Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

«Όρος επιβίωσης, η οικοδόμηση μιας νέας, σύγχρονης δημοκρατίας» | Ομιλία 21.07.2019

Για τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Πάτρας | Δήλωση 15.07.2019

«Η καθημερινή ασφάλεια και ευημερία των πολιτών περνάει και από το περιβάλλον» | Δήλωση 14.07.2019

«Ο αγώνας που δίνουμε, είναι αγώνας για την ανασυγκρότηση της χώρας» | Δήλωση 27.06.2019

Παπανδρέου από το ΕΑΠ: «η δημιουργικότητα, η εξωστρέφεια και η καινοτομία, θα πρέπει να είναι ο οδηγός μας» | Δήλωση | 26.06.2019

Ο αποχαιρετισμός του Γιώργου Α. Παπανδρέου στο Ροβέρτο Σπυρόπουλο | 25.06.2019

«Με τον Γιάννη γιορτάζει μία Ελλάδα ευκαιριών, δημοκρατίας και ελευθερίας» | 25.06.2019

 

Ομιλία σε πολιτική εκδήλωση της Νομαρχιακής Επιτροπής ΠΑ.ΣΟ.Κ. Α’ Αθήνας

Φίλες και φίλοι, σύντροφοι και συντρόφισσες, αγαπητοί συνάδελφοι, είναι, όχι απλώς χαρά αλλά και τιμή που βρίσκομαι εδώ ενώπιόν σας απόψε, σ’ αυτή την πραγματικά εντυπωσιακή συγκέντρωση που οργάνωσε η Νομαρχιακή Αθηνών, την ευχαριστώ και είμαι σίγουρος ότι με αυτόν τον δυναμισμό και αυτή την ενότητα που δείχνουμε εμείς απόψε, που δείχνει το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα απόψε εδώ σ’ αυτή την αίθουσα, είναι σίγουρο ότι θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε και σε νέες νίκες. Πρώτη μεγάλη μάχη, η μάχη του δήμου της Αθήνας και ευχόμαστε ολόψυχα την επιτυχία στην επικείμενη μάχη που θα δοθεί τον Οκτώβρη.

Φίλες και φίλοι, εάν η εξωτερική πολιτική το 1981, όταν ξεκίνησε το ΠΑΣΟΚ ως κυβέρνηση ήταν η αιχμή του δόρατος, ήταν η προϋπόθεση, όπως λέγαμε για την υπόλοιπη ολοκλήρωση του τρίπτυχου της 3ης Σεπτέμβρη, εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική δικαιοσύνη, πόσο μάλλον σήμερα οι διεθνείς εξελίξεις και άρα και η εξωτερική πολιτική, αποτελούν το τελείως απαραίτητο στοιχείο, διότι αφορούν όλες τις εξελίξεις της κοινωνίας μας, επηρεάζουν κάθε πτυχή της ζωής μας.

Και ο τίτλος σήμερα της ομιλίας είναι «Η Ελληνική εξωτερική πολιτική στη νέα παγκόσμια πραγματικότητα». Δεν είναι ο τίτλος «Η νέα Ελληνική εξωτερική πολιτική στην παγκόσμια πραγματικότητα», είναι ακριβώς αυτό που θέλουμε να υποδηλώσουμε ότι υπάρχει μια συνέπεια στην πολιτική μας, συνέπεια του ΠΑΣΟΚ, εδώ είναι και ο σύντροφος και πρώην Υπουργός Εξωτερικών τόσα χρόνια, ο μακροβιότερος νομίζω Υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος μπορεί κι αυτός, τον ευχαριστούμε για όλη του την προσφορά και σήμερα βέβαια πάλι για την προσφορά του από το μετερίζι του Κοινοβουλίου, για όλη την προσφορά του στην εξωτερική πολιτική, υπάρχει σαφώς η συνέχεια στην εξωτερική μας πολιτική, η οποία είναι βασισμένη σε πολύ συγκεκριμένες αρχές.

Αρχές οι οποίες ξεκίνησαν με την 3η του Σεπτέμβρη και βεβαίως με το όραμα του Ανδρέα Παπανδρέου, για μια νέα Ελλάδα, μια διαφορετική Ελλάδα.

Αλλά έχει αλλάξει το περιβάλλον. Έχει αλλάξει το περιβάλλον. Εγώ θα σας φέρω μόνο δύο παραδείγματα πριν μπω σε μια πιο ευρύτερη ανάλυση.

Χθες γύρισα από το Λουξεμβούργο. Στο Λουξεμβούργο είχαμε μία συνάντηση οι 15 Υπουργοί Εξωτερικών με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας τον κ. Ιβανόφ. Κύρια συζήτηση με τον Ιγκόρ Ιβανόφ ήταν οι νέες σχέσεις της Ρωσίας με το ΝΑΤΟ και με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ήδη προχωρούμε στους επόμενους μήνες στο να διαμορφώσουμε το ΝΑΤΟ επί 20, όταν λέμε επί 20, είμαστε τώρα 19 μέλη, θα είναι ουσιαστικά 20ο μέλος σχεδόν η Ρωσία, η οποία θα συναποφασίζει σε σειρά θεμάτων, όχι σε όλα, αλλά σε πάρα πολλά θέματα με το ΝΑΤΟ για την ασφάλεια της Ευρώπης.

Αυτό, πριν από 20 χρόνια δεν θα μπορούσε κανείς να το φανταστεί, δε θα μπορούσε να περιμένει μια τέτοια εξέλιξη, παρ’ ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν εκείνο το οποίο μιλούσε για την ανάγκη πράγματι μιας ενωμένης Ευρώπης από τα Ουράλια μέχρι τον Ατλαντικό, κάτι που σήμερα γίνεται πραγματικότητα.

Το δεύτερο παράδειγμα είναι ότι αυτές τις μέρες, πράγματι, αντιμετωπίζουμε μια τραγωδία. Μια τραγωδία στη Μέση Ανατολή. Η συνέπειά μας εδώ είναι σαφής. Στις επαφές που είχα με τους Παλαιστίνιους αλλά και τους Άραβες, θυμήθηκα το 1982, πάλι ο Κάρολος θα θυμάται, ότι ήταν η Ελλάδα η οποία αποφάσισε να σώσει ουσιαστικά τον Παλαιστινιακό λαό από μια επίθεση τότε των στρατευμάτων του Ισραήλ υπό τον Σαρόν, όπου Ελληνικά καράβια μετέφεραν χιλιάδες στελέχη και απλούς Παλαιστίνιους από την Βηρυτό στην Τυνησία όπου και μείνανε ασφαλείς για πολλά χρόνια.

Και τώρα, 20 χρόνια μετά και πάλι συνεπείς, παλεύουμε και εμείς και πάλι για τη δημιουργία του αυτόνομου, ανεξάρτητου κράτους της Παλαιστίνης. Βέβαια κι εδώ έχουν αλλάξει τα γεγονότα, δεν είναι ο στόχος μας να μεταφέρουμε τους Παλαιστίνιους μακριά από την εστία τους, αλλά να μπορέσουμε να εμπεδώσουμε την ειρήνη για να έχουν πια κι αυτοί την πατρίδα τους, να μείνουν στην εστία τους, να μείνουν στην περιοχή τους και να μπορέσουν να ζήσουνε ειρηνικά και οι Ισραηλινοί μαζί με τους Παλαιστίνιους σ’ ένα κράτος της Παλαιστίνης που θα εγγυάται όχι μόνο τη δικιά του ασφάλεια αλλά και την καλή γειτονία και άρα και την ασφάλεια και με το Ισραήλ.

Θέλω όμως, πηγαίνοντας λίγο πίσω, να θυμίσω ακριβώς ποιες ήταν οι αρχές μας πριν από μερικά χρόνια και πώς σήμερα πάλι πάνω σε αυτές κινούμαστε.

