- Γιώργος Α. Παπανδρέου - http://papandreou.gr -

Ομιλία στην Ολομέλεια της Ομάδας Δουβλίνου για τα Ναρκωτικά

Ευχαριστώ πολύ κύριε Πρόεδρε. Είναι και για μένα μεγάλη τιμή που μπορώ να συναντηθώ μαζί σας σήμερα. Θα ήθελα κατ’ αρχήν να σας καλωσορίσω. Ξέρω ότι έχετε ξεκινήσει τις συζητήσεις σας από χθες και συνεχίζετε και σήμερα. Έχω έρθει μάλλον προς το τέλος των συζητήσεών σας. Ξέρω επίσης ότι οι εργασίες σας ήταν σημαντικές και παραγωγικές.

Εμείς, η Ελληνική Προεδρία δηλαδή, αποδώσαμε μεγάλη σημασία στη συζήτηση του προβλήματος της διακίνησης ναρκωτικών, όπως επίσης και όλων των θεμάτων ασφαλείας, που συνδέονται με το λαθρεμπόριο ναρκωτικών. Πρέπει να διατυπώσουμε μια κοινή πολιτική επί του θέματος των ναρκωτικών, αν είναι δυνατόν δηλαδή, να υπάρχει μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική.

Μην ξεχνάτε ότι πριν από περίπου ένα μήνα σ’ αυτήν εδώ την αίθουσα συναντήθηκαν κάποιοι εμπειρογνώμονες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πολιτικοί από τις υποψήφιες χώρες, από κράτη-μέλη, από μη κυβερνητικές οργανώσεις, για να συζητήσουν τη δυνατότητα της δημιουργία μιας ενιαίας πολιτικής στον τομέα των ναρκωτικών.

Αυτό είναι ένα θέμα που μας απασχολεί όλους. Όλοι, όπως είπα, και τότε και τώρα, πρέπει από κοινού να επιδιώξουμε να βρούμε ποια είναι τα αποτελεσματικά μέσα που θα μας επιτρέψουν να αντιμετωπίσουμε αυτό το ζήτημα, ώστε να υπάρξει μια κοινή πολιτική. Χαίρομαι που βρίσκομαι εδώ στη συνεδρίαση της ομάδας του Δουβλίνου.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Κα Γιαννάκου για όλα όσα έχει κάνει τα τελευταία χρόνια, αλλά επίσης για το γεγονός ότι σας προσκάλεσε εδώ στην Αθήνα. Είναι τιμή μας που βρίσκεστε εδώ και μεγάλη χαρά μας, δεδομένου ότι τώρα που έχουμε την Προεδρία και ασχολούμαστε με πολλά σημαντικά ζητήματα για την οικοδόμηση της Ευρώπης μας, μιας Ευρώπης που αλλάζει, της παλιάς και της νέας Ευρώπης. Θα μπορούσα να πω ότι τώρα μαθαίνουμε απ’ τις παλιές εμπειρίες μας, εμείς στην παλιά Ευρώπη και απ’ όλα όσα μας έρχονται απ’ την νέα Ευρώπη, ώστε να αλλάξουμε αυτά που λέγονται για τις διαιρέσεις.

Έχουμε τις υπό ένταξη χώρες, έχουμε την πιθανότητα να διευρυνθεί έτι περαιτέρω η Ευρωπαϊκή Ένωση για να συμπεριλάβει και τις γειτονικές μας βαλκανικές χώρες και προσπαθούμε να εμβαθύνουμε σ’ αυτό που έχουμε ως κοινότητα αξιών.

Το πρόβλημα των ναρκωτικών είναι πολυσύνθετο, όπως πολύ καλά γνωρίζετε. Έχω ασχοληθεί στη ζωή μου επανειλημμένως μ’ αυτό το θέμα, έχω τις απόψεις μου. Πολύ συχνά έχω συζητήσει το ζήτημα με την Κα Γιαννάκου, για το πώς δηλαδή μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των ναρκωτικών.

Επίσης και οι εμπειρίες μου ως νέου, πολύ νεότερου, όταν ήμουν στον Καναδά, η πρώτη μου εμπειρία ήταν η δουλειά που έκανα στα πλαίσια μιας ενοριακής εκκλησίας της περιοχής μου, ως εθελοντής της ομάδας νέων. Εκεί είδα πως λειτουργούσε η μαφία, πως δούλευε με τα μικρά παιδιά, τα οποία διέφθειραν και ανάγκαζαν σε διακίνηση. Όταν δεν είχαν χρήματα να πληρώσουν τότε τους έσπαγαν τα πόδια και τα κόκαλα.

