητήσαμε να αναληφθεί πρωτοβουλία από τον Αραβικό κόσμο, ώστε να συμβάλλει στην ουσιαστική πορεία του αφοπλισμού του Ιράκ, ελπίζοντας για μια ειρηνική επίλυση του προβλήματος.

Πράγματι, ο Αραβικός Σύνδεσμος μας άκουσε και υποστήριξε αυτή την πρότασή μας, ανέλαβε πρωτοβουλία, ήρθε σε επαφή με τον ΟΗΕ, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, βεβαίως με εμάς και προσπάθησε να πάει στη Βαγδάτη. Νομίζω στο τέλος ότι τελικά τελευταία μέρα του τελεσιγράφου κατάφερε να πάει ο Τυνήσιος Υπουργός Εξωτερικών, αλλά ήταν πια αργά.

Αναφέρω, για την ιστορία, μερικές απ’ αυτές τις προσπάθειες, οι οποίες όμως νομίζω ότι αξίζουν να τις τονίσουμε. Η πρόσφατη θέση μας, ήταν μια θέση την οποία πήραμε με την έναρξη του πολέμου στο Συμβούλιο Κορυφής. Επικρίθηκε από αρκετούς ότι δεν μιλούσε επί της ουσίας. Βεβαίως ήμασταν διχασμένοι και δεν μπορούσαμε να μιλήσουμε, είχαμε διαφορετικές απόψεις για τον πόλεμο.

Είναι όμως λάθος εάν θεωρηθεί αυτή η απόφαση μη ουσιαστική. Αυτή η απόφαση την οποία συζητήσαμε και στη συνάντηση των Αρχηγών του Σοσιαλιστικού Κόμματος, πριν από το βράδυ όπου πήραμε επισήμως την απόφαση και θα έλεγα επικροτήθηκε το σχεδιάγραμμα των θέσεών μας ως Προεδρία, νομίζω ότι σήμερα με τα γεγονότα που έχουμε μπροστά μας, δείχνει πόσο σωστή και πόσο χρήσιμη ήταν και είναι αυτή η απόφαση που πήραμε στο Συμβούλιο Κορυφής.

Πρώτα απ’ όλα, μιλήσαμε για την άμεση ανάγκη ανθρωπιστικής αρωγής, ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους πολίτες του Ιράκ και τονίσαμε την σημασία του προγράμματος «ΟΙL FOR FOOD», καθώς και τη νέα πρόταση του Κόφι Ανάν, καθώς και το ότι αυτή η ανθρωπιστική βοήθεια καθώς και η μετέπειτα εξέλιξη και ανασυγκρότηση του Ιράκ, θα πρέπει να είναι με κύριο, με κεντρικό φορέα τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Αυτό το τονίσαμε από την αρχή, από την έναρξη αυτού του πολέμου.

Δεύτερον, τονίσαμε την ανάγκη σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράκ. Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο, το οποίο είναι ένας λογικός φόβος για τις γειτονικές χώρες. Η διάσπαση του Ιράκ θα σήμαινε, εκ των πραγμάτων, μια συνεχιζόμενη αναταραχή και πιθανώς μικροί ή και μεγαλύτεροι πόλεμοι περιφερειακοί στην περιοχή.

Τρίτον, τονίσαμε για τα γειτονικά κράτη ότι αναγνωρίζουμε τα προβλήματα τα οποία θα αντιμετωπίσουν και είμαστε έτοιμοι να τα βοηθήσουμε στο να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα, όπως π.χ. εάν υπάρξει -δεν έχει υπάρξει μέχρι σήμερα- μια μεγάλη προσφυγιά προς τις χώρες αυτές, αλλά παράλληλα έχουμε τονίσει ότι πρέπει να υπάρξει αυτοσυγκράτηση, δηλαδή να μην υπάρξει εμπλοκή των χωρών αυτών στον πόλεμο. Και η αποφυγή της εμπλοκής έχει σχέση και με πολλές χώρες βεβαίως, αλλά ειδικότερα θα πρέπει να τονίσουμε στο βόρειο Ιράκ το Κουρδικό και την εμπλοκή της Τουρκίας.

Πιστεύω ότι δείχνει τη σημασία που είχε η απόφασή μας, οι επόμενες εξελίξεις και η προσπάθεια που γίνεται εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα έλεγα σ’ αυτή την περίπτωση και εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, για την μη εμπλοκή της Τουρκίας στο Βόρειο Ιράκ με στρατιωτικά μέσα και την μη εμπλοκή σε μια πιθανή σύρραξη, που θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα.

Ήδη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εμείς ως Προεδρία, και πολλά κράτη-μέλη, αλλά και στο ΝΑΤΟ, έχουν τονίσει ότι μια τέτοια εμπλοκή, θα δημιουργούσε κινδύνους για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας και βεβαίως στο ΝΑΤΟ θα είχε ως αποτέλεσμα την άρση της εφαρμογής του άρθρου 5, που αυτή τη στιγμή ισχύει για την Τουρκία, δηλαδή την αρωγή που υπάρχει από πλευράς του ΝΑΤΟ για την άμυνα της Τουρκίας στην ενδεχόμενη πιθανή επίθεση από το Ιράκ.

Θέλω όμως να πω δύο λόγια για την Τουρκία. Να πω ότι βρίσκεται σε μια πολύ δύσκολη θέση. Λαϊκό καθεστώς, αλλά μουσουλμανική χώρα, με ένα ποσοστό του πληθυσμού της πάνω από 90% – 95% εναντίον του πολέμου και που πήρε μια δύσκολη απόφαση το Κοινοβούλιο της Τουρκίας, να μην εμπλακεί η Τουρκία, τουλάχιστον να μην εμπλακεί ουσιαστικά, στον πόλεμο αυτό.

Η Τουρκία είναι σε ένα σταυροδρόμι για την αναζήτηση της δικής της ταυτότητας. Και κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου και για πολλές δεκαετίες ακόμη, αυτό το οποίο χαρακτήριζε την Τουρκία στην εξωτερική της πολιτική, ήταν ότι ήταν ο στρατηγικός εταίρος του ΝΑΤΟ, των Ηνωμένων Πολιτειών, ήταν βασικά η στρατιωτική της δύναμη στην περιοχή. Αυτό βεβαίως είχε και τις εσωτερικές της επιπτώσεις για το ρόλο του στρατού, τις δημοκρατικές διαδικασίες, τους δημοκρατικούς θεσμούς και βεβαίως και πολλά άλλα ζητήματα, όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η ευρωπαϊκή πορεία έχει ανοίξει μια διαφορετική προοπτική και είναι σίγουρο ότι υπάρχουν οι δυνάμεις στην Τουρκία, που βλέπουν ότι θα έπρεπε να είναι ένα διαφορετικό πρότυπο. Θα έπρεπε να είναι ένα πρότυπο μουσουλμανικής χώρας, που όμως είναι και ευρωπαϊκής, μουσουλμανικής χώρας που όμως υιοθετεί τις δημοκρατικές αρχές, τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Όλες αυτές τις ευρωπαϊκές αρχές, που αποτελούν την κοινότητα αξιών που έχουμε εμείς.

Αυτή νομίζω ότι είναι μια ρίζα της σύγκρουσης, που υπάρχει σήμερα στην Τουρκία και αυτό σημαίνει ότι και εμείς πρέπει να συμβάλλουμε στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Να ενισχύσουμε αυτή την ευρωπαϊκή πορεία, να μην απομονωθεί, βεβαίως, υπό την προϋπόθεση ότι και αυτή θ’ αναλάβει τις ευθύνες της και θα προσέξει ιδιαίτερα αυτή την εποχή στο να μην εμπλακεί στον πόλεμο του Ιράκ και ιδιαίτερα στο Κουρδικό.

