Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

«Όρος επιβίωσης, η οικοδόμηση μιας νέας, σύγχρονης δημοκρατίας» | Ομιλία 21.07.2019

Για τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Πάτρας | Δήλωση 15.07.2019

«Η καθημερινή ασφάλεια και ευημερία των πολιτών περνάει και από το περιβάλλον» | Δήλωση 14.07.2019

«Ο αγώνας που δίνουμε, είναι αγώνας για την ανασυγκρότηση της χώρας» | Δήλωση 27.06.2019

Παπανδρέου από το ΕΑΠ: «η δημιουργικότητα, η εξωστρέφεια και η καινοτομία, θα πρέπει να είναι ο οδηγός μας» | Δήλωση | 26.06.2019

Ο αποχαιρετισμός του Γιώργου Α. Παπανδρέου στο Ροβέρτο Σπυρόπουλο | 25.06.2019

«Με τον Γιάννη γιορτάζει μία Ελλάδα ευκαιριών, δημοκρατίας και ελευθερίας» | 25.06.2019

 

Ομιλία στην Ημερίδα του ΥΠΕΧΩΔΕ για τα αποτελέσματα της Διεθνούς Διάσκεψης του Γιοχάνεσμπουργκ με θέμα:»Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη»

Αγαπητοί Συνάδελφοι, Συναδέλφισσες, Κυρίες και Κύριοι να ευχαριστήσω το ΥΠΕΧΩΔΕ, την κα Παπανδρέου και την κα Ζήση και όλους τους συνεργάτες για την οργάνωση της σημερινής συνάντησης. Χαίρομαι που βλέπω πολλούς με τους οποίους συνεργαστήκαμε κατά τη διάρκεια και πριν από το Γιοχάνεσμπουργκ.

Είναι και μια ευκαιρία να ευχαριστήσουμε και προσωπικά όλους όσους συνέβαλαν και ξέρω πόσο συνέβαλαν με συστηματική δουλειά, σκληρή διαπραγμάτευση από πολλά Υπουργεία, από το Κοινοβούλιο, από πολλές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, παραγωγικές τάξεις, με την προσπάθεια καλής, ουσιαστικής εκπροσώπησης της χώρας μας, αλλά θα έλεγα και διεκδίκησης σημαντικών κοινών αρχών και στόχων.

Θέλω να ξεκινήσω με το Νοτιοαφρικανό Πρόεδρο, κ. Thambo Mbeki, ο οποίος χαρακτήρισε το χάσμα ανάμεσα στον πλούσιο Βορρά και τον φτωχό Νότο, ως ένα παγκόσμιο Απαρτχάιντ. Αυτή βεβαίως η φράση σβήστηκε από το τελικό κείμενο της Διακήρυξης. ΄Ισως είναι χαρακτηριστικό των συμβιβασμών και του ρεαλισμού που επικράτησε τελικά στη συζήτηση για τη Διάσκεψη αυτή.

Είναι βεβαίως δύσκολο, σήμερα ακόμη, να αποφανθεί κανείς για το αποτέλεσμα του Γιοχάνεσμπουργκ, διότι ένα μεγάλο μέρος του αποτελέσματος θα συσχετιστεί με το τι θα κάνουμε από εδώ και πέρα. Οι αποφάσεις μπορεί να τις κρίνει κανείς –και νομίζω ότι πολύ σωστά και η Βάσω τόνισε τα θετικά και τα αρνητικά- αλλά σε μεγάλο βαθμό θα κριθεί από την πολιτική βούληση και την προσπάθεια που θα κάνουμε, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και ως Ευρώπη και διεθνώς, στην εφαρμογή αυτών των αποφάσεων και ίσως ξανά στην ενδυνάμωση ενός ευρύτερου Κινήματος γύρω από τα ζητήματα αυτά.

Θέλω να τονίσω ότι πολλοί είχαν πιστέψει ότι η δυναμική μιας παγκόσμιας αγοράς θα αποτελούσε μια πανάκεια στην αντιμετώπιση των προβλημάτων. Μάλιστα ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αυτό το δόγμα της απλής απελευθέρωσης της αγοράς χωρίς κανένα φραγμό, είχε κυριαρχήσει.