Μιλώ πρώτα απ’ όλα για την Ευρώπη, θέλω να μιλήσω για το πώς αυτές οι αρχές παραμένουν η βάση της πολιτικής μας, θα μιλήσω επίσης και θα σας αναλύσω μερικές από τις νέες δυνατότητες και τη νέα πραγματικότητα και προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας, που μας δίνουν όμως κι ένα ουσιαστικό εργαλείο για την προώθηση των εθνικών μας συμφερόντων αλλά και των δικών μας αρχών και μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια ποια είναι η πολιτική μας σήμερα στα Βαλκάνια, στα Ελληνοτουρκικά, στο Κυπριακό και στη Μέση Ανατολή.

Τέλος, θέλω να κλείσω με μερικές απ’ τις άμεσες πρωτοβουλίες που, νομίζω χαρακτηρίζουν την εικόνα της χώρας μας στο διεθνές γίγνεσθαι.

Αν μιλήσουμε για την Ευρώπη, υπάρχει μία λαθεμένη εντύπωση. Το ΠΑΣΟΚ λέει δεν ήθελε την Ευρώπη. Δεν είναι έτσι. Το ΠΑΣΟΚ την Ευρώπη, πάντα την ήθελε. Αλλά ποια Ευρώπη; Και εδώ θέλω να θυμίσω πολύ βασικές απαιτήσεις, αν θέλετε, αγώνες τους οποίους κάναμε, για την Ευρώπη την οποία σήμερα φτιάχνουμε.

Πρώτα απ’ όλα ένα πολύ βασικό το οποίο τόνιζε το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρέας Παπανδρέου, ήτανε για την ενωμένη Ευρώπη. Όχι η Ευρώπη των δύο στρατοπέδων, όχι η Ευρώπη της σύγκρουσης, όχι η Ευρώπη που προχωρά σε αντιπαράθεση, αλλά την Ευρώπη της ειρήνης και της ενότητας.

Σήμερα, με τη δήλωση του Λάακεν πριν από λίγες εβδομάδες, όπου οι 15 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο Πρωθυπουργός, ο Κωνσταντίνος Σημίτης, αποφάσισαν για τη δημιουργία μιας διάσκεψης που θα συζητήσει το μέλλον της Ευρώπης, τόνισαν ότι πρώτο στοιχείο για το μέλλον της Ευρώπης είναι ακριβώς αυτή η ενότητα, η ενιαία Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκείνη την Ένωση την οποία εμείς οραματιζόμασταν το 1974 και πάλι βεβαίως το 1981 όταν λάβαμε τα ηνία της εξουσίας.

Το δεύτερο στοιχείο το οποίο πάντα τονίζαμε ήταν για την Ευρώπη της κοινωνικής συνοχής. Έτσι τη λέμε σήμερα. Τότε μιλούσαμε για τον ενάντια στην Ευρώπη του βορρά και του νότου, δηλαδή των δύο ταχυτήτων. Θέλαμε μιαν Ευρώπη που θα συνέβαλε στην οικονομική ευημερία όλων των πολιτών, σε ισότιμη βάση και όπως ξέρετε, κάναμε σκληρούς αγώνες. Αγώνες για τα μεσογειακά προγράμματα, αγώνες για τα ΚΠΣ, αγώνες για το ταμείο συνοχής, αγώνες για τις αγροτικές τιμές, τις τιμές των αγροτικών προϊόντων και την πολιτική την αγροτική ευρύτερα.

Σήμερα με τη δήλωση του Λάακεν, μιλούν πια οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όχι μόνο για την Ευρώπη της αγοράς, αλλά για την Ευρώπη που κοιτά τα κοινωνικά προβλήματα της Ε.Ε., των πολιτών της Ευρώπης, όπως είναι τα θέματα της ανεργίας, όπως είναι τα θέματα της εκπαίδευσης, του περιβάλλοντος, της κοινωνικής συνοχής, του ασφαλιστικού κ.ο.κ.

Άρα κι εδώ μιλούμε για μιαν Ευρώπη που οραματιστήκαμε απ’ το 1994 και μετά, την οποία σήμερα καλούμαστε να δημιουργήσουμε.

Ένα τρίτο στοιχείο κριτικής που τότε κάναμε για την Ευρώπη, μιλούσαμε πάλι για την Ευρώπη η οποία ήτανε Βρυξελλοκεντρική. Θα θυμόσαστε, λέγαμε ότι δεν μπορεί οι αποφάσεις να παίρνονται ερήμην των λαών της Ευρώπης από κάποια ιθύνουσα αρχή στις Βρυξέλλες.

Ουσιαστικά είχαμε θέσει από τότε το μεγάλο ζήτημα της δημοκρατίας στην Ε.Ε. που σήμερα το ονομάζουμε όλοι μας στην Ευρώπη, το ζήτημα του Δημοκρατικού ελλείμματος. Και σήμερα συζητούμε, μετά από τη δήλωση του Λάακεν, πώς θα φτιάξουμε ένα Σύνταγμα στην Ευρώπη, ένα Σύνταγμα που θα εκπροσωπεί όλους τους λαούς της Ευρώπης, της διευρυμένης Ευρώπης τουλάχιστον 25 κρατών σε λίγους μήνες, μέσα και σ’ αυτά τα 25 κράτη και την Κύπρο, θα μιλήσω γι’ αυτό, αλλά θα υπάρξει εκπροσώπηση τέτοια που θα’ ναι δημοκρατική.

Έτσι ώστε να αισθάνεται ο πολίτης της κάθε γωνιάς της Ευρώπης, ότι συμμετέχει, συναποφασίζει, ακούγεται η φωνή του Ευρωπαίου πολίτη. Και στη δήλωση του Λάακεν ακριβώς αυτό τονίζεται. Ότι πρέπει η Ε.Ε. να σκύψει κοντά στον πολίτη τον Ευρωπαίο.

Τέλος μιλάγαμε και για μιαν Ευρώπη αξιών, που θα σταθεί κοντά σε χειμαζόμενους λαούς, σε περιοχές της γης όπου υπάρχει φτώχεια, σε περιοχές όπου υπάρχουν συγκρούσεις και θα συμβάλλει στην ειρήνη και στη συνεργασία των λαών.

Σήμερα με τη δήλωση του Λάακεν πριν από λίγες εβδομάδες, που όπως σας είπα, πήραν οι 15 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, μιλούμε για την Ευρώπη που δεν είναι απλώς μια οικονομική ένωση, δεν είναι απλώς μια οικονομική αγορά. Αλλά είναι μια πολιτική ένωση, με πολιτικούς στόχους και με στόχους κοινής εξωτερικής πολιτικής, αλλά και στόχους πολιτικής άμυνας, άμυνας της Ευρώπης τουλάχιστον μακροπρόθεσμα.

Ουσιαστικά, τότε λέγαμε ότι η Ευρώπη μπορούσε να είναι ένας νέος πόρος στη διεθνή πολιτική ζωή, στη διεθνή σκακιέρα, σήμερα ανοίγεται αυτή η προοπτική.

Άρα λοιπόν, θέλω να τονίσω, ήμασταν, όχι απλώς συνεπείς, αλλά, θα’ λεγα, προβλέψαμε και παλέψαμε γι’ αυτό το μέλλον που σήμερα αρχίζει και γίνεται πραγματικότητα. Θέλω όμως να τονίσω ακριβώς αυτή την πάλη. Δεν έγιναν αυτά τα βήματα με αυτοματισμούς. Δεν έγιναν αυτά τα βήματα έτσι, διότι τα έφερε η μοίρα ή η ιστορία. Έγιναν αυτά τα βήματα και με τη δικιά μας συμβολή. Και θα’ λεγα και κάποιες στιγμές με την καθοριστική συμβολή του ΠΑΣΟΚ.

