Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ας επιλέξουν οι πολίτες τον σοσιαλιστή υποψήφιο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής | Άρθρο | 17.10.2017

«Να ηττηθούν οι ιδέες και οι πρακτικές της συντήρησης» | Άρθρο στην εφημερίδα Τα Νέα 03.09.2018

Τοποθέτηση στην Επιτροπή της Βουλής για την ιατρική κάνναβη | 01.03.2018

Για το θάνατο του Τζαλάλ Ταλαμπανί | 03.10.2017

Γκουτέρες, Σάντσεθ και Παπανδρέου στη ΣΔ, στην έδρα του ΟΗΕ | Γραφείο Τύπου 14.07.2017

Επανεκλογή Γιώργου Α. Παπανδρέου στην Προεδρία της Σοσιαλιστικής Διεθνούς | 03.03.2017

Για το θάνατο του Γιάννη Κουνέλλη | 18.02.2017

 

Ομιλία στην ημερίδα με θέμα τις δραστηριότητες του Δικτύου Ανθρώπινης Ασφάλειας

Να σας καλωσορίσω, να σας καλημερίσω. Να ευχαριστήσω και το ΕΛΙΑΜΕΠ και την Υπηρεσία μας, την ΥΔΑΣ, για την οργάνωση αυτής της συνάντησης, με μια θεματική που τώρα είναι ιδιαιτέρως επίκαιρη και αυτό διότι την εξωτερική πολιτική εμείς πολλές φορές την θεωρούμε ότι είναι απρόσωπη, απρόσιτη, ίσως σκληρή, με την έννοια ότι δεν αγγίζει ζητήματα του πολίτη, ότι υπάρχει εξειδίκευση και άρα είναι αποκλειστικό δικαίωμα μιας κάστας ανθρώπων, των μυημένων. Η προσπάθεια μας είναι ακριβώς να δούμε και την άλλη πλευρά της εξωτερικής πολιτικής και αν γίνεται να ασκήσουμε εξωτερική πολιτική και με τις βασικές αξίες, έχοντας ως επίκεντρο τον άνθρωπο.

 

Αυτή δεν είναι μόνο μια τοποθέτηση πολιτική ή αν θέλετε μια τοποθέτηση αρχών, αλλά προκύπτει όλο και περισσότερο από τις νέες συνθήκες, το νέο είδος των προβλημάτων ή την πολυπλοκότητα των σημερινών προβλημάτων που απαιτούν όλο και περισσότερο την ίδια την εμπλοκή της κοινωνίας, την συμμετοχή της κοινωνίας, της κοινωνίας των πολιτών, των μη κυβερνητικών οργανώσεων, στην αντιμετώπιση των ζητημάτων, των προβλημάτων, που δεν λύνονται μόνο με κάποιες διακρατικές συμφωνίες ή διακρατικές διαπραγματεύσεις ή πολυμερείς διαπραγματεύσεις, σε ένα επίπεδο δηλαδή κρατικό, αλλά πρέπει να συμμετέχουν, να συνενώνονται, να συναποφασίζουν, αν θέλετε, με την ευρύτερη έννοια, μια δημοκρατική έννοια και οι ίδιες οι κοινωνίες.

 

Αλλά και το αντίστροφο ισχύει επίσης, ότι βλέποντας τα προβλήματα, τις συγκρούσεις που έχουμε μετά τον ψυχρό πόλεμο, βλέπουμε και τον άνθρωπο να χρησιμοποιείται ως αντικείμενο της σύγκρουσης, ως εργαλείο δηλαδή, ως μέσο κάποιων, για να φτάσουν σε ένα στόχο. Και έτσι είτε λέγεται εθνοκάθαρση, είτε τρομοκρατία, είτε είναι το πρόβλημα των ναρκών, ή της εξάπλωσης των μικρών όπλων, βλέπουμε πόσο είναι και θύμα αλλά και εργαλείο του συγκεκριμένου, που έχει ως στόχο μια πολιτική ανατροπή ή αλλαγή ή οτιδήποτε άλλο πάλι με θύμα τον άνθρωπο.