Ένα τέταρτο σημείο, το οποίο αναφέραμε, ήταν οι σχέσεις μας με τις αραβικές και μουσουλμανικές χώρες. Οι σχέσεις μας αυτές, θεωρούμε ότι πρέπει να ενισχυθούν. Χτες, είχα εδώ το Γενικό Γραμματέα του Αραβικού Συνδέσμου, τον κ. Μούσα και δείχνει πόσο τακτική επαφή έχουμε πια, λόγω και της κρίσης στο Ιράκ και η σημασία αυτών των σχέσεων είναι νομίζω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάθε λόγο, η όποια σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ή στο Ιράκ ή οπουδήποτε αλλού, να μην έχει το χαρακτήρα ή να μην πάρει το χαρακτήρα ή να μην ερμηνευτεί ως μια σύγκρουση πολιτισμών, μια σύγκρουση θρησκειών και γι’ αυτό βάλαμε ως βασικό μέλημά μας, στο Συμβούλιο Κορυφής, να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος πολιτισμών, μεταξύ Ευρώπης και Αραβικού κόσμου.

Σαν Προεδρία βεβαίως, ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε μέσα στους μήνες αυτούς που μας απομένουν, να κάνουμε την έναρξη αυτού του διαλόγου, ανοίγοντας μεγάλα και δύσκολα θέματα, όπως είναι: τι εννοούμε με την τρομοκρατία, ποιες είναι οι μεταρρυθμίσεις για ανοικτές κοινωνίες, συμμετοχή των πολιτών, ο ρόλος της γυναίκας και πολλά άλλα σημαντικά ζητήματα.

Ένα πέμπτο σημείο το οποίο αναφέραμε, είναι η ευρύτερη σταθερότητα στην περιοχή και ειδικότερα, τη Μέση Ανατολή και το Παλαιστινιακό ζήτημα. Ομόφωνα και οι «15» θεωρούμε ότι πρέπει να δημοσιοποιηθεί και να εφαρμοστεί οδικός χάρτης. Είναι ένα στοιχείο που χρόνια παλεύουμε ως Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει νομίζω εδώ ομοφωνία και για πολλά χρόνια αλλά και η ιδιαίτερη συγκυρία του πολέμου του Ιράκ, το αναδεικνύει ως ακόμα πιο σημαντικό ζήτημα.

Ο Αραβικός κόσμος αισθάνεται ότι υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά και αυτό βεβαίως είναι αιτία ριζοσπαστικοποίησης του Αραβικού κόσμου, ενώ παράλληλα η όλη κατάσταση δεν συμβάλλει, όχι μόνο στην ασφάλεια του Ισραήλ, αλλά και στην ομαλοποίηση των σχέσεων του Ισραήλ με τον Αραβικό κόσμο.

Θα θέλαμε, μέσω του οδικού χάρτη, να υπάρξει Παλαιστινιακό κράτος, που μπορεί κι αυτό να εγγυηθεί τη δική του ασφάλεια, την ασφάλεια του Ισραήλ και βεβαίως να υπάρξει πια ομαλοποίηση των σχέσεων των Αραβικών κρατών με το Ισραήλ.

Ένα έκτο θέμα πολύ σημαντικό, είναι οι ευρω-ατλαντικές σχέσεις, τις οποίες θέσαμε στο Συμβούλιο Κορυφής. Ίσως πολύ απλοϊκά -επιτρέψτε μου να πω- θα μπορούσε να πάρει κανείς μια θέση απέναντι στην Αμερική και να πει «η Ευρώπη πρέπει να λέει ναι στην Αμερική», η άλλη θέση είναι «η Ευρώπη πρέπει να λέει όχι στην Αμερική», αλλά νομίζω ότι αυτή που τελικά πρέπει να είναι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ότι εμείς ως Ευρωπαϊκή Ένωση, είμαστε μια Κοινότητα αξιών.

Το ερώτημα για μας, στη νέα τάξη πραγμάτων, είναι πως διαμορφώνονται αυτές οι αξίες, έτσι ώστε να υιοθετούνται όχι μόνο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά από ένα ευρύτερο πλέγμα χωρών και βεβαίως μέσα σ’ αυτές τις χώρες, ειδικότερα οι Ηνωμένες Πολιτείες, που αποτελεί καλώς ή κακώς την υπερδύναμη διεθνώς, πως αυτές οι αξίες, αυτοί οι κανόνες, αυτές οι αρχές και οι πρακτικές είναι κοινές, πως τις υιοθετούμε, μέσα σε ένα πλαίσιο μιας παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Αυτό είναι το ζητούμενο και νομίζω η Ευρώπη έχει ένα καθοριστικό ρόλο να παίξει και έχουμε καλέσει σε έναν ουσιαστικό διάλογο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ελπίζω ότι και η μεθαυριανή μας συνάντηση, στις Βρυξέλλες, με τον Κόλιν Πάουελ, είναι ένα δείγμα πραγματικής βούλησης των Ηνωμένων Πολιτειών να υπάρξει αυτός ο ισότιμος πολιτικός διάλογος με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αλλά δεν μιλάμε εδώ για την απλή διόρθωση ή επισκευή των σχέσεών μας σε διατλαντικό επίπεδο, αλλά την ανάγκη ανασχηματισμού των σχέσεων αυτών. Και αυτό έχει μερικές προϋποθέσεις και οι προϋποθέσεις κατ’ αρχήν αφορούν εμάς, τους Ευρωπαίους. Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να αξιολογήσουμε τη σχέση μας μέχρι σήμερα, ποιες ήταν οι σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ηνωμένων Πολιτειών και να δούμε ποια είναι τα σημεία στα οποία έχουμε προχωρήσει. Και υπάρχουν αρκετοί τομείς στους οποίους έχουμε κάνει σημαντική πρόοδο, στο χώρο των αγορών, στο χώρο του εμπορίου. Άρα υπάρχουν βεβαίως και άλλα θέματα.

Όμως το θέμα, θα έλεγα, ιδιαίτερα της εξωτερικής πολιτικής -κάτι που δεν έχουμε κάνει ως Ευρώπη, ένα κενό σημαντικό στην προσπάθεια διαμόρφωσης κοινής εξωτερικής πολιτικής- είναι κατ’ αρχήν να αξιολογήσουμε τις προτεραιότητες των κρατών-μελών, να κάνουμε μια θεώρηση, ένα review αυτών των προτεραιοτήτων των κρατών – μελών και ίσως να δούμε μια μέθοδο, όπως αυτή του ανοικτού συντονισμού, open method of coordination, για να αξιολογήσουμε και να διαμορφώσουμε τις προτεραιότητες που έχουμε από κοινού ως κράτη μέλη και σιγά – σιγά να χτίσουμε όλο και περισσότερο μια πιο ενιαία κοινή εξωτερική πολιτική. Άρα, μια διαδικασία είναι να ξεκινήσουμε από τα ίδια κράτη-μέλη.

Η άλλη διαδικασία είναι, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, να αρχίσουμε να αξιολογούμε ποιες είναι οι νέες απειλές, ποια είναι τα νέα προβλήματα της εποχής μας και πως εμείς τα αξιολογούμε, πως εμείς τα ιεραρχούμε και πως εμείς τα αντιμετωπίζουμε.

Παραδείγματος χάρη πως η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει το υπαρκτό πρόβλημα των όπλων μαζικής καταστροφής; Πως ορίζουμε εμείς ή πως αναλύουμε το φαινόμενο της τρομοκρατίας; Πως αντιμετωπίζουμε τη σύνδεση των λεγόμενων non state actors μη κρατικών παραγόντων και της χρήσης των όπλων μαζικής καταστροφής; Πως αναλύουμε και συνδέουμε όλα αυτά τα προβλήματα με ρίζες κοινωνικών, πολιτικών προβλημάτων, όπως είναι της ανισότητας, της φτώχειας, του φονταμενταλισμού, περιφερειακών κρίσεων;

Άρα λοιπόν μια δουλειά εσωτερική, δική μας, ως Ευρωπαϊκή Ένωση που πάει πέρα από τις συνήθεις απόψεις μας για τα διεθνή θέματα και τη συνεργασία μας στα περιφερειακά θέματα των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής.

Οπωσδήποτε, για να μπορούμε να έχουμε ισότιμο διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποτελεί προϋπόθεση μια ισχυρή ευρωπαϊκή φωνή. Πρώτα απ’ όλα να γνωρίζουμε ποιες είναι οι απόψεις μας για όλα αυτά τα νέα ζητήματα, αλλά να υπάρξει και μια ισχυρή ευρωπαϊκή φωνή. Άρα, μια πραγματική κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική άμυνας.