Γι’ αυτό η Ευρώπη χρειάζεται μια Σοσιαλιστική Ελλάδα, γι’ αυτό η Ευρώπη χρειάζεται τη φωνή την προοδευτική των Ελλήνων πολιτών, γι’ αυτό χρειάζεται τη συνέχεια του ΠΑΣΟΚ ως Κυβέρνηση αυτής της χώρας

Είναι μια Ευρώπη των αξιών. Αυτό όμως το οποίο όλο σας περιέγραψα, ουσιαστικά δημιούργησε ένα τελείως διαφορετικό τοπίο, ήδη έχει δημιουργηθεί ένα διαφορετικό τοπίο σ’ αυτή την Ευρωπαϊκή ήπειρο. Ένα τοπίο κι ένα εργαλείο αν θέλετε, που μπορεί να βοηθήσει ακόμα παραπέρα την Ελληνική εξωτερική πολιτική.

Διότι ουσιαστικά δίνει νέες δυνατότητες. Γίνεται η Ευρώπη μια Ευρώπη που είναι κοινότητα αξιών. Βασικές αρχές, κι αν θέλετε, όπως είπε ο Γραμματέας πολύ σωστά, η εξωτερική μας πολιτική βασίζεται στη λογική ότι αν θέλουμε να έχουμε καλές σχέσεις με τους γείτονες, εάν θέλουμε να έχουμε σταθερότητα στην περιοχή, αν θέλουμε να έχουμε σταθερότητα στην υφήλιο, πρέπει να ενδυναμώσουμε τις αρχές του διεθνούς δικαίου, να τις σεβαστούμε και να υπάρξει όχι το δίκαιο του ισχυρού αλλά η ισχύς του δικαίου.

Έτσι λοιπόν η Ευρώπη, αυτό το οποίο γίνεται, μεταλλάσσεται σ’ έναν φορέα ακριβώς προώθησης αυτών των αρχών, αυτής της κοινότητας των αξιών, που επιτρέπει αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα να συμβάλλει σε μια ουσιαστικότερη σταθεροποίηση στην περιοχή των Βαλκανίων, στην Τουρκία, στην Κύπρο, στη Μέση Ανατολή και παραπέρα.

Μας δίνονται λοιπόν νέες δυνατότητες ακριβώς μέσα από αυτό το σημαντικό εργαλείο που λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα μιλήσω γι’ αυτό, αλλά πιστεύω ότι έχουμε και νέες δυνατότητες και λόγω και της δικιάς μας θέσης. Η Ελλάδα αυτά τα 20 χρόνια έχει αλλάξει πολύ, έχει γίνει μια χώρα – κανένας δε λέει χωρίς προβλήματα, υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα – αλλά είναι μια χώρα με μια διαφορετική δύναμη απ’ ότι είχε πριν από λίγα χρόνια, πάλι θα’ λεγα χάρη στο ΠΑΣΟΚ.

Έχουμε τη σταθερότερη δημοκρατία στη δικιά μας νεότερη ιστορία. Οι δημοκρατικοί θεσμοί, πάντα θέλουν οι δημοκρατικοί θεσμοί ανανέωση – και θα μπορούσε να πει κανείς αυτή είναι και η επιταγή ίσως της εποχής μας, να ανανεώσουμε τους δημοκρατικούς μας θεσμούς από το κόμμα μέχρι το Κοινοβούλιο, μέχρι τα μέσα ενημέρωσης, μέχρι την Ευρώπη, μέχρι την Τοπική Αυτοδιοίκηση – αλλά έχουμε καταφέρει να εμπεδώσουμε τους δημοκρατικούς αυτούς κοινοβουλευτικούς θεσμούς, σε μια πρωτόγνωρη για την ιστορία μας εποχή.

Δεν είμαστε όμως, δεν είναι μόνο ένα στοίχημα με τον εαυτό μας. Έχουμε και την πιο σταθερή δημοκρατία στην περιοχή μας. Έχουμε αναπτύξει την άμυνά μας συνειδητά, για να διασφαλίσουμε τα συμφέροντά μας. Ναι, θέλουμε τη φιλία με όλες τις γειτονιές χώρες, αλλά είμαστε πάντα έτοιμοι να προασπίσουμε τα συμφέροντά μας αν χρειαστεί και με τη στρατιωτική άμυνα, με την αμυντική μας ισχύ, όταν κληθούμε και αυτό είναι ισχυρότατο εργαλείο για τη διπλωματία.

Όταν ο Υπουργός Εξωτερικών, ο όποιος Υπουργός Εξωτερικών γνωρίζει ότι υπάρχει η απόλυτη κάλυψη της άμυνάς μας από την ισχυρή αμυντική μας ικανότητα, τότε είναι πολύ πιο εύκολη η διπλωματία και πολύ περισσότερο μπορούμε να πάρουμε πρωτοβουλίες προς όλες τις κατευθύνσεις για τη διευθέτηση δύσκολων και λεπτών προβλημάτων.

Όταν υπάρχει η αίσθηση της αδυναμίας, είναι τότε που η διπλωματία έχει περισσότερες δυσκολίες ή και ακόμα και κινδύνους να εμπλακεί σε μία διαπραγμάτευση όπου η άλλη πλευρά θα πιέζει με άλλα μέσα.

Έχουμε μια ισχυρή οικονομία, η οποία επηρεάζει καθοριστικά τη θέση μας στην περιοχή. Έχουμε την ισχυρότερη οικονομία. Είμαστε – δε μ’ αρέσει η λέξη διότι έχει αρνητικές συσχετίσεις – μια υπερδύναμη, αν θέλετε, μέσ’ στα Βαλκάνια από οικονομικής πλευράς. Δε θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη δύναμη με αρνητικό τρόπο, αλλά με θετικό τρόπο, αναπτύσσοντας τις οικονομίες των γειτόνων μας, βοηθώντας ώστε να μην υπάρξει λαθρομετανάστευση, βοηθώντας ώστε η αγορά να διευρυνθεί και να μπορούν και τα δικά μας προϊόντα να βρουν νέες αγορές και άρα και σημαντικά κέρδη και για τους δικούς μας επιχειρηματίες, αγρότες και άλλους εργαζόμενους.

Θέλουμε να στηρίξουμε την αναπτυξιακή πορεία της περιοχής και για την πολιτική σταθερότητα των Βαλκανίων και ευρύτερα. Και η Ελλάδα σήμερα είναι πρώτη σε επενδύσεις σε πάρα πολλές απ’ τις γειτονικές χώρες. Στη Βουλγαρία, στην Αλβανία, στη Ρουμανία, στη Γιουγκοσλαβία, οι Ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ανοίξει το δρόμο και στις περισσότερες απ’ αυτές τις χώρες είναι πρώτες σε επενδύσεις.

Και βεβαίως έχουμε και αξιοπιστία. Έχουμε και αξιοπιστία διότι όπως σας είπα ακολουθούμε έναν δρόμο συνέπειας και αρχών.

Ποιες είναι αυτές οι αρχές: Είτε μιλάμε για Γιουγκοσλαβία, είτε για την Αλβανία είτε για οποιαδήποτε άλλη χώρα, είναι νομίζω σαφείς οι αρχές τις οποίες ακολουθούμε. Σεβασμός στο διεθνές δίκαιο, σεβασμός στην εδαφική ακεραιότητα, σεβασμός στους δημοκρατικούς θεσμούς, στα δικαιώματα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, σεβασμός στα μειονοτικά δικαιώματα, στα δικαιώματα των μειονοτήτων, στον πολυπολιτισμό, καλή γειτονία, μη αλλαγή των συνόρων, επίλυση των προβλημάτων με ειρηνικά μέσα και Ευρωπαϊκή προοπτική για όλους.

Θέλετε να πούμε για τη Γιουγκοσλαβία; Παλέψαμε κατά τη διάρκεια της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου ώστε το 1244, η απόφαση του ΟΗΕ να είναι τέτοια ώστε να μιλάει για την ακεραιότητα της Γιουγκοσλαβίας. Τώρα πρόσφατα παλέψαμε για τη συμφωνία Μαυροβουνίου-Σερβίας. Τη θέλουμε τη Γιουγκοσλαβία ακέραιη, θέλουμε να μην αλλάξουν τα σύνορα, θέλουμε να μην λύνονται τα προβλήματα με βίαιο τρόπο αλλά με ειρηνικό τρόπο, θέλουμε την εμπέδωση των δημοκρατικών θεσμών και του σεβασμού των μειονοτήτων, της διαφοράς, θέλουμε και την Ευρωπαϊκή πορεία της Γιουγκοσλαβίας.