 

Βέβαια όλες αυτές οι συγκρούσεις, το να εστιάσει κανείς το ενδιαφέρον του στην ασφάλεια του ανθρώπου, μπορεί να πει κανείς ναι, αλλά υπάρχουν βαθύτερα αίτια, κοινωνικά, προβλήματα ανισότητας, εθνικιστικών συγκρούσεων, περιβαλλοντολογικών καταστροφών, πολιτικής καταπίεσης, έλλειψης δημοκρατικών θεσμών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το οργανωμένο έγκλημα. Όλα αυτά είναι αλήθεια και πρέπει να δούμε αυτές τις αιτίες αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε ευρύτερα τα προβλήματα.

 

Όμως η έκταση που παίρνει η οδύνη, ο ανθρώπινος πόνος, η καταστροφή της ζωής σε πάρα πολλές απ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι τόσο μεγάλη που χρειάζεται να ρίξουμε ένα σημαντικό βάρος σε αυτό που λέμε ανθρώπινη ασφάλεια. Δηλαδή την προστασία του ανθρώπου μέσα σε αντίξοες συνθήκες, σε συνθήκες ρευστότητας, σε συνθήκες συγκρούσεων, σε συνθήκες καταστροφών.

 

Έτσι δημιουργήθηκε αυτό το Δίκτυο Ανθρώπινης Ασφάλειας, με πρωτοβουλία του Καναδά και κάποιων άλλων χωρών – θα δείτε τις χώρες που βρίσκονται μέσα στις μπροσούρες-. Θα ήθελα να ευχαριστήσω και τον Καναδό Πρέσβη για τα βιβλία που μας έφερε, αλλά και μέσω του Πρέσβη και τον Καναδά για όλη την προσπάθεια που κάνει η χώρα αυτή στον τομέα αυτό.

 

Η Ελλάδα προσκλήθηκε σ’ αυτήν, μετά από την δικιά μας εμπειρία, αλλά και την προσφορά μας, θα έλεγα, την ουσιαστική μας συμμετοχή, κατά την διάρκεια του πολέμου στο Κόσοβο, όπου ελληνικές μη κυβερνητικές οργανώσεις σε συνεργασία και με την Ελληνική Κυβέρνηση και με άλλες, αλλά με πρωτοβουλία ειδικότερα της Ελληνικής Κυβέρνησης, τότε και ο Καναδάς, κατάφεραν να μπουν στις πιο απόρθητες, αν θέλετε, περιοχές λόγω των βομβαρδισμών και να ξεκινήσουν μια μεταφορά χρήσιμων τροφίμων, φαρμάκων και άλλων υλικών για την προστασία των εκτοπισμένων εκεί και Αλβανών Κοσοβάρων, αλλά και Σέρβων.

 

Αυτή μας η εμπειρία, αλλά και η προσφορά μας, εκτιμήθηκε δεόντως και προσκληθήκαμε σ’ αυτό το δίκτυο, όπου πια συμμετέχουμε ενεργά σε όλες τις συσκέψεις που γίνονται και σύντομα θα γίνει και στη Χιλή, η επόμενη.

 

Μέσα σ’ αυτό το Δίκτυο υπάρχει ένας έντονος προβληματισμός στο πως και πότε παρεμβαίνουμε. Εδώ μπορούμε να μιλήσουμε και για την ανάγκη της Διεθνούς Κοινότητας να έχει λόγο σε τοπικές συγκρούσεις.

 

Χαιρετίσαμε πιστεύω όλοι στο Δίκτυο την δημιουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, ως ένα δικαστήριο που μπορεί –ελπίζουμε- να επιβάλλει αρχές, κανόνες, στις ηγεσίες και όχι μόνο των κρατών ή των στρατιωτικών ή άλλων που χειρίζονται εξουσία.

 

Βεβαίως, παράλληλα η παρέμβαση γίνεται μέσα από την συνειδητή μας συνεργασία με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, την λεγόμενη κοινωνία των πολιτών, την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, ώστε να μπορούμε να συμβάλλουμε σε αυτές τις αντίξοες συνθήκες, να δώσουμε, να μεταφέρουμε μια τεχνογνωσία, ώστε οι τοπικές κοινωνίες, οι ευπαθείς ομάδες, πρόσφυγες ή άλλοι, να μπορούν να αυτο-οργανωθούν, να προστατευτούν, να επιβιώσουν, όπως είπα, σ’ αυτές τις πολύ αντίξοες συνθήκες, στις συγκρούσεις.

