Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ελλάδα – Κίνα: Δύο πολιτισμοί συνομιλούν για το χθες, το σήμερα, το αύριο | ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 08.11.2019

Ο Γ. Παπανδρέου από το Web Summit | 07.11.2019

Δήλωση Γιώργου Α. Παπανδρέου με αφορμή και την Παγκόσμια Ημέρα του Δασκάλου | 05.10.2019

Ο Γ. Παπανδρέου στη Νέα Υόρκη για το κλίμα | 23.09.2019

«Η καθημερινή ασφάλεια και ευημερία των πολιτών περνάει και από το περιβάλλον» | Δήλωση 14.07.2019

«Ο αγώνας που δίνουμε, είναι αγώνας για την ανασυγκρότηση της χώρας» | Δήλωση 27.06.2019

Παπανδρέου από το ΕΑΠ: «η δημιουργικότητα, η εξωστρέφεια και η καινοτομία, θα πρέπει να είναι ο οδηγός μας» | Δήλωση | 26.06.2019

 

Ομιλία στη Διεθνή Διάσκεψη με θέμα «Βιώσιμη Ανάπτυξη για μια διαρκή ειρήνη: Κοινά ύδατα, Κοινό μέλλον, Κοινή Γνώση»

Κυρίες και Κύριοι, θα ήθελα να σας παρουσιάσω τους συνομιλητές, που παίρνουν μέρος, σ’ αυτή τη συνάντηση. Είναι ο κ. Ιan Johnson, συνδιοργανωτής της Διάσκεψης, Αντιπρόεδρος στην Παγκόσμια Τράπεζα, είναι η κα Βάσω Παπανδρέου, Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, είναι η κα Andjelka Mihajlov, Υπουργός Προστασίας φυσικών πόρων και περιβάλλοντος της Σερβίας και Μοντενέγκρο, είναι ο κ. Μιχάλης Παπαγιαννάκης, μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είναι ο Δρ. Emad Adly, Πρόεδρος Ομοσπονδίας Αραβικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.

Θα ακούσουμε όλους τους ομιλητές αφού κάνω μια εισαγωγή, και βεβαίως μετά θα έχουμε την μεγάλη τιμή να μας μιλήσει ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος έχει όπως γνωρίζετε, μια μεγάλη θητεία και προσφορά πάνω στο θέμα το οποίο συζητάμε, με πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες, για τα θέματα του περιβάλλοντος, και ειδικότερα και των υδάτων, με πρωτοβουλίες που έχουν αναδείξει προβλήματα στη Μεσόγειο, στη Βαλκανική, στην Μαύρη Θάλασσα και φέτος έχει μια αξιολογότατη πρωτοβουλία στη Βαλτική Θάλασσα. Τον καλωσορίζουμε λοιπόν και χαιρόμαστε ιδιαιτέρως, που μας τίμησε με την παρουσία του σήμερα.

Φίλες και φίλοι, με μεγάλη μου χαρά, σας καλωσορίζω, στη σημαντική αυτή, Διεθνή Διάσκεψη, που διοργανώνει η Ελληνική Προεδρία της Ε.Ε. και η Παγκόσμια Τράπεζα.

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ στην Αθήνα, πολίτες με διαφορετικές ιδιότητες και εμπειρίες, πολίτες από την νοτιανατολική Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και βρεθήκαμε εδώ για να μιλήσουμε για την ειρήνη, ως θετικό στοιχείο για μια ανάπτυξη βιώσιμη για όλους, για τις τωρινές και για τις μελλοντικές γενιές.

Πολλές συναντήσεις σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο έγιναν τον τελευταίο χρόνο, και όλες ανέδειξαν την αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο κόσμους.

Σε αυτούς που έχουν το προνόμιο αν θέλετε, να έχουν επιλογές και ευκαιρίες, και σ’ αυτούς που στερούνται ακριβώς τη δυνατότητα να έχουν επιλογές και ευκαιρίες. Μια αντιπαράθεση που υπονομεύει την κοινωνική συνοχή ακυρώνει τον πολυπολιτιστικό χαρακτήρα, και αμφισβητεί τις αξίες της δημοκρατίας και της ανοχής, στην διαφορετικότητα.