Αλβανία: Θέλουμε την ακεραιότητά της, θέλουμε την δημοκρατία στην Αλβανία, θέλουμε τον σεβασμό των μειονοτικών δικαιωμάτων – κι εδώ βεβαίως έχουμε την Ελληνική μειονότητα, που έχουμε άμεσο ενδιαφέρον, – θέλουμε και την Ευρωπαϊκή της πορεία. Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Θέλουμε την ακεραιότητα της, θέλουμε να μην αλλάξουν τα σύνορα, θέλουμε τη δημοκρατία σ’ αυτή τη χώρα, θέλουμε τον σεβασμό των μειονοτικών κι ανθρωπίνων δικαιωμάτων σ’ αυτή τη χώρα, και θέλουμε την ευρωπαϊκή της πορεία.

Θέλετε για την Τουρκία; Θέλουμε πράγματι την ακεραιότητά της, θέλουμε παράλληλα τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των μειονοτικών δικαιωμάτων στην Τουρκία, θέλουμε τη δημοκρατία στη Τουρκία και θέλουμε την Ευρωπαϊκή της πορεία.

Θέλετε για την Κύπρο; Θέλουμε την ακεραιότητά της, παλεύουμε για την ακεραιότητά της, παλεύουμε για την επίλυση του Κυπριακού, επιτέλους την επανένωση της Κύπρου, να ενωθεί, να έχουμε μια δημοκρατική ανεξάρτητη Κύπρο. Θέλουμε τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των μειονοτικών δικαιωμάτων, θέλουμε και την ευρωπαϊκή της πορεία.

Είμαστε απολύτως συνεπείς στις αρχές μας. Με αυτή την πολύ συνεπή στάση, η Ελλάδα έχει κερδίσει όλα αυτά τα χρόνια την αξιοπιστία της ως μία χώρα που είναι πυλώνας αν θέλετε για τη σταθερότητα της περιοχής.

Καλούμαστε πολλές φορές εμείς να συμβάλλουμε σε κρίσεις, στην επίλυσή τους και στο ξεπέρασμά τους. Θα’ λεγα ότι εάν στις αρχές της δεκαετίας του ’90 όπου είχε αναλάβει η Ν.Δ., δυστυχώς δεν είχε τον οραματισμό αυτόν τον οποίο είχε το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρέας Παπανδρέου, σε μια κρίσιμη στιγμή για την περιοχή μας, όπου δημιούργησε, λειτούργησε με συγκρουσιακό τρόπο στην γειτονιά και ήρθε το ΠΑΣΟΚ υπερασπιζόμενο πάντα τα εθνικά μας συμφέροντα για να δώσει έναν νέο οραματισμό.

Αλλά όχι μόνο έναν νέο οραματισμό. Ουσιαστικά ιστορικά η χώρα μας έχει αναλάβει μία τεράστια ευθύνη. Μετά το ξεπέρασμα του ψυχρού πολέμου, ουσιαστικά η Ελλάδα έχει αναλάβει μια τεράστια ευθύνη ιστορική για την περιοχή μας, για την προώθηση ουσιαστικά της ενσωμάτωσης της περιοχής σε μια κοινή οικογένεια. Όπως είπα οικογένεια αξιών, όχι μόνο γεωγραφική, αλλά και αξιών, πάνω σ’ αυτά τα πλαίσια, σ’ αυτές τις αξίες τις οποίες εγώ περιέγραψα.

Και εδώ θέλω να πω πόσο συνεπείς είμαστε και με τις παλιές μας αρχές και στόχους. Και τότε ο Ανδρέας Παπανδρέου έκανε κάθε προσπάθεια για ν’ αναδείξει μια Βαλκανική φωνή. Παρά τον ψυχρό πόλεμο, παρά το ότι υπήρχαν χώρες σε διαφορετικούς συνασπισμούς αλλά και ανάμεσα και μέσα στους συνασπισμούς αυτούς οι αντιξοότητες όπως ήταν Ελλάδας-Τουρκίας.

Διότι πίστευε ότι έπρεπε οι λαοί των Βαλκανίων να έχουν λόγο, να μπορούν να παλέψουν για τα συμφέροντά τους. Διότι ο μόνος τρόπος γι’ αυτό είναι να βρεθούν τρόποι συνεργασίας, συνεργασίας κοινής. Δεν ήταν ένα βεβαίως, όνειρο μόνο του ΠΑΣΟΚ κι ένα όραμα μόνο του ΠΑΣΟΚ.

Αυτό το όραμα πάει πίσω μέχρι και το Ρήγα Φεραίο όταν μιλούσε για την κοινοπολιτεία, αν θέλετε, όταν μιλούσε όχι μόνο για την απελευθέρωση της Ελλάδας αλλά για μια κοινή Βαλκανική πολιτεία, ομοσπονδία, βασισμένη σε αρχές, τις αρχές της δημοκρατίας, της συνεργασίας όλων των λαών, όλων των θρησκειών, μιλούσε για τους ορθόδοξους Μουσουλμάνους, Εβραίους, απ’ τη Βοσνία μέχρι την Αραβία.

Και σήμερα μας δίνεται η δυνατότητα, αυτό το όραμα το Βαλκανικό, αυτό το όραμα και του ΠΑΣΟΚ να γίνει πραγματικότητα μέσα στις τρέχουσες εξελίξεις, τις σημαντικές εξελίξεις της ενοποίησης της Ευρώπης. Αλλά η ιστορική μας ευθύνη είναι ότι εμείς βρισκόμαστε στην πρωτοπορία, έχουμε να συμβάλλουμε μέσα από τις δικές μας πια εμπειρίες, ικανότητες και το ρόλο μας στην αλλαγή του τοπίου ευρύτερα.

Δεν είναι εύκολο, δεν είναι καθόλου εύκολο. Αλλά η Ελλάδα έχει πια αναδειχθεί ως εκείνη η δύναμη που πρωτοπορεί στην περιοχή. Και δεν είναι μόνο αυτό. Αλλά θεωρούμε ότι μέσα από το ρόλο μας, μέσα από αυτή την προσπάθεια της ενσωμάτωσης της περιοχής στην Ευρωπαϊκή οικογένεια, μέσα από την εφαρμογή αυτού του πλαισίου αρχών, ακριβώς μπορούν και να λυθούν ιστορικά προβλήματα της περιοχής, προβλήματα όπως εμείς τα ονομάζουμε «τα μεγάλα εθνικά μας ζητήματα» αλλά και τα μεγάλα παρόμοια εθνικά ζητήματα και άλλων χωρών της περιοχής.

Θέλω επίσης να τονίσω ότι και οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ έχουν αλλάξει πολύ. Έχουν αλλάξει και ουσιαστικά άλλαξαν και αυτές, μετά τον ψυχρό πόλεμο, και με την Κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, και στη συνέχεια την κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Σημίτη.

Αυτό το οποίο άλλαξε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ παλεύοντας όλα αυτά τα χρόνια, είναι από μια σχέση υποτέλειας, σε μια σχέση ισότιμη. Κι όταν λέμε ισότιμη σχέση, δεν εννοούμε ότι είμαστε της ίδιας δύναμης ή ισχύος, με τις ΗΠΑ, δεν το φανταζόμαστε αυτό.