Θα πω δύο λόγια περισσότερο γι’ αυτή την κοινή εξωτερική πολιτική, αλλά θα ήθελα στο διάλογο αυτό με τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα πρέπει να εμπλακεί το Ευρωκοινοβούλιο, πολύ πιο ουσιαστικά. Πιστεύω ότι έχουμε κάνει ένα στρατηγικό ίσως λάθος, το ότι απλώς θεωρούμε ότι η συνάντηση του εκάστοτε Υπουργού Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του κ. Σολάνα, του κ. Πάτεν, ή της κάθε Προεδρίας με τον αντίστοιχο Υπουργό Εξωτερικών και ένα-δύο άλλους στην Αμερική, ότι αυτό μπορεί να αποτελέσει το πεδίο ουσιαστικού διαλόγου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, πρέπει να πάμε βαθύτερα στην ίδια την κοινωνία, στα Κοινοβούλια, στο Κογκρέσο, στα think tanks, στα Μέσα Ενημέρωσης, να φύγουμε έξω από την Ουάσιγκτον και το στενό κύκλο αυτών και να περάσουμε σε μια συζήτηση ουσιαστικότερη στην αμερικανική κοινωνία.

Μπορούμε πιστεύω και να ακούσουμε, αλλά και να επηρεάσουμε κι εμείς τις απόψεις των Ηνωμένων Πολιτειών σ’ αυτά τα θέματα. Έχω αναφέρει και στο Ευρωκοινοβούλιο μια εμπειρία για τη συζήτηση που έκανα στο Κογκρέσο για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και πόσο πιστεύω ότι μπορούσαμε να επηρεάσουμε τις απόψεις τους για παρόμοια θέματα.

Θα προσθέσω ένα ακόμα στοιχείο. Ως Σοσιαλιστικό Κόμμα, θα πρέπει να πυκνώσουμε τις επαφές μας με στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος, με προσωπικότητες της αμερικανικής πολιτικής ζωής, που εν τη ευρεία έννοια είναι κοντά μας και αυτή η συνεργασία και συζήτηση νομίζω θα έχει ευεργετικές επιπτώσεις.

Πριν πάω στην κοινή εξωτερική πολιτική, θα ήθελα όμως να πω δύο λόγια για τη διεύρυνση. Η διεύρυνση αποτελεί ένα μεγάλο επίτευγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν θα πρέπει να τεθεί σε αμφιβολία, λόγω του Ιράκ. Θα ήταν μια ήττα, εάν λόγω του Ιράκ, δημιουργούσαμε μια οποιαδήποτε ανάσχεση σ’ αυτή την πράγματι ιστορική μας απόφαση.

Παράλληλα πιστεύω ότι η δύναμη της Ευρώπης, θα είναι μια δύναμη ολοκλήρωσης integrated, δηλαδή της ενσωμάτωσης των χωρών αυτών στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, στην ευρωπαϊκή, αν θέλετε, νοοτροπία και πιστεύω ότι η κρίση την οποία έχουμε δει σήμερα, δεν είναι μια κρίση που έχει βαθύτερες ρίζες. Αυτοί δηλαδή που προσπάθησαν να διαχωρίσουν την Ευρώπη σε παλιά και καινούρια Ευρώπη, θεωρώ ότι δεν υπάρχει ουσιαστικός τέτοιος διαχωρισμός. Όλοι είμαστε και παλιά Ευρώπη, αλλά και δημιουργούμε και τη νέα Ευρώπη.

Θέλω επίσης να τονίσω ότι υπήρξαν προβλήματα στο διάλογο μας με το Ευρωκοινοβούλιο. ΄Εχουμε κάνει ως Προεδρία ότι μπορούμε για την αντιμετώπιση του προβλήματος του προϋπολογισμού και ελπίζω ότι όποια να είναι η κατάληξη, να μην είναι αρνητική για τη διεύρυνση.

Θέλω, σε ό,τι αφορά τη διεύρυνση, να αναφερθώ και στην Κύπρο. Είναι βεβαίως πολύ αρνητικό ότι ο Κόφι Ανάν δεν κατάφερε – ο ίδιος προσπάθησε- να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, να λύσει το πρόβλημα, και βεβαίως κατέγραψε την ευθύνη της Τουρκοκυπριακής ηγεσίας. Βλέπουμε παράλληλα όμως τη μεγάλη αποδοχή της Ε.Ε. από τους ίδιους τους Τουρκοκύπριους, από τους ίδιους τους πολίτες της Κύπρου, και αυτό είναι ένα αισιόδοξο γεγονός. Η δυναμική αυτή πιστεύω, αργά ή γρήγορα, θα επηρεάσει τη λύση του Κυπριακού θετικά. Η προοπτική της ένταξης της Κύπρου αργά ή γρήγορα θα ενώσει αυτό το νησί.

Όμως, το γρηγορότερο είναι το καλύτερο και εδώ πιστεύουμε ότι και η Τουρκία μπορεί να παίξει και πρέπει να παίξει ένα σοβαρότατο ρόλο. Βεβαίως, το Ιράκ πιστεύω ότι επηρέασε και τις διαπραγματεύσεις αυτές, αλλά αυτό δεν είναι νομίζω αιτία, να μην είχαν προχωρήσει όπως θα έπρεπε.

Θα ήθελα κλείνοντας να τονίσω ότι, σε ό,τι αφορά τη Συνέλευση μια μόνο φράση. Εσείς ήσασταν από τους πρωτεργάτες της δημιουργίας αυτής της ιδέας και της ανάπτυξης της ιδέας της Συνέλευσης και έχει γίνει πια σχεδόν ένας ευρωπαϊκός θεσμός, και πιστεύω ότι διαγράφει και μια ενότητα αντίληψης για τα θεμέλια αυτής της ευρωπαϊκής, έννομης τάξης.

Εμείς χρειάζεται να προχωρήσουμε σε πάρα πολλούς τομείς την ενοποιητική διαδικασία και νομίζω ότι η εποχή μας έχει αναδείξει ιδιαίτερα τον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, της πολιτικής της άμυνας. Υπάρχει και η πρωτοβουλία, την οποία έχει πάρει το Βέλγιο εδώ και αρκετούς μήνες, αλλά και που πρόσφατα αναδείχθηκε με μια συνάντηση που θα γίνει μεταξύ Γαλλίας, Γερμανίας, Βελγίου και Λουξεμβούργου. Η Προεδρία παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις αυτές, και θέλει να συμβάλλει στο να μπορέσει πραγματικά να υπάρξει μια ουσιαστική πολιτική -ουσιαστικότερη πολιτική άμυνας και ασφάλειας της Ε.Ε.

Θέλουμε, οι όποιες πρωτοβουλίες αυτές, πράγματι, να μπορέσουν να ενταχθούν μέσα στην Ε.Ε. και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και ήδη, είμαστε σε επαφή με όλα τα μέλη, γι’ αυτό το θέμα.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω απλώς ότι, ως Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές, το όραμα μας είναι και πρέπει να στοχεύει στην ενδυνάμωση των αξιών, των αξιών του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Είμαστε μια Κοινότητα αξιών, που πρέπει να προωθεί το δικαίωμα του πολίτη στην ειρήνη, στην ασφάλεια, τη συνοχή, τη συμμετοχή του, τη δημοκρατία, την ανάπτυξη και την καλύτερη ποιότητα ζωής.

Συνδυάζουμε, πιστεύω, με την παγκοσμιοποίηση και τη διεθνή συνεργασία, το δικαίωμα όλων των χωρών -μικρών και μεγάλων- και όλων των πολιτών, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς περιθωριοποιήσεις, στην πραγμάτωση, στην υλοποίηση αυτών των αξιών.

Και αυτό προϋποθέτει θεσμούς, που θα εγγυώνται τη συμμετοχή και την ισότητα, χωρίς εξαιρέσεις και αφοπλισμούς, απαιτεί βεβαίως, και το δικό μας Σοσιαλιστικό Κόμμα, να κινείται με δραστήριο τρόπο, όπως νομίζω έχει καταφέρει -παρά τις αντίξοες συνθήκες- να κινηθεί και σε αυτή την κρίση του Ιράκ.