Κάνει τις κοινωνίες μας, λιγότερο ασφαλείς. Μέσα από αυτές τις συναντήσεις η Διεθνής Κοινότητα συνειδητοποιεί ότι η φτώχεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τους φυσικούς πόρους και ότι η ασφάλεια, με την ευρύτερη έννοια, είναι άμεσα συνδεδεμένη με το περιβάλλον.

Το περιβάλλον και η διαχείριση του δεν αποτελούν πια ένα επιπρόσθετο στοιχείο στις αναπτυξιακές πολιτικές και τις οικονομικές επιλογές, ούτε απλά ένα τεχνικό ζήτημα προς επίλυση από την επιστημονική κοινότητα.

Το περιβάλλον είναι πρωτίστως ζήτημα πολιτικό που συνδέεται με τη ασφάλεια και τη σταθερότητα, τόσο σε επίπεδο διακρατικό, περιφερειακό, όσο και σε παγκόσμιο.

Το βασικό ερώτημα, που πρέπει να απαντηθεί, και στο οποίο, επικεντρώνεται η διάσκεψη μας, είναι πως μπορεί το περιβάλλον και οι κοινοί φυσικοί πόροι σε χώρες που συνορεύουν και οι οποίες έχουν διαφορές μεταξύ τους αλλά και ίσως και άλλες προτεραιότητες, να αποτελέσει ένα θέμα ήπιας πολιτικής προσέγγισης, που υπάρχουν σιγά – σιγά ευρύτερες συνεργασίες εξομαλύνοντας τις όποιες εντάσεις.

Ακόμα, πως η περιβαλλοντολογική υποβάθμιση, ή πιο συγκεκριμένα η έλλειψη νερού μπορεί να αντιμετωπιστεί από κοινού σε μια περιοχή ώστε να μην αποτελέσει εν δυνάμει εστία έντασης και απειλής. Απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή αυτή.

Μια νέα μορφή διπλωματίας, η περιβαλλοντική, ή η «πράσινη» διπλωματία, μπορεί να αποτελέσει πρώτον ένα εργαλείο για την προώθηση της συνεργασίας σε θέματα περιβάλλοντος και δεύτερον ένα μέσο για την εξομάλυνση της κρίσης σε μια περιοχή.

Η «πράσινη» διπλωματία μπορεί να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά μιας προληπτικής πολιτικής και μιας πολιτικής προσέγγισης των λαών.

Ποιο είναι όμως το πλαίσιο άσκησης της περιβαλλοντολογικής πολιτικής και διπλωματίας, έτσι ώστε να μπορεί να είναι αποτελεσματική; Και θέλω να τονίσω εδώ ότι το θέμα της «πράσινης» διπλωματίας θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης και στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε.

Η παγκόσμια διάσταση των προβλημάτων, αποτελεί μια ουσιαστική πρόκληση για την εμπέδωση συνεργασιών σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.

Τα προβλήματα γίνονται όλο και πιο σύνθετα, και δεν μπορούν να λυθούν με μονομερείς πράξεις και ενέργειες. Κανένας λαός, ούτε ομάδα λαών από μόνοι τους δεν μπορούν να δώσουν λύσεις, όσο δυνατοί πολιτικά και οικονομικά κι αν είναι.

Οι όποιες προσπάθειες να θέσουμε προς επίλυση τα περιφερειακά και παγκόσμια προβλήματα θα αποτύχουν και θα αποτύχουν αν όλες οι χώρες δεν κατανοήσουν ότι οφείλουν να συμμετάσχουν και να αντιμετωπίσουν συλλογικά τα προβλήματα αυτά.

Και γι’ αυτό, τα τελευταία χρόνια, γινόμαστε μάρτυρες μιας μεγάλης αύξησης πολυμερών διαπραγματεύσεων, διεθνών συμβάσεων και συμφωνιών για την επίλυση των παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Νέοι θεσμοί πλαισιωμένοι από μόνιμες γραμματείες, ομάδες ειδικών αξιολογούν και επαναδιατυπώνουν τις εθνικές δεσμεύσεις υπό το πρίσμα νέων επιστημονικών δεδομένων.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα εξελισσόμενο σύστημα, παγκόσμιας διακυβέρνησης, για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Αν θέλετε, αμφισβητεί τον παραδοσιακό τρόπο άσκησης πολιτικής στις κοινωνίες.