Βέβαια, τα γεγονότα απέδειξαν διαφορετικά πόσο απλοϊκή είναι μια τέτοια σκέψη είτε στον τρόπο που είδαμε την ανάπτυξη της Ρωσίας, μετά την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ, αλλά και πολλές και αλλεπάλληλες κρίσεις από την Ασία μέχρι τη Νότια Αμερική, το πρόσφατο σκάνδαλο της ENRON, την κατάρρευση των χρηματαγορών στις ΗΠΑ και όλα αυτά, συνδεδεμένα με πολύ μεγάλες προκλήσεις της ανθρωπότητας, όπως είναι ο τεράστιος αριθμός ανθρώπων χωρίς πρόσβαση σε πόσιμο νερό, η απερήμωση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η εξαφάνιση ειδών ζωικού και φυτικού βασιλείου.

Σήμερα, αν διαβάσετε το «HERALD TRIBUNE» στην πρώτη σελίδα, πρώτος τίτλος είναι ότι «το AIDS δεν είναι πια απλώς μια απειλή στη δημόσια υγεία, αλλά για πέντε μεγάλες χώρες, τις μεγαλύτερες του κόσμου είναι και απειλή ασφάλειας», για την κατάρρευση δηλαδή της ίδιας της υποδομής της κοινωνίας που θα είχε και πάρα πολλές επιπτώσεις στη λειτουργία αυτών των κοινωνιών και άρα και στην πιθανή δημιουργία ενός κενού εξουσίας στις κοινωνίες αυτές.

Άρα, όλα τείνουν – θα μπορούσε να πει κανείς προς μια αδήριτη ανάγκη, δηλαδή την ανάγκη ενός ρυθμιστικού πλαισίου που θα θέσει αρχές, στόχους, όρους, αξιοποιώντας τις παραγωγικές δυνάμεις που απελευθερώνονται στην ανθρωπότητα, τη νέα τεχνολογία, αλλά παράλληλα, με την απελευθέρωση αυτών των δυνάμεων να υπάρχει εκείνο το πλαίσιο που και θα προστατεύει και θα αξιοποιεί σωστά τις παραγωγικές αυτές δυνάμεις προς την βιώσιμη ανάπτυξη, δηλαδή ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, παραγωγής και κατανάλωσης.

Η ύπαρξη και μόνο μιας Διάσκεψης όπως αυτή στο Γιοχάνεσμπουργκ, εκ των πραγμάτων, προσπαθεί να βρει τον κοινό τόπο για τη δημιουργία ενός τέτοιου βιώσιμου πλαισίου. Έχουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που πήγε στο Γιοχάνεσμπουργκ, μια φιλόδοξη πρόταση και προσπάθεια, την προώθηση των αρχών του Ρίο, την επίτευξη μιας παγκόσμιας συμφωνίας ανάμεσα στις ανεπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες χώρες για τη βιώσιμη ανάπτυξη, τον περιορισμό της φτώχειας, με συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιαγράμματα και βεβαίως με δεσμεύσεις σε πολλούς τομείς δράσης.

Αυτός ήταν ο στόχος. Βεβαίως η Διάσκεψη κατέληξε σε δύο βασικά κείμενα: την πολιτική Διακήρυξη και το σχέδιο εφαρμογής, που ναι μεν έχουν να δώσουν κάτι σε όλους, αλλά στην ουσία διατύπωσαν λίγες υποσχέσεις. Έτσι, χαρακτηρίστηκε η Διάσκεψη, αρχικώς από πολλούς, ως μια Διάσκεψη χαμένων ευκαιριών.

Όμως, όπως σας είπα, πρέπει να δει κανείς και με μια δεύτερη ανάγνωση και να δούμε και το follow up. Πως απαντάμε και πως απάντησε η Διάσκεψη στο θέμα του περιβάλλοντος, τις αναδυόμενες κοινωνικές ανάγκες, πόσοι ήταν ευαίσθητοι στα αιτήματα για κοινωνική δικαιοσύνη και στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ πλουσίων και φτωχών.

Νομίζω ότι μερικά από τα αποτελέσματα που υπάρχουν –δεν θα μπω σε λεπτομέρειες- δεν μπορεί παρά να θεωρηθούν και θετικά. Διότι αν κατάφερε κάτι η Διάσκεψη αυτή, ελλείψει ενός παγκόσμιου Οργανισμού Περιβάλλοντος, είναι να συνδέσει τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης με το διεθνές εμπόριο, με την επιχειρηματική δραστηριότητα και την χρηματοδότηση της ανάπτυξης.