Λέμε ότι μιλούμε στο ίδιο επίπεδο, ότι σεβόμαστε ο ένας την άποψη του άλλου και δεν θεωρούμε ότι μπορεί να είναι ο ένας υποτελής και ο άλλος ο καθοδηγών. Αυτή η σχέση, η καινούρια σχέση, είναι κάτι το οποίο πάλεψε το ΠΑΣΟΚ, πάλεψε το Προοδευτικό Κίνημα της χώρας μας για πάρα πολλά χρόνια. Γι’ αυτό πιστεύω ότι σήμερα είναι ψευτοδίλημμα και όσοι απ’ αυτούς θεωρούν – και βλέπω πάρα πολλές φορές και στις τηλεοράσεις – ότι μπορούν να λύσουν τα πράγματα ή και την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας αν είναι φιλοαμερικανική ή αντιαμερικανική.

Η Ελληνική εξωτερική πολιτική είναι ακριβώς αυτή. Είναι Ελληνική εξωτερική πολιτική. Και μπορούμε ισότιμα να συζητούμε με οποιονδήποτε, προωθώντας τα Ελληνικά συμφέροντα. Και πολλές φορές θα συμφωνήσουμε. Και άλλες φορές θα διαφωνήσουμε. Αλλά μπορούμε να το κάνουμε σ’ ένα ισότιμο πλαίσιο. Κι αυτή είναι η μεγάλη διαφορά.

Όσοι προσπαθούν είτε από τη μία είτε από την άλλη πλευρά να βάλουν μέσα σε μια κατηγορία, σε μια ταμπέλα την εξωτερική πολιτική, κάνουνε λάθος και απλώς έχουν μείνει στις εποχές εκείνες που είτε όλα τα δεινά ήταν από τις ΗΠΑ είτε όλα τα καλά ερχόντουσαν από τις ΗΠΑ.

Πιστεύω δε ότι και η συνάντηση του Κλίντον με τον Ανδρέα Παπανδρέου, ήταν σημαντική, καθοριστική –πότε ήταν Κάρολε, το 1995 νομίζω, 1994 – και όχι μόνο στην Ουάσιγκτον αλλά και αργότερα και ως Προεδρεία, ήταν καθοριστική στο να μπει μια νέα τροχιά στις σχέσεις μας. Μια νέα τροχιά που επιβεβαίωσε με την επίσκεψή του και ο πρόεδρος Κλίντον όταν είπε ο ίδιος ως Πρόεδρος της Αμερικής ότι γυρίζουμε σελίδα. Ναι, το 1967 δεν μας τιμά, είπε. Σήμερα γυρίζουμε σελίδα και αλλάζουμε πορεία στις σχέσεις μας με την Ελλάδα.

Είναι νομίζω καιρός να κατανοήσουμε ότι η σοβαρή ελληνική εξωτερική πολιτική όλα αυτά τα χρόνια έχει καθιερώσει τη χώρα μας ως ισότιμο συνομιλητή με κάθε άλλη χώρα της περιοχής, αλλά και τις υπερδυνάμεις. Είμαστε και σ’ αυτή την πορεία μια χώρα που έχει πάρει πρωτοβουλίες και σε ότι αφορά την Τουρκία.

Και παλαιότερα πήραμε πρωτοβουλίες σε ότι αφορά την Τουρκία. Και ο Ανδρέας Παπανδρέου και άλλοι Πρωθυπουργοί της χώρας πήραν πρωτοβουλίες. Η διαφορά σήμερα είναι ότι έχουμε ένα διαφορετικό περιβάλλον και τονίζω το θέμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διότι ουσιαστικά και με την Τουρκία τι προσπαθούμε να κάνουμε; Ποια είναι η πολιτική μας όλα αυτά τα χρόνια;

Έχουμε κάποιο προπατορικό μίσος; Ναι, έχουμε πληγές. Ναι έχουμε ιστορική μνήμη, η οποία ποτέ δεν θα σβηστεί. Αλλά την ιστορική μνήμη την έχουμε, όχι για να ξαναεπαναλάβουμε μάχες του παρελθόντος, αλλά για να μάθουμε ακριβώς απ’ τα λάθη αυτά του παρελθόντος, για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε νέες σχέσεις ειρήνης και συνεργασίας.

Και αυτές οι σχέσεις όμως, δεν μπορούν να δημιουργηθούν εάν δεν βασίζονται όπως είπα και προηγουμένως, θα το επαναλάβω, σε βασικές αρχές, αρχές καλής γειτονίας. Και αυτές οι αρχές καλής γειτονίας σημαίνει ότι όχι μόνο η Τουρκία, η κάθε χώρα, πρέπει να σέβεται κάποιους κανόνες.

Άρα αυτό που ζητούμε απ’ την Τουρκία είναι να σεβαστούμε από κοινού αυτούς τους κανόνες που έχουν αποδειχθεί ότι συμβάλλουν στη συνεργασία, σε καλή γειτονία. Προβλήματα, διαφορές, ζητήματα πάντα θα υπάρχουν, αλλά το πώς τα λύνει κανείς, μέσα σε ποιο πλαίσιο τα λύνει κανείς και με ποιο στόχο τα λύνει, έχει μεγάλη σημασία και εκεί είναι που το διεθνές δίκαιο και αυτές οι αρχές παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Η υποψηφιότητα της Τουρκίας τελικά τι ήταν; Πολλοί ρωτούν, «μα, δώσαμε υποψηφιότητα της Τουρκίας, τι πήραμε»; Και θα σας πω τι πήραμε. Πρώτα απ’ όλα συμφέρει την Ελλάδα ακριβώς διότι όταν ήρθε το θέμα της υποψηφιότητας της Τουρκίας, εμείς είπαμε βεβαίως να μιλήσουμε για την υποψηφιότητα, αλλά κάτω από κάποιους όρους.

Πρώτα απ’ όλα, εάν είναι να γίνει υποψήφια χώρα η Τουρκία, να είναι πραγματική υποψήφια, να μη της δώσουμε απλώς μια ταμπέλα. Τη θέλουμε πραγματική υποψήφια. Τι σημαίνει πραγματική υποψήφια; Θα έχει όλα τα δικαιώματα, αλλά θα έχει και όλες τις υποχρεώσεις που έχει η κάθε υποψήφια χώρα.

Τι υποχρεώσεις έχουν οι υποψήφιες χώρες; Όλες αυτές που σήμερα περιμένουν να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Υπάρχει συγκεκριμένη η λεγόμενη εταιρική σχέση που αναπτύσσεται για κάθε χώρα, που δημιουργεί ένα πλαίσιο. Ένα πλαίσιο κανόνων, ένα πλαίσιο αρχών, ένα πλαίσιο συγκεκριμένων πρακτικών και προγραμμάτων και εφαρμογής αυτών των προγραμμάτων για τις υποψήφιες χώρες, εάν θέλουν να γίνουν μέλη.

Άρα αυτό που είπαμε και εμείς είναι βεβαίως εάν η Τουρκία πράγματι θελήσει να ακολουθήσει αυτούς τους κανόνες, εάν θέλει να ενταχθεί μέσα σε ένα πλαίσιο αρχών, πρώτοι εμείς θα είμαστε υπέρ αυτής της υποψηφιότητας. Και να δοκιμαστεί.

Ποια είναι η εταιρική σχέση με την Τουρκία; Είναι πάρα πολλές σελίδες, δεν θα μπορούσα να την αναλύσω αυτή τη στιγμή. Αλλά στο Ελσίνκι είπαμε τουλάχιστον για τρία σημαντικά ζητήματα. Πρώτα απ’ όλα τις ίδιες μεταρρυθμίσεις μέσα στην Τουρκία, κάτι που είναι απαραίτητο για όλες τις υποψήφιες χώρες.

Είναι η δημοκρατία, είναι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των μειονοτικών δικαιωμάτων, είναι η αλλαγή του δικαστικού συστήματος, είναι η αλλαγή στις φυλακές, είναι θέματα που έχουν σχέση με τις μειονοτικές γλώσσες, είναι θέματα που έχουν σχέση με την ελευθερία της θρησκείας, είναι θέματα που έχουν σχέση με τα βασανιστήρια, με το ρόλο του στρατού.