 

Μέσα στην προσπάθεια αυτή βεβαίως πρέπει να τονίσει κανείς ότι η σημερινή μας παγκόσμια κοινωνία, το παγκόσμιο χωριό το οποίο διαμορφώνεται, νομίζω συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο ότι η ασφάλεια μιας κοινωνίας δεν είναι υπαρκτή, χωρίς την ασφάλεια όλων. Και θα έλεγα σχεδόν όλων των πολιτών ή όλων των ανθρώπων στη γη. Δεν έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε ένα φρούριο ασφαλείας, το οποίο θα μας προστατέψει από τα δεινά που υπάρχουν στον υπόλοιπο κόσμο.

 

Το βλέπουμε είτε με το Παλαιστινιακό, όπου πια είναι πασιφανές ότι η ασφάλεια των Ισραηλινών σημαίνει και ασφάλεια των Παλαιστινίων. Το βλέπουμε με τους πρόσφυγες, τους λαθρομετανάστες, όπου όσο κι αν είναι απαραίτητα τα μέτρα για την τήρηση κανόνων στα σύνορα μας, αυτό δεν θα έχει μακροπρόθεσμα αποτέλεσμα αν δεν δούμε την ασφάλεια και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν εκείνοι που έρχονται προς την Ευρώπη, για να βρουν μια καλύτερη ζωή.

 

Το οργανωμένο έγκλημα, το οποίο δεν γνωρίζει σύνορα και εύκολα μεταφέρεται και χρησιμοποιεί και τις νέες πια παγκόσμιες τηλεπικοινωνίες για να μεταφέρει τη δραστηριότητα του, την τρομοκρατία κ.ο.κ. Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια βεβαίως αυτό το Δίκτυο έχει τονίσει προτεραιότητες. Δεν θα μπω σε όλες αυτές. Ίσως μία, νομίζω που θα ήθελα εξαιρετικά να τονίσω, είναι το πρόβλημα του παιδιού μέσα από τις συγκρούσεις.

 

Είναι πραγματικά απίστευτες οι στατιστικές, να βλέπει κανείς τον αριθμό των παιδιών που συμμετέχουν ενεργά στις συγκρούσεις, δηλαδή χρησιμοποιούνται πια ως στρατιώτες, σε διάφορες μάχες, αλλά δημιουργούν έτσι μια κουλτούρα σύγκρουσης, βίας κατά την εφηβική ηλικία και έχουμε έτσι παιδιά που έχουν άμεσες επιπτώσεις από τις συγκρούσεις.

 

Μέσα στα τελευταία 10 χρόνια υπολογίζεται ότι πάνω από 2 εκ. παιδιά έχουν σκοτωθεί σε συγκρούσεις, πάνω από 4 εκ. έχουν αναπηρία, λόγω των συγκρούσεων αυτών και πάνω από 1 εκ. είναι ορφανά. Βεβαίως, πάνω από 10 εκ., λένε οι στατιστικές, έχουν ψυχολογικά τραύματα, λόγω των συγκρούσεων αυτών.

 

Δεν είναι τυχαίο ότι κι εμείς σ’ αυτό το Δίκτυο προσπαθούμε να δώσουμε βάρος σε κάποιους τομείς, μέσα από τη δικιά μας εμπειρία και τις δικές μας σκέψεις. Η έννοια της εκεχειρίας, είναι μια έννοια που σε όλες τις συγκρούσεις την βλέπουμε, την αντιμετωπίζουμε. Είναι η αναζήτηση της διπλωματικής προσπάθειας σε σχεδόν όλες τις συγκρούσεις, ώστε η ανάπαυλα αυτή να επιτρέψει να επικρατήσει λογική, διευθέτηση, διάλογος και πιθανώς ειρήνη.