Και συγχαίρω το Σοσιαλιστικό Κόμμα για τις πρωτοβουλίες και τις προσπάθειες και τις θέσεις, που έχει καταφέρει να πάρει, σε αυτό τον τομέα. Ao?aneoo? ?iey.

Συντονιστής: Συντρόφισσες και σύντροφοι, ο Γιώργος Παπανδρέου έχει μισή ώρα στη διάθεσή του. Διαπιστώνω ότι εδώ έχουμε περισσότερους βουλευτές απ’ ότι στις Βρυξέλες. Αν θέλετε να εγγραφείτε στον κατάλογο να το κάνετε, γιατί θα τον κλείσω. Θέλω να απαντήσω στον Γιώργο, με κάποια σύντομα σχόλια.

Πρώτον, μίλησε για την Ευρώπη, για την παλαιά και τη νέα Ευρώπη. Βλέποντας αυτό που εξαγγέλλουν στο λαό του Ιράκ για την δημοκρατία, την ειρήνη και την ευημερία, θα πρέπει να πούμε ότι εδώ στην Αθήνα, εφευρέθηκε αυτή η έννοια και η καλύτερη εκδήλωση ειρήνης είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες, που επίσης στην Ελλάδα εφευρέθηκαν. Δεν έχει προχωρήσει πάρα πολύ από τότε η ανθρωπότητα και βασίζεται πάντα στα ελληνικά θεμέλια έκτοτε.

Το μεγάλο νέο είναι ότι αύριο θα συναντηθεί -δεν ξέρω αν είναι η Προεδρία ή ο Γραμματέας του Συμβουλίου- με τον Κόλιν Πάουελ, πάντως, στις Βρυξέλλες.

Θέλω να ξαναπώ στον Προεδρεύοντα το εξής: το αίτημά μας, να σταματήσει το συντομότερο ο πόλεμος και τα Ηνωμένα Έθνη να αναλάβουν την κατάσταση.

Αναφέρθηκε επίσης σε ένα άλλο σημαντικό θέμα που θα πρέπει να απαντήσουμε και αυτό είναι η ενωμένη φωνή της Ευρώπης και ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις πρωτοβουλίες της αμύνης.

Εγώ δεν θυμάμαι πόσες εκθέσεις έχουμε ψηφίσει στο Κοινοβούλιο, αλλά σε σχέση με την πολιτική ασφάλειας και άμυνας, από τις εκθέσεις, που είναι απ’ το ’95, υπάρχει η πιο πρόσφατη έκθεση La Lumiere και νομίζω ότι θα ήταν σκόπιμο να τα ξεσκονίσει αυτά και το Συμβούλιο, γιατί υπάρχουν μερικές ιδέες που μπορεί να αποδειχτούν πάρα πολύ χρήσιμες για να συνοδεύσουν αυτό το θέμα, που είναι προτεραιότητας και θα πρέπει να μπει σε μια σωστή κατεύθυνση.

Έχουν εγγραφεί 11 συντρόφισσες και σύντροφοι να μιλήσουν. Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει πολύ βαρύ πρόγραμμα, σας παρακαλώ να κάνετε ο καθένας ένα λεπτό ερώτηση.

Ο Χάνε Σφόγκοτα έχει τον λόγο.

Eρώτηση: Ευχαριστώ Ενρίκε. Θα είμαι πάρα πολύ σύντομος, δυο μόνο ερωτήσεις. Ερώτηση πρώτη. Τι γίνεται για την ανασυγκρότηση του Ιράκ; Υπάρχει κοινή ευρωπαϊκή πολιτική πάνω σ’ αυτό; Γιατί βλέπουμε κάποιες συμβάσεις πήραν οι Αμερικάνοι, κατόπιν έρχεται ο Άγγλος Πρεσβευτής και λέει ότι θα έχουν και οι Βρετανοί κάποια προτεραιότητα, μετά βλέπουμε κάποιες άλλες υπεργολαβίες να μοιράζονται.

Κάποιοι απ’ τους Αμερικανούς, όχι η Αμερικανική κυβέρνηση, κάποιοι, βλέπουμε ότι συνεχίζουν να ξεχωρίζουν καλούς από κακούς στην Ευρώπη. Και επομένως ούτε για ανασυγκρότηση δεν υπάρχει κοινή πολιτική.

Αυτό που θέλω να σας ρωτήσω είναι, υπάρχει κοινή πολιτική; Τι γίνεται σε σχέση με αυτά που κάνει η Βρετανική Κυβέρνηση;

Τώρα, για τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνοι για τον χάρτη πορείας, θα δημοσιευτεί, θα δούμε. Βλέπουμε εκατοντάδες τροποποιήσεων, αλλά τι έρχονται και μας λένε οι ενδιαφερόμενοι, ότι τροπολογίες έχουμε, χάρτη πορείας δεν έχουμε. Που είναι η κοινή θέση;

Λέμε ότι ο Τόνι Μπλερ πιέζει τους Αμερικανούς. Δεν τα κατάφερε και τόσο καλά με τον πόλεμο στο Ιράκ. Έκανε ότι ήθελαν οι Αμερικανοί. Τέλος πάντων ελπίζουμε ότι εμείς ως Ευρωπαίοι θα τα καταφέρουμε καλύτερα, οπότε ας τα αφήσει για τους άλλους συναδέλφους.

Ερώτηση: Είπες προηγουμένως ότι η διεύρυνση δεν θα πρέπει να επηρεαστεί από τον πόλεμο στο Ιράκ. Ωστόσο εμείς ανέκαθεν υπογραμμίζουμε ότι δεν θέλουμε να έχουμε διεύρυνση με όρους και συνθήκες της Νίκαιας. Πως μπορείς να εγγυηθείς ότι θα εγγραφεί η διεύρυνση πέρα από τα αποτελέσματα της Νίκαιας, στα αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης.

Τι στάση έχει εδώ η Ελληνική Κυβέρνηση; Γιατί για μας είναι πραγματικά θέμα επιβίωσης της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και της δημοκρατικής Ευρώπης στο μέλλον.

Η δεύτερη ερώτηση αφορά τον πόλεμο και συγκεκριμένα πως βλέπεις εκεί τις δυνατότητες ενδεχόμενα να τερματιστεί ο πόλεμος; Μας είπες ότι η Ευρώπη χρειάζεται μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική αμύνης. Όχι μόνο κοινή, μια κοινοτική, θα έλεγα εγώ, χρειάζεται.

Και μάλιστα το τελευταίο, η ευρωπαϊκή αμυντική κοινότητα δεν είναι άκρως επίκαιρο θέμα και καυτό, που μάλλον θα πρέπει να συνδεθεί και με τις αρχές της ιστορίας της Ευρώπης, όταν ναυάγησε η ευρωπαϊκή αμυντική ένωση ή Κοινότητα; Διότι όσο υπάρχει η σημερινή Αμερικανική κυβέρνηση, το ΝΑΤΟ δεν έχει δύναμη.

Συντονιστής: Όσοι κάνουν δυο ερωτήσεις, δεν αφήνουν τους συντρόφους τους να μιλήσουν στο τέλος. Η Κατρίν Αλουμιέρ έχει τον λόγο.

Ερώτηση: Σας ευχαριστώ Πρόεδρε. Άκουσα με πάρα πολύ ενδιαφέρον την έκθεση του Υπουργού κ. Παπανδρέου, ιδιαίτερα αυτά τα οποία μας είπε για την ανάγκη να υπάρξει μια κοινή εξωτερική πολιτική ασφάλειας και άμυνας στην Ευρώπη. Δεν θα επανέλθω σε όλα τα σημεία τα οποία ήδη εξέθεσε, αλλά πιστεύω βαθύτατα ότι όλοι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να σκεφτούν το θέμα αυτό και να εξετάσουν το θέμα αυτό.