Δεν υπάρχει κράτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπου ο στρατός έχει πολιτικό λόγο. Άρα δεν μπορεί μια υποψήφια χώρα που θέλει να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να έχει ένα τέτοιο καθεστώς, που ο στρατός έχει πολιτικό λόγο στα πολιτικά πράγματα.

Όλα αυτά πρέπει να αλλάξουν. Ένα πρώτο τεράστιο κεφάλαιο όπως λέγονται τα λεγόμενα κριτήρια Κοπεγχάγης, το Συμβούλιο Κορυφής της Κοπεγχάγης πριν από αρκετά χρόνια, όταν καθιερώθηκαν οι αρχές αυτές για τις νέες χώρες για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ένας δεύτερος σημαντικός όρος, ήταν η καλή γειτονία. Διαδικασία συγκεκριμένη που αφορά συνοριακές διαφορές για όλες τις υποψήφιες χώρες, μεταξύ αυτών και την Τουρκία, όπου θα πρέπει αυτές να λύσουν με ειρηνικό τρόπο τις διαφορές και αν δεν το καταφέρουν, να καταφύγουν, εάν θέλουν, εφ’ όσον δεν έχουν παραιτηθεί των όποιων διεκδικήσεων ή απαιτήσεων ή διαφορών θεωρούν ότι υπάρχουν, να προσφύγουν στο Δικαστήριο της Χάγης.

Και βεβαίως εδώ είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό στοιχείο το οποίο αναφέρεται στο άρθρο 4 του Ελσίνκι, ότι έστω και αν υπάρχουν διαφορές, αυτές δεν μπορούν να λύνονται είτε με τη βία, είτε με την απειλή χρήσης βίας. Το τονίζω αυτό, διότι ένα απ’ τα μεγάλα προβλήματα που είχε η Ελλάδα, που είχαν πάντοτε οι Υπουργοί Εξωτερικών της χώρας μας, ήταν όταν συζητούσαν με τη Τουρκία, υπήρχε το αίσθημα της Δαμόκλειας σπάθης, ότι κάποια στιγμή μπορεί να χρησιμοποιήσουν την βία σε μια διαπραγμάτευση.

Δεν ξέρω αν είναι οι προθέσεις τους σήμερα γι’ αυτό, αλλά ακόμα και αν είναι, ο όρος αυτός είναι σημαντικός διότι εάν θέλουν πραγματικά την ευρωπαϊκή προοπτική, τότε ακυρώνεται μια οποιαδήποτε λογική του casus belli.

Το τρίτο έχει σχέση με το Κυπριακό και εδώ δύο σημαντικότατα θέματα τα οποία η Ελλάδα πέτυχε. Πρώτα απ’ όλα την υποχρέωση της Τουρκίας να στέρξει, να συμβάλλει στην επίλυση του Κυπριακού. Μην ξεχνάτε, πριν από λίγα χρόνια μόνο, η Τουρκία έλεγε, «μα δεν υπάρχει κυπριακό πρόβλημα, το πρόβλημα λύθηκε το 1974».

«Ζουν μια χαρά οι δύο κοινότητες ξεχωριστά. Τι θέλετε, θα βρούμε λύση». Αντιθέτως τώρα με την πορεία αυτή την ευρωπαϊκή έχουμε θέσει επί τάπητος το θέμα και για πρώτη φορά μετά από τόσα χρόνια, μετά απ’ το 1974, ουσιαστικά έχει αρχίσει μια κινητικότητα. Δεν έχουμε δει ακόμα τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Άρα γίνεται πια ζήτημα μεγάλο, το θέμα της Κύπρου για όλη την Ευρώπη και βεβαίως για την ίδια την Τουρκία. Εμείς δεν θέλουμε την εκδίκηση. Θέλουμε τη δίκαιη λύση και θεωρούμε ότι είναι μια μεγάλη ιστορική ευκαιρία Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι να ξαναβρεθούμε κάτω από την ενιαία στέγη σύμφωνα με τις αρχές και τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

Και έχω τονίσει και εδώ, αλλά και στην Τουρκία μιλώντας σε πάρα πολλούς και σε φοιτητές και σε δημοσιογράφους και σε πολιτικούς, ότι η Κύπρος ή θα μας χωρίσει ή θα μας ενώσει. Και έχω πει και στον κ.Τζεμ και σε φορείς πολιτικούς, ότι είναι μεγάλη ευκαιρία να δείξουμε τη συνεργασία μας, βοηθώντας τις δύο κοινότητες και αυτές να συνεργαστούν, αλλά επιτέλους να επιτρέψουμε την Κύπρο να είναι μια ανεξάρτητη χώρα, χωρίς παρεμβάσεις, χωρίς στρατούς κατοχής και με μια ευρωπαϊκή πορεία όπου και οι Τουρκοκύπριοι θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τους σημαντικούς καρπούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αλλά πέραν αυτού, δεν μείναμε σ’ αυτό, διότι αν μέναμε μόνο σ’ αυτό, θα μπορούσε να ήταν ένα ευχολόγιο. Είπαμε ότι μέχρι τώρα ήταν όμηρος η Κύπρος. Λέγανε οι εταίροι μας, ξέρετε αν δεν λυθεί το Κυπριακό, δεν μπορεί να μπει η Κύπρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αυτό ξέρετε τι σήμαινε; Ουσιαστικά σήμαινε ότι θα παρέμενε όμηρος η Κύπρος εσαεί.

Διότι πολύ εύκολα θα έλεγε η Τουρκία εγώ δεν λύνω το πρόβλημα και έτσι με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Ούτε λύνω το πρόβλημα, ούτε μπαίνει και η Κύπρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τότε η ελληνοκυπριακή πλευρά, οι Ελληνοκύπριοι θα αισθανόντουσαν, η Κυπριακή Κυβέρνηση θα αισθανόταν πράγματι ότι δεν είχε μοίρα στον ήλιο.

Αυτό που πετύχαμε και είπαμε ότι εμείς θέλουμε τη λύση, αλλά μη τη βάλετε σαν προϋπόθεση. Εάν δεν υπάρξει λύση, πρέπει ως έχει να μπει η Κύπρος. Αναγνωρισμένη βεβαίως πάντα είναι μόνο η Κυπριακή Κυβέρνηση, η οποία τυπικά ελέγχει, de facto βεβαίως υπάρχει κατοχή, αλλά τυπικά σύμφωνα με το νόμο το διεθνή και με τις αποφάσεις του ΟΗΕ ελέγχει ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου. Θα μπει ως έχει η Κύπρος.

Και αυτή είναι μια μεγάλη πιστεύουμε απαίτηση και την οποία καταφέραμε στο Ελσίνκι και ο Πρωθυπουργός με τη δουλειά όλου το επιτελείου στο Υπουργείο Εξωτερικών να πετύχει με τις διαπραγματεύσεις μας. Αυτό σημαίνει αγαπητοί φίλοι και αγαπητοί σύντροφοι ότι τον Δεκέμβριο όπου θα πάρουμε -μάλλον έτσι πάει το καλεντάρι όπως λέγεται, το ημερολόγιο της ενταξιακής πορείας των 10 αυτών χωρών- ότι τον Δεκέμβριο θα παρθεί η μεγάλη απόφαση για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Και βεβαίως μέχρι τότε ας ελπίσουμε ότι θα υπάρξει επίλυση του Κυπριακού, αλλά αν δεν υπάρξει, θα δώσουμε και την τελευταία μάχη και είμαστε σίγουροι ότι εμείς ως κυβέρνηση της χώρας, αλλά ως κυβέρνηση και του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος που όλα αυτά τα χρόνια βήμα-βήμα δημιουργήσαμε αυτές τις προϋποθέσεις, εμείς το ΠΑΣΟΚ, αυτές οι κυβερνήσεις δημιούργησαν αυτές τις προϋποθέσεις για την ένταξη της Κύπρου, όχι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Δεν έχω αντίρρηση αν στηρίζει την πολιτική και χαίρομαι να στηρίζει η Νέα Δημοκρατία την πολιτική αυτή, αλλά όταν φωνάζει για την ανθελληνική και ραγιάδικη πολιτική, ας θυμηθούμε ότι είναι το ΠΑΣΟΚ το οποίο σήμερα προχώρησε και προώθησε την ένταξη της Κύπρου, διασφαλίζοντας τα συμφέροντα του κυπριακού λαού, των Ελληνοκυπρίων, αλλά και μελλοντικά και των Τουρκοκυπρίων.