 

Είτε μιλάμε για τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, είτε στη FYROM, είτε οπουδήποτε αλλού, στο Κόσοβο, πάντα ερχόταν η λέξη εκεχειρία ως ένα στοιχείο σημαντικό, για την δυνατότητα παρέμβασης πολιτικής πια στο συγκεκριμένο πρόβλημα και ανθρωπιστικής βοήθειας.

 

Έτσι, ένα από τα στοιχεία τα οποία έχουμε να προσφέρουμε εμείς, είναι να δούμε πως μέσα και από τις πολιτιστικές, αθλητικές δραστηριότητες μπορούμε, ιδιαίτερα αν μιλούμε για παιδιά, να μεταφέρουμε κι αυτή την ιδέα, αξιοποιώντας την πρόταση μας και για την Ολυμπιακή Εκεχειρία. Ο κ. Λαμπρινίδης εδώ θα έχει ευκαιρία να σας πει δυο λόγια.

 

Δεν είναι βέβαια το μόνο εργαλείο, ίσως να είναι ένα μάλλον πρωτότυπο, αλλά υπάρχουν και πολύ πιο κλασικές και πολύ πιο παραδοσιακές διαδικασίες, τις οποίες κι εμείς υποστηρίζουμε και για τα οποία συνεργαζόμαστε μέσα από το Δίκτυο.

 

Με αυτά τα λόγια θέλω να εξάρω την προσπάθεια που γίνεται στη χώρα μας να ενισχυθούν οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, να συνδιαμορφωθεί ένα μεγάλο Δίκτυο αυτών που όχι μόνο ασχολούνται με την εξωτερική ή με την αναπτυξιακή, την ανθρωπιστική πλευρά της εξωτερικής πολιτικής, αλλά που γενικότερα προσδίδουν στην κοινωνία μας μια μεγαλύτερη, θα έλεγα, δημοκρατική ουσία στην καθημερινή πράξη, εκφράζοντας τάσεις, προβληματισμούς, αγωνίες, ενδιαφέροντα, ζητήματα από την ίδια την κοινωνία που δεν θα μπορούσε ένας συγκεντρωτικός -από την φύση του- κρατικός μηχανισμός να αντιμετωπίσει.

 

Είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη ζωντάνιας για τους θεσμούς της δημοκρατίας, η οποία όμως, όπως τόνισα και από την αρχή, αυτή η εξέλιξη έχει σημαντικές παραμέτρους για την σύγχρονη εξωτερική πολιτική.

 

Η επικοινωνία των λαών, η άλλη πλευρά σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη ασφάλεια, το Δίκτυο της ανθρώπινης ασφάλειας, δηλαδή την αντιμετώπιση των κρίσεων και των αντίξοων συνθηκών, η άλλη πλευρά είναι ακριβώς και η διπλωματία των πολιτών, δηλαδή η ανάπτυξη της επικοινωνίας, των πρωτοβουλιών διασυνοριακά, ώστε να μπορέσουμε να εμπεδώσουμε την έννοια της αλληλοκατανόησης, του διαλόγου, του πολιτιστικού πλουραλισμού δηλαδή και της ανοχής στο διαφορετικό, αλλά και της αξιοποίησης του διαφορετικού, μέσα σε ένα πνεύμα κοινών προσπαθειών και κοινών συμφερόντων.

 

Όλα αυτά αποτελούν μια φιλοσοφία, την οποία θέλουμε να υποστηρίξουμε, ως Υπουργείο Εξωτερικών. Δεν θέλω να μακρηγορήσω άλλο, αλλά να τονίσω πόσο σημαντικά είναι αυτά, τα οποία εσείς συζητάτε σήμερα και βεβαίως ελπίζουμε ότι τα συμπεράσματα των εργασιών αυτής της ημερίδας θα μπορέσουμε να τα αξιοποιήσουμε και ως ιδέες για τις δικές μας μη κυβερνητικές οργανώσεις, αλλά και ως στόχευση, ως προτάσεις, για την διαμόρφωση μιας πιο αποτελεσματικής μας πολιτικής, στον τομέα της ανθρώπινης ασφάλειας και γενικότερα της αναπτυξιακής μας βοήθειας.

 

Καλή επιτυχία. Ευχαριστώ πολύ.

 

Διαβάστε επίσης