Η συζήτηση του θέματος αυτού δεν είναι αποκλειστικότητα και προνόμιο των Υπουργών. Όλοι πρέπει να το κάνουν. Σε όλα τα επίπεδα της πολιτικής πρέπει να γίνει μια συζήτηση και θα ήθελα και στο εσωτερικό της πολιτικής μας ομάδας να γίνει η συζήτηση αυτή, όπως εσείς το είπατε, αν και σε ορισμένα σημεία μπορεί να έχει κάποιος κάποια ερωτηματικά, ίσως δε και κάποιες διαφωνίες.

Για την Τουρκία τώρα. Αφήσατε να εννοηθεί ότι η Τουρκία εν πολλοίς είναι θύμα της θαρραλέας πολιτικής γραμμής την οποία επέλεξε. Θύμα γιατί; Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα δώσουν τα υπεσχημένα χρήματα. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αντισταθμίσει οικονομικά αυτή την απώλεια, την οικονομική, της Τουρκίας;

Ερώτηση: Η πρώτη μου ερώτηση αφορά το μέλλον της ΚΕΠΠΑ. Είτε θα επικρατήσουν αυτοί, οι οποίοι θεωρούν ότι διαλύθηκε πλέον, αποσαθρώθηκε πλέον και δεν θα υπάρξει μια τέτοια κοινή πολιτική στο μέλλον και εδώ έρχομαι στην ερώτηση της Κρίστα Ράντσιο Πλαθ, ότι η διεύρυνση θα επιτείνει τις δυσκολίες αυτές για επίτευξη κοινής θέσης. Ή, από την άλλη, ήταν ένα χτύπημα αυτό, που θα μας κάνει να συσπειρωθούμε και να προωθήσουμε τις κοινές αξίες μας.

Μπορεί να γίνει αυτό με άλλο τρόπο από μια απλή πρωτοπορία. Εγώ άκουσα ότι συμφωνείς και με την άποψη του κ. Λαλιώτη προηγουμένως, αλλά το θέμα είναι πρακτικά πως μπορούμε να δούμε μέσα από τα αποτελέσματα της Συνέλευσης, μέσα από ένα νέο Σύνταγμα να επιτραπεί ο συντονισμός ορισμένων χωρών που ίσως ακολουθηθεί αργότερα από άλλες χώρες.

Ταυτόχρονα, έχει πολύ μεγάλη σημασία η σχέση ανάμεσα στους Ευρωπαίους και τον αμερικανικό λαό. Δεν πρέπει να μιλάμε μόνο για σχέσεις ανάμεσα σε μηχανισμούς. Δεν μιλάμε μόνο για σχέση ανάμεσα στο Κοινοβούλιο και τον ευρωπαϊκό λαό, γιατί όντας μέλος της Διακοινοβουλευτικής Αντιπροσωπείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες του Κοινοβουλίου που προεδρεύεται από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, υπάρχουν πολύ συγκεκριμένα όρια.

Υπάρχουν πολλές διαφωνίες λοιπόν με τους Αμερικανούς και ίσως θα πρέπει σαν πολιτική ομάδα, σαν σοσιαλιστική ομάδα, να προσπαθήσουμε να αποκαταστήσουμε κάποιες σχέσεις με τον αμερικανό λαό γιατί υπάρχουν πάρα πολλοί Αμερικανοί και Ενρίκε θα πρέπει να πάμε.

Ερώτηση: Θα πάρω τον λόγο εκφράζοντας τις βαθύτατες ευχαριστίες μου για τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες σύντροφοι εκπροσώπησαν την Ένωση σ’ αυτές τις δύσκολες μέρες.

Δυο ερωτήσεις. Είναι αλήθεια ότι θα υπάρξει μια ειδική συνάντηση, η οποία θα ασχοληθεί και με τα θέματα της Βόρειας Κορέας; Και ταυτόχρονα, τι γίνεται με το θέμα των αμερικανών βάσεων στην Γερμανία; Υπάρχει η δυνατότητα και είναι οι φήμες αληθείς για μετακίνησή τους;

Ερώτηση: Μια πρώτη ΚΕΠΠΑ μάλιστα πολιτική άμυνας είναι μια πρώτη απάντηση στον πόλεμο. Το είπες και ο ίδιος και εκεί θέλουμε πραγματικά ένα συνασπισμό των προθύμων. Δεν θα συμμετέχουν και οι «15», ούτε και οι «25», για να παραμένουμε στην επίκαιρη ορολογία.

Υπάρχει η πρωτοβουλία του Βελγίου, όπου συμμετέχουν πλέον τέσσερις χώρες. Η Ελληνική Προεδρία είναι πρόθυμη να την ανακηρύξει σε ευρωπαϊκή πολιτική, για να μπορέσουν να συμμετάσχουν και άλλες χώρες;

Στη συνέχεια, τι γίνεται με την Συνέλευση και το χρονοδιάγραμμα; Η Ελληνική Προεδρία βεβαίως θέλει να ολοκληρωθεί η Συνέλευση κατά την διάρκεια της Προεδρίας. Πως το βλέπει αυτό;

Ερώτηση: Συμφωνώ σχετικά με το ό,τι διαφωνίες και να υπάρχουν, αυτό είναι κάτι, τις συνέπειες του οποίου όλοι τις υφιστάμεθα και θα το πληρώσει τελικά το μέλλον της ΚΕΠΠΑ. Δεν θα πρέπει να υπερβάλλουμε, δεν θα πρέπει να κάνουμε επιθέσεις κατά αυτών με τους οποίους διαφωνούμε, αλλά δεν είναι δυνατόν να προσπαθούμε μια τοποθέτηση να την βαφτίσουμε ευρωπαϊκή και μια μη ευρωπαϊκή ή αντιευρωπαϊκή, μια που βλέπουμε ότι στην Ευρώπη των «25» υπάρχουν φοβερές διχογνωμίες.

Επίσης υπάρχει και κάτι άλλο πάρα πολύ σημαντικό. Εμείς ως Σοσιαλιστική Ομάδα του Κοινοβουλίου και εσείς ως Προεδρία δεν τοποθετούμεθα όσον αφορά την νομιμότητα της παρέμβασης. Πολλοί που έλαβαν εδώ τον λόγο είπαν ότι, είναι παράνομη και είναι, αλλά αυτό όμως δεν είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των κρατών-μελών της Ένωσης. Η πλειοψηφία υποστηρίζει την εισβολή, επομένως θα πρέπει να προσέχουμε το πώς εκφραζόμαστε.

Ερώτηση: Αγαπητοί σύντροφοι, ελέχθη ότι θα πρέπει πριν την διεύρυνση να αποφασίσουμε τα της λήψης αποφάσεων και να ενδυναμώσουμε τους υπάρχοντες δεσμούς και θεσμικά όργανα. Έγινε αυτό στη Νίκαια και ακόμα και σήμερα, όμως λέγεται ότι δεν μας λέει πολλά η Συνθήκη της Νίκαιας και γι’ αυτό το λόγο και τώρα ξεκίνησε η Συντακτική Συνέλευση. Δηλαδή, έγινε η διεύρυνση, πριν μάθουμε τα αποτελέσματα της Συντακτικής Συνέλευσης;

Και ο Πήτερ Χέιν έδωσε συνέντευξη στους «TIMES» και πρόσφατα τι δήλωσε, ότι προσπαθεί τώρα να ενδυναμώσει τις σχέσεις, τους δεσμούς με τις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και να πάμε προς μια παντοδύναμη κυβέρνηση πάνω από τα κράτη στην Ευρώπη.

Δηλαδή, απ’ την μια έχουμε τα μινιμαλιστικά αποτελέσματα και απ’ την άλλη μεριά αυτό μπορεί να μας οδηγήσει προς μια απλή ζώνη μεγάλη ελευθέρων συναλλαγών και να μην έχουμε καθόλου την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, κάτι που όλοι το επιθυμούμε. Σε ευχαριστώ.

Ερώτηση: Ανέφερες σαν μέθοδο για να προχωρήσουμε στην οικοδόμηση τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής, τα θέματα του συντονισμού, αλλά με ευκαιρία το Ιρακινό μπορέσαμε να δούμε στην πράξη πως δουλεύουν αυτές οι μέθοδοι. Και μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι δεν έχουμε και προοδεύσει όπως ελπίζαμε, δεν μπορέσαμε να χαράξουμε την στρατηγική, που στη Λισσαβόνα θελήσαμε να χαράξουμε.