Αυτή ήταν η πρώτη μου εμπειρία με το ζήτημα. Έχω και εγώ ασχοληθεί πολύ με το θέμα. Είναι ένα θέμα που προκαλεί αντιφατικές απόψεις γιατί δεν μπορούμε να το δούμε μόνο απ’ την επιστημονική του σκοπιά. Θα ήταν πολύ χρήσιμο αυτό. Αλλά υπάρχουν και ιδεολογικές, ακόμα και ηθικές απόψεις που είναι αντιφατικές μεταξύ τους.

Οπότε είναι πολύ σημαντικό να ανοίξει αυτή η συζήτηση και να πραγματοποιηθεί σε μία ατμόσφαιρα ειλικρινή, όσο είναι δυνατόν, ώστε να μπορέσουμε να προσεγγίσουμε το ζήτημα. Αυτό πράγματι συνέβη και στην προηγούμενη συνεδρίαση. Υπήρξαν διαφορετικές απόψεις. Υπήρξε μια πόλωση των επιχειρημάτων.

Θα ήθελα να ανακεφαλαιώσω όμως εν συντομία κάποια απ’ τα πράγματα που έχουμε κάνει στη διάρκεια της Προεδρίας μας, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουμε καλύτερα το θέμα και να ξεκινήσουμε έναν ευρύτερο διάλογο προς μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική.

Κατ’ αρχήν, όπως είπα, οργανώθηκε αυτή η συνάντηση, στην οποία ανοιχτά συζητήθηκαν τα βασικά ζητήματα μιας ευρωπαϊκής πολιτικής για τα ναρκωτικά. Στη διάρκεια αυτής της συνάντησης επίσης συζητήθηκε και ένα άλλο σεμινάριο που είναι σημαντικό για την περιοχή μας, είναι η βαλκανική οδός της διακίνησης ηρωίνης, και οργανώθηκε απ’ το Υπουργείο Δημόσιας Τάξεως σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Επίσης η συνάντηση των εθνικών συντονιστών σε θέματα ναρκωτικών, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, έχουμε μια συνάντηση αυτή την εβδομάδα για τις νέες προσεγγίσεις και μεθόδους παρέμβασης για την πρόληψη της εγκληματικότητας των νέων χρηστών ναρκωτικών.

Επίσης κάνουμε δύο βασικές αξιολογήσεις για την πολιτική των ναρκωτικών. Πρώτον, η ενδιάμεση αναθεώρηση της περιόδου 2000-2004, ενώ η άλλη είναι η αναθεώρηση του προγράμματος για τα ναρκωτικά 1998-2008, που συμφωνήθηκε στην Ειδική Συνέλευση το ’98. Όσον αφορά μια αποτελεσματική πολιτική για τα ναρκωτικά, πραγματοποιήθηκε σημαντική συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των μέτρων που αναλαμβάνουν οι διεθνείς οργανισμοί για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Ένα απ’ τα ζητήματα που προέκυψε φυσικά, είναι το πώς αξιολογούμε τις επιτυχίες και τις αποτυχίες των διαφόρων πολιτικών. Αυτό δεν είναι εύκολο. Υπάρχουν ευρύτατες διαφορές απόψεων, και ακόμα είναι δύσκολο, πολύ συχνά, να βρεθεί κοινή βάση, έστω για την αξιολόγηση του προβλήματος.

Γι’ αυτό δεν πρέπει να είμαστε δογματικοί και θεωρητικοί στις θέσεις μας. Στις 21 και 22 Μαΐου έγινε στη Γαλλία μια πάρα πολύ πετυχημένη συνάντηση, την οποία συγκάλεσε η Γαλλία ενόψει της συνάντησης των Υπουργών Εξωτερικών της G-8. ΄Ηταν μία διάσκεψη για τις οδούς διακίνησης ναρκωτικών απ’ την Κεντρική Ασία και κυρίως απ’ το Αφγανιστάν, που προσπάθησε να δείξει το πρόβλημα της διακίνησης και της χρήσης ναρκωτικών κατά μήκος των οδών διακίνησης απ’ το Αφγανιστάν προς την Ευρώπη.

Το θέμα φυσικά έχει ως συνέπειες διάφορες πολιτικές στο Ιράκ, στο Τατζικιστάν, στο Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, το Τουρκμενιστάν, όπως επίσης και τη Ρωσική Ομοσπονδία. Προσπαθήσαμε να δούμε τι είναι δυνατόν να γίνει, για να σωθούν ζωές, να κάνουμε τις συνθήκες πιο καλές και να βοηθήσουμε το κράτος δικαίου.