Και εδώ οι προκλήσεις είναι δυο. Από τη μια να πείσουμε τους έχοντες και τους ισχυρούς για το όφελος που θα έχουν οι κοινωνίες να επενδύσουν σε πολυμερείς δράσεις και συνεργασία και από την άλλη να συμφωνήσουμε στα χαρακτηριστικά αυτής της πολυμερούς δράσης και στο πως την ερμηνεύουμε. Τα πολυμερή fora δεν πρέπει να είναι τραπέζια διαπραγματεύσεων, των διπλωματών, αλλά πλατφόρμες διαλόγου, για πρακτικές λύσεις όπου θα συμμετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς.

Αποτελεί πρόκληση η άσκηση της περιβαλλοντικής διπλωματίας, να μην περιοριστεί στους κυβερνητικούς διαδρόμους. Να μην αποτελέσει εργαλείο στα χέρια μόνο της διπλωματίας, αλλά να εμπνέεται και να υπολογίζει τα κινήματα πολιτών σε όλο τον κόσμο.

Η αποτελεσματικότητα στην άσκηση περιβαλλοντικής διπλωματίας προϋποθέτει καινοτόμους τρόπους οργάνωσης, δομής και εταιρικές σχέσεις στο εσωτερικό της κοινωνίας καθώς και διεπιστημονικά. Απαιτεί θάρρος να υπερβούμε τα παραδοσιακά πλαίσια και να προχωρήσουμε σε καινοτόμες δράσεις προς όφελος όλων.

Έχουν γίνει πολλές προσπάθειες ανάμεσα σε χώρες και ομάδες κρατών προς αυτή την κατεύθυνση, έστω και αν η φιλοσοφία και τα κίνητρα δεν ήταν πάντα σαφή και τα ίδια. Με αυτούς τους προβληματισμούς, η Ελληνική Προεδρία και η Παγκόσμια Τράπεζα συγκάλεσαν αυτή τη διάσκεψη. Επιδιώκοντας να εξεταστούν πρωτοβουλίες περισσότερο ή λιγότερο επιτυχείς στον τομέα των διασυνοριακών υδάτινων πόρων στην περιοχή της Μεσογείουι και της νοτιανατολικής Ευρώπης.

Φίλες και φίλοι, στον κόσμο μας σήμερα συντελούνται ταυτόχρονα πολλών μορφών παγκοσμιοποιήσεις. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας καθοδηγείται από την ανάγκη εύρεσης νέων αγορών και ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος σε παγκόσμιο επίπεδο και βρίσκει την έκφραση της θεσμικά μέσα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

Από την άλλη, η παγκοσμιοποίηση της οικολογίας καθοδηγείται από το γεγονός ότι τα επίπεδα παραγωγής και κατανάλωσης, έχουν φθάσει σε ένα σημείο όπου ό,τι κάνει μια χώρα στο εσωτερικό της έχει επιπτώσεις στην γειτονική της.

Η παγκοσμιοποίηση της οικολογίας βρίσκει την έκφραση της μέσα από τις πολυπληθείς περιβαλλοντολογικές συνθήκες που συμφωνήθηκαν από τα μέσα του ’80 και μετά.

Από τις δυο αυτές μορφές παγκοσμιοποίησης προκύπτουν ασύμμετρα κόστη και οφέλη. Διότι δεν συνοδεύονται από μια παγκοσμιοποίηση της πολιτικής, μια παγκόσμια διακυβέρνηση, έτσι ώστε η εμφανιζόμενη παγκόσμια αγορά και η εμφανιζόμενη παγκόσμια περιβαλλοντική πολιτική να διαχειρίζονται για το όφελος του μέγιστου αριθμού των ατόμων.

Η παγκόσμια διακυβέρνηση δεν είναι συνώνυμη μιας παγκόσμιας κυβέρνησης αλλά μιας συμφωνίας με συγκεκριμένους όρους και δεσμεύσεις ανάμεσα στις χώρες και σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Και βεβαίως είναι πρόκληση για μας, μια τέτοια παγκόσμια διακυβέρνηση πάνω σε ποιες αξίες πάνω σε ποιες αρχές και σε ποιες πρακτικές μπορεί να εδραιωθεί.