Και θα δώσουμε τη μάχη και πιστεύουμε ότι θα είναι η Κύπρος σίγουρη μέσα στις 10 χώρες που θα ενταχθούν. Έτσι έχει το δίλημμα αυτή τη στιγμή η ίδια η Τουρκία και μακάρι να πάρει τις αποφάσεις της. Είχα την ευκαιρία και προχθές να συζητήσω με τον Ισμαήλ Τζεμ στο Λουξεμβούργο, όπου είχαμε Συμβούλιο Σύνδεσης.

Τα Συμβούλια Σύνδεσης είναι ακριβώς ο έλεγχος που γίνεται απ’ την Ευρωπαϊκή Ένωση σε κάθε υποψήφια χώρα και κάθε υποψήφια χώρα ενώπιον των 15 Υπουργών και μία-μία τις υποθέσεις, τα ζητήματα, τα προβλήματα, συζητιούνται, ελέγχονται, αξιολογούνται και βεβαίως η αξιολόγηση αυτή έχει σχέση με την πορεία τη δικιά τους προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έτσι στα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των φυλακών, των γλωσσών, των οικονομικών θεμάτων, αλλά και της Κύπρου και των ελληνοτουρκικών σχέσεων μπήκαν στο μικροσκόπιο του ελέγχου απ’ την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Φίλες και φίλοι πριν κλείσω, θα ήθελα να τονίσω ότι και πάλι η πολιτική μας είναι μια πολιτική συνέπειας. Κάνουμε κάθε προσπάθεια στην περιοχή μας αυτές οι αρχές να εμπεδωθούν, της πολυπολιτισμικότητας, της συνεργασίας των λαών, του διεθνούς δικαίου, της δημοκρατίας, της καλής γειτονίας.

Το ίδιο κάνουμε και στη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα, ως η κοντινότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα ως η χώρα με παραδοσιακές σχέσεις και με το Ισραήλ, αλλά και με τους Παλαιστίνιους και με τους Άραβες, πήρε και παίρνει και θα παίρνει πρωτοβουλίες όσο χρειάζεται για την προώθηση της επίλυσης αυτού του προβλήματος.

Η Ελλάδα θα βρεθεί σε λίγους μήνες στην Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο τιμόνι και οπωσδήποτε τα μεγάλα προβλήματα όπως αυτά της Μέσης Ανατολής θα είναι στην ημερήσια διάταξη. Ήδη ήρθαμε σε επαφή με τους περισσότερους Άραβες. Ήδη είμαστε σε επαφή με τους Παλαιστίνιους, ήδη είμαστε σε επαφή και με τους Ισραηλινούς.

Ήδη στείλαμε και στέλνουμε ανθρωπιστική βοήθεια στην περιοχή. Θα ήθελα να ευχαριστήσω αυτές τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, τους «ΓΙΑΤΡΟΥΣ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ», τις γυναικείες οργανώσεις, τους κοινοβουλευτικούς, που παρουσιάστηκαν στις δύσκολες αυτές συνθήκες και πάντα παρουσιάζονται και είναι μια νέα επίσης δύναμη της χώρας μας αυτή η κοινωνία των πολιτών που παίρνει πρωτοβουλίες, που παίρνει ρίσκα μέσα στο Κόσοβο ήταν Έλληνες που πρώτοι μπήκαν για να δώσουν φαΐ σε πρόσφυγες είτε Σέρβους, είτε Αλβανούς Κοσοβάρους.

Χειροκροτήθηκε από τη Διεθνή Κοινότητα αυτή μας η πράξη και η δυνατότητα και το θάρρος. Και αυτή η κοινωνία των πολιτών, αυτοί οι νέοι θεσμοί που δημιουργούνται, τα κύτταρα δημοκρατίας των πρωτοβουλιών του πολίτη, παίζουν σημαντικότατο ρόλο τώρα και στις διεθνείς σχέσεις.

Είναι η Ελλάδα η οποία έχει συμβάλλει στη διπλωματία των πολιτών στην ευρύτερη περιοχή, είναι νομίζω επίσης ένα κύτταρο το οποίο δεν μπορεί παρά να αναζωογονήσει και την εσωτερική μας πολιτική ζωή και το Κόμμα μας και τα λαϊκά Κινήματα.

Πρέπει αντί να επιτρέπουμε την εύκολη κατασυκοφάντηση αυτών των νέων κυττάρων που προσπαθούν να αναπτύξουν μια αξιοθαύμαστη δραστηριότητα, από τους Κάλας στο Πακιστάν της ελληνικής φυλής από το Μέγα Αλέξανδρο μέχρι τους σεισμοπαθείς στην Τουρκία, μέχρι τους πρόσφυγες Αλβανούς είτε στην Αλβανία είτε στο Κόσοβο είτε στη FYROM μέχρι τους Παλαιστίνιους στους καταυλισμούς, είτε στην Αφρική, είτε ακόμη και στη Λατινική Αμερική πρέπει αντί να τους κατασυκοφαντούμε που κάνει η Νέα Δημοκρατία, να τους υποστηρίξουμε γιατί αποτελούν όχι απλώς κύτταρα δημοκρατίας, αλλά μια ακόμη ισχυρή ελληνική φωνή στο διεθνές γίγνεσθαι.

Θέλω να τονίσω ότι η Ελλάδα ήταν και είναι ένας χώρος που προσπαθεί να γεφυρώσει πολιτισμούς, να γεφυρώσει αντιλήψεις, να γεφυρώσει εκεί όπου υπάρχουν οι συγκρούσεις. Είμαστε εμείς που μιλήσαμε για το διάλογο των πολιτισμών μαζί με την Περσία, το Ιράν, την Αίγυπτο, την Ιταλία έχουμε προωθήσει στην UNESCO και στον ΟΗΕ.

Ήμασταν εμείς που στηρίξαμε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο ο οποίος πήρε μια σημαντικότατη πρωτοβουλία μαζεύοντας στις Βρυξέλλες μουσουλμάνους, χριστιανούς, εβραίους σε μια πρώτη συνάντηση μετά την 11η Σεπτεμβρίου προς αυτή την κατεύθυνση. Είμαστε εμείς που αυτή τη στιγμή συνεχίζουμε αυτό το διάλογο των διαφόρων πολιτισμών σε διάφορα βήματα.

Τώρα το Μάιο θα έχουμε συνάντηση στη Δήλο μεσογειακών χωρών ακριβώς για το διάλογο των πολιτισμών. Αλλά και απόψε το βράδυ σε μια συνάντηση που γίνεται στον Αστέρα Βουλιαγμένης θα έχω τη χαρά να προλογίσω τρεις ομιλητές, τον πρώην Πρωθυπουργό του Ισραήλ τον κ. Μπαράκ, τον Υπουργό Εξωτερικών ουσιαστικά της Παλαιστίνης τον Ναμπίρ Σαα και τον Γραμματέα του Αραβικού Συνδέσμου Αμερ Μούσα πρώην Υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου.