Κατάφερε επίσης να προτείνει σημαντικές νέες εταιρικές σχέσεις, δηλαδή τη δημιουργία εταιρικών σχέσεων συνεργασιών, μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών, της επιστημονικής κοινότητας και των κυβερνήσεων για την προώθηση συγκεκριμένων δράσεων, προγραμμάτων για το νερό, την ενέργεια, τη μείωση της φτώχειας. Εδώ και η Ελλάδα θα μπορούσε να πει κανείς πρωτοστάτησε στον τομέα των υδάτινων πόρων, με πρωτοβουλία που πήρε με την Αίγυπτο για τη Μεσόγειο και βεβαίως είναι ένα από τα σημαντικά ζητήματα follow up, παρακολούθησης από εδώ και πέρα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και μέσα από την κοινή της έκφραση και η Ελλάδα ανάδειξε τη διαφορετική οπτική για τον κόσμο και άρθρωσε έναν εναλλακτικό λόγο απέναντι στις ΗΠΑ, την Αυστραλία, τον Καναδά και συχνά την ομάδα των 77. Όλα αυτά βεβαίως πάνω στα σύγχρονα προβλήματα ενός παγκοσμιοποιημένου κόσμου, μιας παγκόσμιας οικονομίας. Θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς προοδευτικές τις θέσεις μας, αλλά η ισχύς μας δεν ήταν ίσως η απαραίτητη.

Ένα σημαντικό στοιχείο σε αυτό, ήταν ότι μας κατηγορούσαν ακόμη οι χώρες ειδικότερα των 77 για την έλλειψη πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά, δηλαδή ένα δικό μας προστατευτισμό και αυτό αποτελεί ένα επίσης σημαντικό θέμα που θα βρούμε μπροστά μας, στις νέες διαπραγματεύσεις, ειδικότερα στα θέματα των αγροτικών προϊόντων, δηλαδή στο μεγάλο ζήτημα της αναπροσαρμογής της κοινής αγροτικής πολιτικής. Είναι από τα θέματα που θα έχουμε να χειριστούμε στην Προεδρία μας, το επόμενο εξάμηνο,.

Πέρα από αυτό, νομίζω ότι η διεθνής κοινότητα έρχεται αντιμέτωπη με καυτά προβλήματα, δηλαδή θέματα που συνδέουν τη φτώχεια με τους φυσικούς πόρους, την ασφάλεια με το περιβάλλον και ότι το περιβάλλον και η διαχείρισή του δεν αποτελεί πια ένα απλώς επιπρόσθετο στοιχείο στις αναπτυξιακές πολιτικές ή στις οικονομικές επιλογές.

Δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα, που απλώς χρειάζεται μια ακαδημαϊκή αντιμετώπιση. Αποτελεί καθαρά πολιτικό ζήτημα που συνδέεται και με την ασφάλεια και τη σταθερότητα, τόσο σε επίπεδο περιφερειακό όσο και σε παγκόσμιο.

Έχουμε ένα εξελισσόμενο σύστημα σε διεθνές επίπεδο που τείνει προς μια παγκόσμια διακυβέρνηση και πράγματι υπάρχει ένα μεγάλο ζητούμενο εδώ, πόσο οι παγκόσμιοι θεσμοί δημιουργούνται με έναν δημοκρατικό τρόπο, ποιοι δηλαδή ελέγχουν τις διεθνείς οργανώσεις και θεσμούς, πως παίρνονται οι αποφάσεις, πόσο γνωρίζει ο πολίτης ποια είναι η ενημέρωσή του και η πρόσβασή του σε στοιχεία και αυτό όλο τείνει και προς το μεγάλο ερώτημα για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο παγκόσμιας διακυβέρνησης, που όμως δεν θα είναι ένα συγκεντρωτικό σύστημα που θα ελέγχεται από λίγες, μεγάλες και δυνατές χώρες, δεν θα είναι ένα αυταρχικό σύστημα, αλλά πρέπει να είναι ένα συμμετοχικό σύστημα, βασισμένο σε κοινές αρχές με σημαντικότατο ρόλο των τοπικών κοινωνικών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσα στα πλαίσια μιας παλιάς ρήσης «Σκέψου παγκόσμια, αλλά δράσε τοπικά».