Μόνο οι θάνατοι από υπερβολική χρήση και η αύξηση του αριθμού των οροθετικών και των πασχόντων από έιτζ μιλάνε από μόνοι τους. 1,2 εκατομμύρια μόνο είναι οι ναρκομανείς στο Ιράκ. Πολλοί αστυνομικοί χάνουν τη ζωή τους σε αντιπαραθέσεις με τους εμπόρους ναρκωτικών. Στη Ρωσία έχουν συνταχθεί διάφορες εκθέσεις, που έχετε συζητήσει ή πρόκειται να συζητήσετε και έχουμε δει ότι έχει αυξηθεί η χρήση κατά 400% τα τελευταία χρόνια.

Πάνω από 2,5 έως 3 εκατομμύρια χρήστες υπάρχουν στη Ρωσία και φυσικά αυτό συνδυάζεται με οροθετικούς και πάσχοντες από έιτζ. Ο σκοπός μου εδώ είναι να δείξω πως η πρόκληση που αντιμετωπίζουμε, συνεχώς μεγαλώνει και παίρνει τεράστιες διαστάσεις σε πολλές περιοχές του κόσμου. Στη διάσκεψη του Παρισιού έκανα μια έκκληση να αξιολογηθούν οι πολιτικές και να αντιμετωπίσουμε με ειλικρίνεια μέτρα, που πιθανώς να βοηθήσουν.

Είπα ότι η αλληλεπίδραση προσφοράς και ζήτησης στον τομέα των ναρκωτικών, πρέπει να μας κάνει να μελετήσουμε πως μπορούμε να συνεισφέρουμε στην αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, αν είναι δυνατόν οι χρήστες των ναρκωτικών να μείνουν μακριά απ’ τους εγκληματικούς κύκλους. Ξέρω ότι πρόκειται να συζητήσετε όλα αυτά τα θέματα για τις περιοχές αυτές και ενδεχομένως θα λάβετε τα ζητήματα αυτά υπόψη σας κατά τη μελέτη σας.

Όσον αφορά τη διακίνηση της ηρωίνης και την οδό διακίνησής της στα Βαλκάνια, συζητήθηκε το θέμα αυτό και υποβάλαμε ένα σχέδιο δράσης Ευρωπαϊκής Ένωσης-Βαλκανικής, που το στήριξαν όλες οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Είμαστε πεπεισμένοι ότι την ερχόμενη βδομάδα στη Διάσκεψη Κορυφής προς το τέλος της προεδρίας μας, θα εγκριθεί αυτό το πρόγραμμα δράσης και ενδεχομένως θα υλοποιηθεί στο άμεσο μέλλον. Αν δούμε τώρα τις δραστηριότητές μας στον τομέα των ναρκωτικών, θα ήθελα να διατυπώσω κάποιες σκέψεις που θεωρώ σημαντικές για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για τον τρόπο διατύπωσης μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα ναρκωτικά μετά το 2004, όταν θα λήξει το τρέχον πρόγραμμα δράσης για τα ναρκωτικά. Πιστεύω ότι πράγματι πρέπει να επιδιώξουμε μια κοινή πολιτική Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά.

Ξέρω ότι η Κα Γιαννάκου είναι υπέρμαχος του να συμπεριληφθεί στο νέο Σύνταγμα της Ε.Ε. ένα άρθρο – στον τομέα της πολιτικής υπάρχουν διάφορα κεφάλαια – που θα δίνει αρμοδιότητες στην Ε.Ε. για τον τομέα των ναρκωτικών. Το θεωρώ πολύ σημαντικό αυτό, διότι έτσι οι εμπειρίες των διαφόρων κρατών της Ε.Ε. θα μπορέσουν να μελετηθούν πιο προσεκτικά και θα γίνει μια προσπάθεια να διαπιστώσουμε, αν είναι δυνατόν, να έχουμε μια κοινή προσέγγιση.

Δεύτερον, υπάρχει μια πόλωση μεταξύ των «επιεικών» πολιτικών και αυτών, που είναι υπέρ των ισχυουσών νομικών δομών. Αυτό πρέπει να συζητηθεί ανοιχτά. Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς και να διαπιστώσουμε τι λειτουργεί και τι πρέπει να αλλάξει.