Ρεαλιστικά σου φαίνονται αυτά, ή συμφωνείς με την διαπίστωση ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο σε αυτά τα θέματα, σε αυτούς τους τομείς να πάμε προς μια κοινοτική αντιμετώπιση των πραγμάτων ή μάλλον να προχωρήσουμε, επί τη βάση ενός ελάχιστου κοινού παρανομαστή;

Υπάρχουν και διάφορες πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται, δεν είναι και τόσο κοινοτικού χαρακτήρα. Ξέρουμε τι έκανε το Βέλγιο, ξέρουμε και κάποιες άλλες χώρες που συμφώνησαν, οπότε τι θα κάνουμε στο μέλλον; Τι θα γίνει γιατί μπορεί να έχουμε και άλλες τέτοιες πρωτοβουλίες; Ορισμένοι θέλουν να προχωρήσουν πιο γρήγορα από άλλους. Πως θα συμφιλιώσουμε τέτοιου είδους πρωτοβουλίες με τις συνεργασίες της Συντακτικής Συνέλευσης;

Μήπως γίνεται στη Συνέλευση να οργανωθούν τέτοιου είδους πρωτοβουλίες; Μήπως ελλοχεύει κάποιος κίνδυνος και αναλαμβάνοντας τέτοιες πρωτοβουλίες να κινούνται εκτός πλαισίου Συνέλευσης;

Ερώτηση: Δύο ερωτήσεις, μία προς τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών και μία προς τον Προεδρεύοντα του Συμβουλίου. Ερώτηση προς τον Υπουργό Εξωτερικών: Πόσο πιθανό ή απίθανο θεωρείτε να υπάρξει στρατιωτική επέμβαση του Τουρκικού στρατού στο Βόρειο Ιράκ; Ερώτηση προς τον Προεδρεύοντα: Μια που οι ΗΠΑ θεωρούν θεμιτό να έχουμε προληπτικά χτυπήματα, μπορούμε να φανταστούμε κάτι τέτοιο στη Συρία ή στο Ιράν; Ο Ράμσφελντ προχθές, χαρακτήρισε «μαχητές» κάποιους Ιρανούς που τους θεωρεί εχθρούς στρατιώτες. Έχουμε και επέκταση του πολέμου;

Ερώτηση: Θα ήθελα να υποστηρίξω πάρα πολύ την Ελληνική Προεδρία σε όλες τις ειρηνευτικές της πρωτοβουλίες και θέλω να φέρω μια άλλη διάσταση εδώ: τις γυναίκες. Ίσως θα πρέπει να κάνουμε κάτι για τις γυναίκες και μετά τον πόλεμο. Το θέμα είναι όμως να συμπεριλαμβάνουμε τις γυναίκες πριν τον πόλεμο και θέλω να υπενθυμίσω εδώ τη συζήτηση που είχαμε στην Επιτροπή Γυναικών, εγκαίρως να συμπεριλαμβάνονται γυναίκες στις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, σε περίπτωση που έρθει η πρωτοβουλία από την Ελληνική Προεδρία, ένα Συμβούλιο Ασφαλείας γυναικών, μια συμβουλευτική επιτροπή, αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Και κάτι άλλο: το 90% των γυναικών της Ευρώπης είναι κατά του πολέμου στο Ιράκ και της ενδεχόμενης επέκτασης ακόμα. Το 90% των γυναικών. Πραγματικά είναι ουσιαστική δημοκρατία να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων οι γυναίκες εδώ και όχι θεωρία. Ευχαριστώ.

Γιώργος Παπανδρέου: Πρώτα απ’ όλα, γι αυτό που είπε ο Πρόεδρος για την παλιά και τη νέα Ευρώπη: Νομίζω ότι είναι μεγάλη η ισχύς της Ευρώπης να μπορεί να λέει ότι είναι και η παλιά Ευρώπη, με όλες τις παραδόσεις, όπως επίσης και η Ελλάδα είναι η παλαιότερη, ή μία από τις παλαιότερες δημοκρατίες στην Ε.Ε. Αλλά αυτή η παράδοση λοιπόν είναι μεγάλος πλούτος, μεγάλη δύναμη κι έχουμε και μια ιστορία, έχουμε ξεπεράσει πολέμους, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πρόσφατα Βαλκανικούς πολέμους, τον ψυχρό πόλεμο, υπάρχουν και άλλες ενδεχομένως συρράξεις, που ελπίζω στο μέλλον να επιλυθούν, όπως είναι το Κυπριακό.

Αλλά έχουμε δείξει εκεί πραγματικά την ισχύ της Ε.Ε. που είναι ένα μοναδικό εγχείρημα ειρήνης και πάρα πολύ σημαντικό. Νομίζω ότι αυτό θα πρέπει να το τονίζουμε περισσότερο, όταν συζητούμε με τον υπόλοιπο κόσμο και ιδιαίτερα με τις ΗΠΑ και να λέμε ότι δεν είναι αυτό αδυναμία της Ένωσης, αλλά πραγματικά η ισχύς της. Βεβαίως, καταφέρνουμε να δημιουργήσουμε και μία νέα Ευρώπη βασιζόμενη σ’ αυτό, γι αυτό δεν υπάρχει διχασμός.

Για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, βεβαίως, σας προσκαλώ, θα σας προσκαλέσω κιόλας μεταξύ διαφόρων άλλων ηγετών, να υποστηρίξετε την ιδέα που προσπαθήσαμε να προβάλλουμε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, δηλαδή να αναβιώσει η έννοια της Ολυμπιακής Εκεχειρίας. Αυτός ήταν ο λόγος για τους πολέμους πραγματικά στην αρχαιότητα. Ήταν ένα σχέδιο ειρήνης, για να επέλθει ειρήνη σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούσε ο πόλεμος.

Εμείς έχουμε εστιασθεί στο αθλητικό στοιχείο αυτού του εγχειρήματος και έχουμε ξεχάσει την ειρήνη. Αλλά θα πρέπει να επαναφέρουμε τα πράγματα στο σωστό τους πλαίσιο.

Κάτι άλλο που με βρίσκει σύμφωνο, είναι πολύ καλή πρόταση: Να κοιτάξουμε τις Εκθέσεις που έχει κάνει για την ΚΕΠΠΑ και την Άμυνα το Κοινοβούλιο στο παρελθόν. Για την εξωτερική πολιτική και την άμυνα, επιτρέψτε μου να πω τα εξής δύο: Πρώτον, όλη αυτή η κατάσταση με την κρίση στο Ιράκ, οι Κινέζοι λένε ότι η κρίση μπορεί να είναι κίνδυνος αλλά μπορεί να είναι και ευκαιρία. Ας προσπαθήσουμε -και αυτό είναι πραγματικά ευθύνη ιδιαίτερα του Σοσιαλιστικού Κόμματος- να αξιοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία.

Όσο δραματικός, όσο τραγικός και να είναι αυτός ο πόλεμος, ας προσπαθήσουμε να εξαγάγουμε κάποια θετικά συμπεράσματα. Βεβαίως, το ένα ζήτημα εδώ είναι η εξωτερική πολιτική και η κοινή άμυνα. Ας το χρησιμοποιήσουμε, ας το αξιοποιήσουμε τώρα, διότι υπάρχει η πολιτική βούληση, ή τουλάχιστον αυξανόμενη πολιτική βούληση να έχει η Ευρώπη μια πιο ισχυρή φωνή. Δε λέω ότι όλοι οι παρόντες ή όλοι στην Ε.Ε. είναι υπέρμαχοι αυτής της ιδέας. Αλλά ακόμα και από τη βρετανική άποψη, που θέλει η διατλαντική γέφυρα, αν θέλεις να είσαι γέφυρα, χρειάζεσαι δύο γερούς πυλώνες να βασιστείς, όχι έναν γερό και έναν ασθενή πυλώνα, γιατί δε στέκει η γέφυρα.