Νομίζω ότι μέσα από αυτή τη Συνδιάσκεψη αναδείχθηκε πόσο είναι σημαντική η κινητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών, του πολίτη σε τοπικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η κινητοποίηση αυτή είναι και στοιχείο της ανάπτυξης, διότι η βιώσιμη ανάπτυξη τελικά έχει επίκεντρο τον άνθρωπο και οι επιλογές που πρέπει να γίνουν, πρέπει να γίνουν από τον ίδιο τον πολίτη, ενημερωμένο βεβαίως, γνώστη των εξελίξεων και των συνεπειών της κάθε επιλογής.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ήθελα πριν κλείσω να σας αναφέρω και μια ενδιαφέρουσα έρευνα που κάναμε, μια δημοσκόπηση που έγινε με αφορμή το Γιοχάνεσμπουργκ. Η δημοσκόπηση αυτή ξεκίνησε από τις 16 Αυγούστου και τελείωσε στις 13 Σεπτεμβρίου και έγινε με πρωτοβουλία του Ιδρύματος «Ανδρέα Παπανδρέου», σε συνεργασία με σημαντικές εταιρείες που θελήσαμε να το υιοθετήσουν ως μια ιδέα, όπως είναι το BBC, η ΑOL, η Mircosoft κ.ά.

Αυτά τελικά τα αποτελέσματα είχαν ως αποτέλεσμα να συμμετάσχουν 25.164 από όλο τον κόσμο, 175 χώρες αντιπροσωπεύονται σε 12 περιοχές της υφηλίου. Βεβαίως ήταν και μια άσκηση ηλεκτρονικής δημοκρατίας και κινητοποίησης της κοινής γνώμης και τα αποτελέσματα δεν είναι στατιστικώς αντιπροσωπευτικά διότι έγινε μέσω του Διαδικτύου και γνωρίζουμε ότι το Διαδίκτυο παρ’ ότι είναι το μέσο που αναπτύσσεται πιο γρήγορα από κάθε άλλο μέσο τηλεπικοινωνίας, έχει πρόσβαση μόνο ένας πολύ μικρός αριθμός πολιτών της υφηλίου και συνήθως είναι και στις πιο πλούσιες περιοχές της Γης.

Παρά ταύτα νομίζω ότι έχει ενδιαφέρον να αναφέρω μερικά από τα αποτελέσματα, σε ό,τι αφορά τα βασικά συμπεράσματα.

Πρώτα από όλα υπάρχει μέσα από το γκάλοπ αυτό, μια συναίνεση από περιοχή σε περιοχή γύρω από το θέμα του περιβάλλοντος. Γενικώς υπάρχει μια απογοήτευση για την παγκόσμια κατάσταση αλλά και ειδικότερα για το θέμα του περιβάλλοντος, με μικρή δυστυχώς εμπιστοσύνη σε κυβερνήσεις αλλά και σε διεθνείς οργανισμούς και με την αίσθηση ότι οι λύσεις θα έρθουν από τους πολίτες και ειδικότερα από την καθημερινή τους δική τους δράση και τον τρόπο ζωής τους.

Ένα επίσης ενδιαφέρον είναι ότι ένας μεγάλος αριθμός είναι έτοιμος να θυσιάσει σημαντικό μέρος των προσωπικών εισοδημάτων του, για το καθαρότερο περιβάλλον. Εδώ απλώς να σας δείξω ότι σε ό,τι αφορά την κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο αρνητικά βλέπει το 91% θετικά το 28%, μεγαλύτερη απογοήτευση σε γυναίκες και σε νέους, το μεγαλύτερο παγκόσμιο πρόβλημα πρώτον είναι η οικονομία με 61%, δεύτερο είναι το περιβάλλον 53%, τρίτο είναι η εκπαίδευση, τέταρτο είναι η τρομοκρατία και πάει λέγοντας. Αυτό έχει ενδιαφέρον.

Μέσα στα προβλήματα του περιβάλλοντος διεθνώς πρώτο θέμα βάζουν το θέμα των υδάτινων πόρων, δεύτερο θέμα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τρίτο θέμα του πρασίνου και έχει άλλα θέματα παραπέρα.