Είναι πολύ σημαντικό επίσης στον τομέα αυτό να υπάρχει διαρκής διάλογος, με πολλές περιοχές του κόσμου, προφανώς και με τις ΗΠΑ, που είναι ηγέτες στον τομέα της πολιτικής κατά των ναρκωτικών. Να προσπαθήσουμε να αποκτήσουμε μια κοινή θέση σ’ αυτό.

Όσον αφορά τον περιορισμό των ζημιών εξακολουθώ να πιστεύω ότι είναι μια δικαιολογημένη προσέγγιση, υπάρχει μια αμφισημία που επιτρέπει κάποιες παρανοήσεις, επικρίσεις κάποιων πρακτικών χωρών από διεθνή σώματα ελέγχου ναρκωτικών και δισταγμός από μέρους άλλων χωρών να υιοθετήσουν μέτρα που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά.

Το σημείο της αποποινικοποίησης του χρήστη γίνεται όλο και πιο αποδεκτό αλλά πρέπει να εξετάσουμε το θέμα αυτό για να δούμε πως θα αντιμετωπίσουμε τους χρήστες και τι σημαίνει χρήστης.

Οσον αφορά το υφιστάμενο πλαίσιο των διεθνών συμβάσεων για τα ναρκωτικά, αυτό πρέπει να μελετηθεί. Δεν υπάρχει χώρα αυτή τη στιγμή που μπορεί να ξεκινήσει μια τέτοια πρωτοβουλία, αλλά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συζητήσει το ζήτημα και ξέρω ότι ήταν διαιρεμένο επ’ αυτού.

Εν πάση περιπτώσει, αυτό είναι μια σημαντική ένδειξη, όχι μόνο για την πόλωση αλλά για την ζωντάνια που έχει η συζήτηση και την ανάγκη να «βλέπουν» οι πολιτικές μας προς το μέλλον.

Υπάρχει το ζήτημα της κάνναβης, που όπως πολύ καλά γνωρίζετε, είναι η πιο ευρέως διαδεδομένη παράνομη ουσία στον κόσμο και χρειάζεται να συζητήσουμε πως θα αντιμετωπιστεί αυτό το συγκεκριμένο πρόβλημα. Η Ε.Ε. πρέπει να προωθήσει ανοιχτό διάλογο για τα ναρκωτικά. Η πολιτική θέληση, η αφοσίωση και η δέσμευση είναι απαραίτητη. Πρέπει να εμπλακεί η κοινωνία των πολιτών, η ακαδημαϊκή κοινότητα, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως επίσης και αυτοί που υφίστανται τις συνέπειες της χρήσης ναρκωτικών.

Όλα όσα είπα δεν αποτελούν λύσεις, αποτελούν διλήμματα, είναι ερωτηματικά, τα οποία πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Προσπάθησα να είμαι ειλικρινής, διότι θεωρώ ότι αν δεν μιλάμε ανοιχτά, αν δεν συζητάμε τα θέματα αυτά χωρίς ταμπού, δεν θα μπορέσουμε να επιτύχουμε αποτελεσματικές λύσεις.

Γνωρίζω ότι πολύ συχνά αυτές οι συζητήσεις οδηγούν σε πόλωση, μεταξύ των διαφόρων απόψεων, υπάρχουν επίσης ηθικά ζητήματα, όσο όμως πιο ανοιχτοί και ειλικρινείς είμαστε, πιστεύω ότι τόσο περισσότερο θα μπορέσουμε να καταλήξουμε σε κάποιες κοινές θέσεις. Αυτό είναι σημαντικό για την Ευρώπη.

Αν η Ευρώπη θέλει να μιλάει με μια ενιαία φωνή, και αυτό το είδαμε και σε πολλούς άλλους τομείς – όπως η εξωτερική πολιτική τους τελευταίους μήνες – πιστεύω ότι μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη επιρροή σε όλο τον κόσμο.

Και ως Προεδρία της Ε.Ε., το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι ο στόχος αυτός είναι φιλόδοξος, αλλά θα πρέπει να επιτευχθεί.

Σας ευχαριστώ λοιπόν, που με ακούσατε και ελπίζω ότι θα επιτύχετε στο έργο σας, προσβλέπουμε, κ. Πρόεδρε και Κα Γιαννάκου, να δούμε τα αποτελέσματα της συνάντησης, τα οποία οπωσδήποτε θα ληφθούν υπόψη, όχι μόνο από τη δική μας Προεδρία, η οποία έχει μόνο λίγες εβδομάδες ακόμα ζωής, αλλά και από τις επόμενες, Ιταλική, Ιρλανδική και κατόπιν Ολλανδική, όταν θα γίνει η ενδιάμεση αναθεώρηση στην Ε.Ε.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.