Ακόμα και τους για Βρετανούς, πιστεύω και το ερμηνεύω έτσι, ελπίζω να μην πέφτω έξω, ότι και στη δική τους φιλοδοξία και φιλοσοφία, είναι μια ισχυρή Ευρώπη κάτι το πολύ θετικό. Θα πρέπει λοιπόν να αναβιώσουν στην Ευρώπη μια σειρά πρωτοβουλίες. Θα μιλήσω στη συνέχεια λίγο περισσότερο για την τελική πρωτοβουλία.

Ο κ. Σφόγκοτα μίλησε για ανοικοδόμηση. Συμφωνώ ότι είναι πραγματικά πάρα πολύ κακόγουστα αυτά που βλέπουμε στον Τύπο, όλες αυτές οι εξαγγελίες για συμβάσεις εδώ, συμβάσεις εκεί, είναι πραγματικά στην παρούσα φάση κάτι πάρα πολύ δυσάρεστο, κακόγουστο, όταν είμαστε εν μέση πολέμου με τόσες φοβερές σκηνές που βλέπουμε.

Δηλαδή από πλευράς ηθικής και δεοντολογίας αν μη τι άλλο, είναι κάτι το οποίο χαρακτηρίζεται από πάρα πολύ κακό γούστο. Πιστεύω όμως ταυτόχρονα ότι ακριβώς γι αυτό το λόγο, επειδή υπάρχει αυτός ο πόλεμος, δεν μπορούμε ακόμα να μπούμε σε καμία λεπτομέρεια της ανοικοδόμησης. Το έχω συζητήσει με πολλούς συναδέλφους και πολλοί μου λένε ότι γενικά μπορούμε να συζητάμε, αλλά όταν μπαίνουμε σε λεπτομέρειες, δε γνωρίζουμε ποια θα είναι η κατάσταση. Και για τί πράγμα συζητάμε; Τί Ιράκ θα έχουμε μετά τον πόλεμο αυτό; Τί θα προκύψει; Δεν είναι πολύ σαφή τα πράγματα.

Αλλά όλοι είμαστε προσηλωμένοι, και οι «15», προς μία κατεύθυνση και είναι ομόφωνη η απόφασή μας να παίξουν αυτό τον σημαντικό κεντρικό ρόλο τα Ηνωμένα Έθνη και στην ανθρωπιστική βοήθεια και στην ανοικοδόμηση και στη διοίκηση και παντού. Και εδώ βεβαίως μπορεί να διαφέρουν οι απόψεις μας με τις ΗΠΑ, αλλά μπορεί να υπάρχει τρόπος να βρούμε ένα κοινό έδαφος. Θα πρέπει να ξεκινήσει αυτή η συζήτηση το συντομότερο, κατά την άποψή μου, και σίγουρα θα το συζητήσουμε και με τον Κόλιν Πάουελ, μεθαύριο.

Για τη διεύρυνση και τη συνέλευση: Νομίζω ότι πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να πούμε ότι θέλουμε να δούμε μια διευρημένη Ευρώπη με βάση το νέο σύνταγμα ή τη νέα συνταγματική συνθήκη που εκπονούμε αυτό τον καιρό. Βεβαίως, όλα αυτά θα εξαρτηθούν από το χρονοδιάγραμμα. Εμείς τηρούμε το χρονοδιάγραμμα της Κοπεγχάγης, που λέει ότι τα αποτελέσματα της Συνέλευσης θα κατατεθούν στη Σύνοδο Κορυφής της Ελληνικής Προεδρίας, τον Ιούνιο.

Βεβαίως είμαστε και σε επαφή με τον Πρόεδρο της Συνέλευσης, τον κ. Ζισκάρ Ντ΄Εστέν, για τις λεπτομέρειες και τα πρακτικά ζητήματα που θα πρέπει να έχουν διευθετηθεί ως τότε. Είναι όμως σημαντικό, τουλάχιστον τα βασικά στοιχεία, ο κορμός αν θέλετε, να είναι δεδομένος ως τότε. Βεβαίως, θα πρέπει όλα αυτά να υλοποιηθούν, να πάρουν σάρκα και οστά και υπάρχει και η Διακυβερνητική που θα πρέπει να έρθει το συντομότερο.

Ξέρω ότι ορισμένες χώρες έχουν κάποιες δυσκολίες, ελπίζω η νέα Συνθήκη να εφαρμοστεί σύντομα, το νέο σύνταγμα και όχι να αναβληθεί η εφαρμογή και να συζητήσουμε για μια διευρυμένη Ευρώπη με νέους όρους που θα είναι και πιο δημοκρατική και πιο διαφανής και πιο αποτελεσματική από τη σημερινή.

Για την Τουρκία τώρα: Εν μέρει είναι θύμα, εν μέρει όμως έχει και συγκεκριμένες ευθύνες για τις τελευταίες εξελίξεις ή για τις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν. Εγώ σε καμία περίπτωση δεν ζήτησα να πληρώσουμε έτσι ώστε η Τουρκία να πάρει μέρος στον πόλεμο. Αυτό είναι κάτι το οποίο είχε συζητηθεί με τις ΗΠΑ, να αποζημιωθούν για την εμπλοκή τους στον πόλεμο. Παρόλα αυτά, η Τουρκία θα αντιμετωπίσει προβλήματα, ακόμα και αν δεν εμπλακεί άμεσα στον πόλεμο.

Είπαμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε, σε επίπεδο οικονομικής βοήθειας και σε επίπεδο ανθρωπιστικής βοήθειας, εφόσον δεν εμπλακούν. Εάν εμπλακούν, τότε θα έχουμε πολύ περισσότερες δυσκολίες για να μπορέσουμε να χορηγήσουμε τη βοήθεια αυτή. Αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος για την Τουρκία, για να μην εμπλακεί στις πολεμικές επιχειρήσεις. Έχω την αίσθηση ότι αν εμπλακούν σε επιχειρήσεις, θα είναι απόλυτα αρνητική η κατάσταση για τη χώρα αυτή.

Θα ανοίξει το Κουρδικό, θα αποκτήσουν προβλήματα με το Ιράν ή με άλλες μουσουλμανικές χώρες, θα απομακρυνθούν ακόμα περισσότερο από την Ε.Ε. και θα έχουν μια σχέση εξάρτησης με τις ΗΠΑ, οπότε γιατί να εμπλακούν; Απ’ την άλλη, κανένας δε μπορεί να μας δώσει εγγυήσεις ότι κάτι τέτοιο δε θα συμβεί. Ο αρχηγός του τουρκικού Επιτελείου, ο στρατηγός Οσκόκ, είπε ότι προς το παρόν δεν κάνουν τίποτα, εκτός κι αν υπάρξουν άλλες εξελίξεις. Δεν έχουμε εγγυήσεις για το τί θα γίνει στο μέλλον λοιπόν.

Για την ΚΕΠΠΑ: Υπάρχουν πολλά πρότυπα. Όπως γνωρίζετε, στη Συνθήκη της Νίκαιας δεν έχουμε αυτό το μέσο ευελιξίας ή το μέσο ενισχυμένης συνεργασίας, το δεύτερο πυλώνα δηλαδή στα θέματα της άμυνας. Το να κάνουμε μια τέτοια αλλαγή, μέσω της Συνέλευσης, ίσως είναι ένα θετικό βήμα, αν κάποιοι θέλουν να προχωρήσουν με μια ιδιαίτερη προοδευτική αντίληψη.

Μπορεί να γίνει με τον τρόπο, τον οποίο ακολουθήσαμε στα πλαίσια της Ευρωζώνης. Ένα άλλο πρότυπο ήταν το Schengen θυμάστε, το οποίο προχώρησε πρώτα αυτόνομα και μετά υιοθετήθηκε, ενσωματώθηκε στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ένα τρίτο πρότυπο θα ήταν το καλύτερο, να έχουμε δηλαδή κοινή επιθυμία όλοι να προχωρήσουμε από κοινού μπροστά.