Κατά πόσο είναι προτεραιότητα το περιβάλλον, ακόμη και απέναντι στην οικονομική ανάπτυξη. Τουλάχιστον, οι συμμετέχοντες είναι συντριπτικά υπέρ του περιβάλλοντος όταν αντιδιαστέλλεται με την οικονομική ανάπτυξη. Αν χρειάζονται νέοι νόμοι, αυτό να αλλάξει ανάλογα με την περιοχή. Ευρώπη – Αυστραλία και Ανατολική Ασία είναι υπέρ νέων νόμων, ενώ Νότια Αμερική, Νοτιανατολική Ασία είναι υπέρ της καλύτερης εφαρμογής των υπαρχόντων νόμων.

Τέλος ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι τα 2/3 το 68% δέχονται να δώσουν το 1% του εισοδήματός τους για την αναβάθμιση του περιβάλλοντος και 23% πάνω του 5% του δικού τους εισοδήματος για την αναβάθμιση του περιβάλλοντος.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το 62% τουλάχιστον από αυτούς που συμμετείχαν έχουν στόχο και προσπαθούν στην προσωπική τους ζωή να βοηθήσουν το περιβάλλον.

Τέλος, για το Γιοχάνεσμπουργκ και αυτό έχει ενδιαφέρον, αν ήταν χάσιμο χρόνου ή είχε κάποια ουσία, το 60% θεώρησαν ότι τελικά ήταν μια θετική Διάσκεψη.

Δεν ξέρω αν είναι η δική τους άποψη που τελικά θα κρίνει, αλλά νομίζω ότι πράγματι εμείς έχουμε ως χώρα σημαντικές ευκαιρίες να συμβάλουμε σε μια προώθηση αυτών των αρχών και στόχων. Πρώτα από όλα, όπως είπε και η κα Παπανδρέου, η Προεδρία μας το επόμενο εξάμηνο, έχει ένα σημαντικό κομμάτι του follow up του Γιοχάνεσμπουργκ, οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο μέτρο που μπορούμε να τους κάνουμε όλο και πιο πράσινους, η αναπτυξιακή συνεργασία, όπου η Ελλάδα πια έχει ένα νέο ρόλο στη διπλωματία της ανάπτυξης με σημαντικά ποσά που διαθέτει ιδιαίτερα στην περιοχή των Βαλκανίων και της Μεσογείου αλλά όχι μόνο, σε συνεργασία με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και θα έλεγα και γενικότερα η διπλωματία του περιβάλλοντος και η διπλωματία του πολίτη αποτελούν νέα στοιχεία για το Υπουργείο Εξωτερικών, για την εξωτερική μας πολιτική που μπορούν να συμβάλουν και να αναδείξουν το οικολογικό και το θέμα της βιώσιμης ανάπτυξης, ως ένα σημαντικό στοιχείο της εν γένει πολιτικής μας, ως χώρας.

Θέλω λέγοντας αυτά να τονίσω και πάλι ότι όλα αυτά θα εξαρτηθούν όχι μόνο από τις κινήσεις των Κυβερνήσεων, αλλά σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα να κινητοποιήσουμε τις δυνάμεις της κοινωνίας μας και τοπικά και εθνικά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Γι’ αυτό θα ήθελα και πάλι να ευχαριστήσω όλους όσους συνέβαλαν στην παρουσία μας και θα έλεγα ότι η παρουσία μας στο Γιοχάνεσμπουργκ ήταν μια πολύ καλή παρουσία, για μια χώρα, όπως η Ελλάδα, που δεν είχε συνηθίσει η διεθνής κοινότητα να παίρνει πρωτοβουλίες, να συμμετέχει συστηματικά σε τέτοιου είδους Διασκέψεις.

Ήταν πολύ ουσιαστική η παρουσία μας και η μαγιά που βρίσκεται σε αυτή την αίθουσα, νομίζω ότι πρέπει να διατηρηθεί, ώστε να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε και την εμπειρία αυτή, αλλά και να προωθήσουμε τους σημαντικούς στόχους μέσα στο πλαίσιο των αρχών που εκπροσωπούμε ως χώρα και ως Ευρωπαϊκή Ένωση.

Και πάλι σας ευχαριστώ.

Διαβάστε επίσης