Το στοίχημα πιστεύω για την ανθρωπότητα θα είναι τις επόμενες 10ετίες ακριβώς ποιες είναι οι βάσεις των αξιών και των θεσμών πάνω στην οποία θα διαμορφώνεται αυτή η παγκόσμια διακυβέρνηση.

Και αυτή αποτελεί μια βαθιά δημοκρατική πρόκληση. Διότι δημιουργεί νέα διλήμματα, ηθικά, πολιτικά, πολιτιστικά και κοινωνικά, και θέτει ένα ουσιώδες ερώτημα:

Πως θα διασφαλίσουμε τον δημοκρατικό έλεγχο όλων αυτών των εξελίξεων, εφόσον αυτές οι εξελίξεις ξεφεύγουν από το πεδίο του κράτους-έθνους όπως το γνωρίζουμε και διεθνοποιούνται.

Πως θα διασφαλίσουμε τη λειτουργία μιας διεθνούς οικονομίας, που θα ανταποκρίνεται, στις αναδυόμενες κοινωνικές ανάγκες, θα σέβεται το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους, θα συμβάλει στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ πλουσίων και φτωχών χωρών όταν ταυτόχρονα αυτές οι τεχνολογικές εξελίξεις, αυξάνουν σταθερά το συνολικό πλεόνασμα της ανθρωπότητας, αλλά όχι τον ισομερή καταμερισμό του.

Η πολυμερής συνεργασία και δράση, για να είναι αποτελεσματικές και να οδηγήσουν τη Διεθνή Κοινότητα σε μια παγκόσμια συμφωνία, θεωρώ ότι πρέπει να ξεκινήσουν από το περιφερειακό επίπεδο. Και βεβαίως και η Ε.Ε. αποτελεί ίσως, ένα ενδιαφέρον παράδειγμα. Ίσως ακόμα και μοντέλο, αυτής της περιφερειακής συνεργασίας.

Και είμαστε ήδη μια, ίσως και κατά βάση μια κοινότητα αξιών, αξιών που αποφασίσαμε να ενώσουμε τις τύχες μας για ένα κοινό σκοπό. Να υπηρετήσουμε τους λαούς μας, την ειρήνη και τις αρχές μας. Και βεβαίως, ίσως να αποτελέσει κι ένα σημαντικό παράδειγμα παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Και αν θέλετε, ο στόχος της διάσκεψης είναι να αναδείξει ακριβώς συλλογικούς τρόπους επίτευξης της λύσης κοινών προβλημάτων στην περιοχή μας, για το κοινό μας μέλλον.

Η αρχή γίνεται από τα κοινά, διασυνοριακά ύδατα. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Η Διεθνής Κοινότητα τόσο μέσω των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας, όσο και μέσω των αποτελεσμάτων της διάσκεψης στο Γιοχάνεσμπουργκ ανέλαβε συντονισμένη δράση και φιλόδοξους στόχους.

Η Ε.Ε. ανταποκρινόμενη εγκαινίασε την πρωτοβουλία για το νερό. Νερό για τη ζωή. Η Ελλάδα ηγείται του σκέλους που αφορά στην Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων και των Βαλκανικών χωρών. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει και μπορούμε να λειτουργήσουμε αποτελεσματικά και συντονισμένα, με όλους τους φορείς και τους εταίρους μας στην Ε.Ε.

Με την Παγκόσμια Τράπεζα, που έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και κατέχει γνώσεις στα θέματα των νερών αλλά και με όλους τους θεσμούς και τις πρωτοβουλίες που υφίστανται στη Μεσόγειο και στη Νοτιανατολική Ευρώπη.

Και βεβαίως, οι συμμετέχοντες σ’ αυτό το συνέδριο, αντικατοπτρίζουν αυτή τη σύνθεση.

Τα αποτελέσματα αυτής της διάσκεψης θα διαβιβαστούν στη Διάσκεψη του Κιέβου, και θα ληφθούν υπόψη στη χάραξη αλλά και άσκηση μιας προληπτικής πολιτικής, για την ειρήνη και τη σταθερότητα, στην περιοχή της Νοτιανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου, με εργαλείο το περιβάλλον.

Με αυτά τα λόγια, θα ήθελα να ευχηθώ καλή επιτυχία στις εργασίες μας και να σας ευχαριστήσω όλους για την παρουσία σας εδώ στην Αθήνα.

Ευχαριστώ πολύ.

Διαβάστε επίσης