Εμείς, σαν Προεδρία, είμαστε σε επαφή με όλες τις χώρες. Εγώ μέχρι τώρα δεν είχα αρνητικές απαντήσεις. Ερωτηματικά βέβαια υπάρχουν. Είχα θετικές απαντήσεις από πολλούς. Είπαμε, σαν Προεδρία, ότι θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διευκολύνουμε κάθε διαδικασία που θα επιτρέψει το θέμα αυτό να συζητηθεί σοβαρά σε κοινοτικό επίπεδο.

Θα συναντηθώ με αυτούς που πήραν τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Θα συναντηθώ τις επόμενες ημέρες με τον κ. Βιλπέν για διάφορα θέματα, αλλά και γι’ αυτό το συγκεκριμένο. Επίσης θα το συζητήσουμε και στα πλαίσια της Συνάντησης των Υπουργών Εξωτερικών, το Μάϊο.

Είμαστε διατεθειμένοι σαν Προεδρία να διευκολύνουμε με κάθε τρόπο τη διαδικασία αυτή, για την Κορέα και τη Βουλγαρία, ή καλύτερα τη Ρουμανία αποφασίσαμε να προχωρήσουμε και να προσκαλέσουμε τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία να συναντηθούν μαζί μας και να δούμε πως μπορούμε να φανούμε χρήσιμοι.

Εμείς χαίρουμε μιας κάποιας εικόνας αξιόπιστης στην περιοχή. Είχαμε στο παρελθόν κάποιες επαφές με τη Βόρεια Κορέα, αυτές οι πρώτες επαφές φαίνεται ότι ήταν σχετικά καρποφόρες και αυτό αναγνωρίστηκε από τις ΗΠΑ και γι’ αυτό θα προσπαθήσουμε να τις καλλιεργήσουμε.

Με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Έκαναν κάποιες δηλώσεις, ιδιαίτερα η Ρουμανία, ότι θα μπορούσαν να παίξουν ένα πιο σημαντικό ρόλο για τις ΗΠΑ στην περιοχή. Τι σημαίνει αυτό εγώ δεν μπορώ να σας πω.

Ο Κόρμπετ μίλησε για τον τρόπο με τον οποίο εκφραζόμαστε. Η αλήθεια είναι, αγαπητέ Κόρμπετ, ότι αυτή η κρίση είναι τμήμα της ζωής στην Ευρώπη σήμερα σε καθημερινή βάση. Ο καθένας εκφράζεται ίσως και με υπερβολική συγκίνηση. Κατανοεί κανείς την ταραχή που εκφράζεται μερικές φορές. Το θέμα είναι επί της ουσίας πως εμείς μπορούμε να επανενώσουμε την Ευρώπη, με ένα συνεπή και συνεκτικό λόγο, να προχωρήσουμε με ισχυρή θέληση στο μέλλον.

Για την κα Μπερές. Όταν μίλησα για την ανοιχτή μορφή συνεργασίας, δεν είπα ότι με αυτό τον τρόπο θα αντιμετωπίσουμε τα θέματα της άμυνας. Είναι κάτι το οποίο απλά δεν έχουμε κάνει μέχρι τώρα. Εμείς, σαν Ευρωπαϊκή Ένωση δηλαδή δεν έχουμε εκτιμήσει ακόμη σωστά τις προτεραιότητες των κρατών – μελών μας σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής.

Όταν συναντιόμαστε σαν Υπουργοί Εξωτερικών συζητάμε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα, είτε είναι το Ιράκ, είτε είναι η Κύπρος, είτε η Μέση Ανατολή, κάθε φορά ένα θέμα. Ποτέ όμως δεν έχουμε συνολικά αξιολογήσει τις ανάγκες μας σαν κράτη – μέλη και από χώρα σε χώρα. Στο εσωτερικό της Ένωσης θα δείτε ότι υπάρχουν και διαφορετικές προτεραιότητες.

Πρέπει με δεκτικό τρόπο να καθίσουμε σε μια τράπεζα να συζητήσουμε τα θέματα αυτά, να δούμε ποια είναι κοινά θέματα, ποιες είναι κοινές ανησυχίες, ποιες είναι οι βασικές διαφορές και ποια είναι τα θέματα τα οποία μπορεί να συζητηθούν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό θα γίνεται ολοένα και πιο σημαντικό, ώσπου να φτάσουμε στον αριθμό των «25» χωρών.

Για το Ιράν και τη Συρία. Θα ήθελα να ερμηνεύσω αυτά τα οποία είπε ο Κόλιν Πάουελ, σαν μια προειδοποίηση να μην εμπλακούν στον πόλεμο. Ακούσαμε διάφορες δηλώσεις από αξιωματούχους των ΗΠΑ ότι η προσπάθεια αυτή που γίνεται στο Ιράκ, θα φέρει τη δημοκρατία σε όλη την περιοχή, σε όλη την περιφέρεια.

Η ευρωπαϊκή εμπειρία για τον τρόπο με τον οποίο έχουμε αποκαταστήσει τη δημοκρατία σαν παράδειγμα στη Ν.Α. Ευρώπη και στην Ανατολική Ευρώπη δεν είναι αυτή, δεν είναι μια πολεμική και μάλιστα μείζονος σημασίας σύρραξη. Υπάρχει η δυνατότητα η δημοκρατία να αναπτυχθεί από τη βάση, από τα μέσα και αυτό θα το υπογραμμίζουμε συνεχώς και φυσικά θέλουμε να δούμε την επιστροφή της δημοκρατίας στην περιοχή και σε πολλές περιοχές στον κόσμο και μεταρρυθμίσεις υπέρ της δημοκρατίας, αλλά όχι με πολεμικές επιχειρήσεις.

Δύο τελευταία σημεία. Η Σοσιαλιστική ομάδα και οι ΗΠΑ, ο πολιτικός κόσμος και ιδιαίτερα οι δημοκράτες στις ΗΠΑ, θα ήθελα να πω ότι στα πλαίσια των επαφών που έχω με Αμερικανούς πολιτικούς ιδιαίτερα αυτούς που πιστεύουν στην πολυμερή αντιμετώπιση των προβλημάτων, τους προοδευτικούς Αμερικανούς, όπως λέγεται στις ΗΠΑ, όλοι αυτοί είναι σαφώς υπέρ των περισσότερων επαφών με τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές και με την Ευρωπαϊκή Ένωση και προσβλέπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σαν μια σημαντική ελπίδα και για τις ίδιες τις ΗΠΑ.

Στο παρελθόν υπήρξε ένα σύνθημα από πλευράς των σοσιαλδημοκρατών που ήθελαν να εξανθρωπίσουν τον καπιταλισμό και τώρα θέλουμε η Ευρωπαϊκή Ένωση να εξανθρωπίσει την παγκοσμιοποίηση. Εδώ, θα παίξουν ρόλο οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ.

Για τη θέση των γυναικών. Υποστηρίζω την πρότασή σας, είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Να δούμε πως μπορούμε στην πρακτική να τη διατυπώσουμε και πως μπορούμε εμείς να εμπλέξουμε, σε όλα τα στάδια της ειρηνευτικής διαδικασίας, τις γυναίκες. Είπα από πριν, ότι θα έχουμε μια πρώτη συνάντηση σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών για να συζητήσουμε δύο εκθέσεις: μία από τα Ηνωμένα Έθνη, που λέγεται «Οι γυναίκες και η ειρήνη» και μία από την Επίτροπο κα Διαμαντοπούλου. Ένα κείμενο, που λέγεται «Η γυναίκα στην κοινωνία μας». Θα εξετάσουμε τα θέματα αυτά και να δούμε σε ποιο βαθμό αυτά εμπλέκονται στην άσκηση της εξωτερικής μας πολιτικής. Αυτό είναι κάτι, το οποίο θα φανεί χρήσιμο.

Εμμένουμε στην κοινωνία των πολιτών, εμμένουμε στη συμμετοχή των πολιτών και στα πλαίσια αυτής της κοινωνίας, ο ρόλος των γυναικών είναι κρίσιμος. Κάθε πρόταση, την οποία θα μπορούσατε να κάνετε, θα προσπαθήσουμε να την ενσωματώσουμε στις εργασίες μας.

Σας ευχαριστώ.

Διαβάστε επίσης