Είναι ακριβώς κάτι που αναδεικνύει και πάλι το ρόλο της Αθήνας, το ρόλο της Ελλάδας ως μια χώρα που προωθεί την αξία της ειρήνης, της συνεργασίας και του διεθνούς δικαίου. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια θα ήταν περίεργο εάν και την αρχαία μας ελληνική παράδοση δεν αξιοποιούσαμε, διαμορφώνοντας νέα διπλωματικά εργαλεία και αξιοποιώντας και μια νέα μεγάλη πρόκληση που έχει η χώρα μας που είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες κι αυτοί δεν είναι απλώς ένα εμπορικό γεγονός. Δεν πρέπει να είναι απλώς ένα εμπορικό γεγονός. Για μας τους Έλληνες είναι κάτι πολύ βαθύτερο και στο ολυμπιακό πνεύμα όπως ξέρετε κυριάρχησε στους αρχαίους Έλληνες το θέμα της ειρήνης, μάλιστα γι’ αυτό δημιουργήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες για όσους το γνωρίζετε και όχι το αντίστροφο.

Για να ξεκινήσει μια εποχή ειρήνης, η οποία λεγόταν τότε η Εκεχειρία και λέγεται και σήμερα Εκεχειρία. Η Ολυμπιακή Εκεχειρία η οποία ήταν ιερή την εποχή εκείνη και είχαν υπογράψει όλες οι πόλεις της αρχαίας Ελλάδας αυτή την τότε πολύ πρωτοποριακή ιδέα.

Πάνω από 1.000 χρόνια τηρήθηκε η ολυμπιακή εκεχειρία και τον προ-προηγούμενο η Ελλάδα επανέφερε στην σύγχρονη εποχή τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Θέλουμε στο νέο αιώνα να επαναφέρουμε και την ουσιαστική παράδοση των Ολυμπιακών Αγώνων που είναι η προσφορά στην ειρήνη στην ανθρωπότητα.

Δύο εβδομάδες εάν μπορούν να τηρηθούν ειρήνης γιατί όχι και πολύ περισσότερο και για πάντα. Προς αυτή την κατεύθυνση η Ελλάδα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες και θέλω να σας τονίσω ότι ξεκινήσαμε εδώ στα Βαλκάνια με τις υπογραφές των Υπουργών Εξωτερικών των Βαλκανίων, υπέρ της εκεχειρίας ένα κείμενο προσωπικοτήτων και σήμερα έχουν μαζευτεί πάνω από 100 υπογραφές από προσωπικότητες από όλο τον κόσμο. Μεταξύ αυτών σήμερα ο Ουκρανός υπέγραψε, προχθές ο Κινέζος, πιο πριν ο Άγγλος, ο Γάλλος, ο Γερμανός, αλλά και μεταξύ αυτών ήταν και Αζέρος και ο Αρμένιος και ο Ισραηλινός και ο Παλαιστίνιος. Ας ελπίζουμε ότι πράγματι αυτή η ιδέα μπορεί να πιάσει τόπο για την ανθρωπότητα.

Το τονίζω αυτό διότι στην εξωτερική πολιτική, όσο δύσκολη κι αν είναι πρέπει να υπάρχει το όραμα. Θα έλεγα στην πολιτική γενικότερα. Εμείς οι Έλληνες το έχουμε πόσο μάλλον εμείς, το ΠΑΣΟΚ.

Αγαπητοί σύντροφοι, αγαπητοί συνάδελφοι η καθημερινή δύσκολη τριβή είτε είναι σ’ ένα Υπουργείο είτε είναι σε άλλο Υπουργείο ή σε ένα οποιοδήποτε μετερίζι στο Κοινοβούλιο στον συνδικαλισμό, στο συνεταιρισμό, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στην οργάνωση, έχει νόημα όταν υπάρχει αυτό το όραμα.

Μπορώ να σας πω ότι εμείς, το ΠΑΣΟΚ, κρατά ζωντανό το όραμα. Το όραμα τόσων γενεών, το όραμα για τη δημοκρατία, το όραμα για την Ελλάδα, την ισχυρή Ελλάδα, το όραμα για την ειρήνη και θα κρατήσουμε πολύ δυνατά πάντα μπροστά μας το όραμα αυτό. Ευχαριστώ πάρα πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Επειδή ο χρόνος του σύντροφου Υπουργού είναι πολύ περιορισμένος θα μπορούσαν όμως να γίνουν τρεις – τέσσερις ερωτήσεις, ή μικρές τοποθετήσεις.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Σύντροφε Παπανδρέου, θα ήθελα να σου πω ότι πόσο καλό για όλους μας είναι το να έρχονται Υπουργοί και να μας ενημερώνουν. Εγώ τουλάχιστον υποκειμενικά έγινα σοφότερος απόψε. Και αυτό πρέπει να το κάνετε σε όλη την Ελλάδα. Εμείς οι Αθηναίοι έχουμε κάποια καλύτερη πρόσβαση με εσάς.

Θα ήθελα να σας πω μόνο ένα θέμα και τίποτα άλλο. Δεν συγκρίνω τη σημερινή εξωτερική πολιτική και τη θέση της Ελλάδας, αυτά είναι πασίγνωστα. Θα ήθελα να σας προτείνω κάτι αν γίνεται και αν θέλεις σημείωσέ το. Αυτή τη στιγμή με το Ισραήλ έχουμε μια παγκόσμια κόντρα. Δεν μπορεί η ενωμένη Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση να συζητά με το Ισραήλ για συμφωνία σύνδεσης τη στιγμή που το Ισραήλ βλέπει την Ευρωπαϊκή Ένωση ως τον τελευταίο συγγενή και πάει ο Πρόντι, πάει ο Σολάνα και τους λέει «πηγαίντε από εδώ». Ποιος; Ο Σαρόν. Αυτό νομίζω ότι πρέπει να δει η Ευρωπαϊκή Ένωση και να αποδείξει ότι δεν είναι τσιράκι των Αμερικάνων.

Το δεύτερο και τελειώνω με αυτό. Δεν σε αφορά, αφορά τις αθλητικές ηγεσίες, αλλά όταν θυμάμαι στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας απεβλήθη η Γιουγκοσλαβία από όλες τις αθλητικές εκδηλώσεις και εμείς αυτή τη στιγμή έχουμε το Ισραήλ στις εκδηλώσεις της Ευρώπης. Τι δουλειά έχει το Ισραήλ στην Ευρώπη;

ΕΡΩΤΗΣΗ: Κύριε Υπουργέ, προηγουμένως όταν μιλούσατε, αναφερθήκατε στην ύπαρξη ελληνοτουρκικών συνοριακών διαφορών. Εγώ έτσι άκουσα και με συγχωρείτε. Ο κ. Πρωθυπουργός είχε πάει και λίγο παραπέρα στη συνάντηση με τον ομόλογό του της Τουρκίας, αν θυμάμαι καλά στη Μαδρίτη είχε πει και για τουρκικά συμφέροντα στο Αιγαίο.

Επειδή ακούμε για συνοριακές διαφορές Τουρκίας και Ελλάδας η ερώτησή μου είναι πολύ απλή: μέχρι σήμερα όλες οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ θεωρούσαν ότι υπάρχει μόνο μία διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η διαφορά για το θέμα της υφαλοκρηπίδας. Όταν μιλάμε για συνοριακές διαφορές τι εννοούμε σήμερα; Εννοούμε το σύνολο των μονομερών τουρκικών διεκδικήσεως εις βάρος της Ελλάδας, ή άλλα θέματα τα οποία δεν γνωρίζουμε; Αυτή είναι η ερώτησή μου και ευχαριστώ πολύ.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Επειδή αυτή τη στιγμή που μιλάμε πνίγονται 45 άνθρωποι ανοιχτά της Νάξου, θα ήθελα να ρωτήσω μετά από εκείνη τη μεγάλη καραβιά που έγινε στη Ζάκυνθο έγιναν κάποιες συμφωνίες με την Τουρκία, εις τρόπο ώστε –δεν ξέρω ποιες είναι- και γενικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τους λαθρομετανάστες, θέλω να ρωτήσω την περασμένη εβδομάδα π.χ. 380 πιάστηκαν στη Λακωνία και κανένας δεν ξέρει που βρίσκονται. Η Αστυνομία δεν ξέρει, το Λιμενικό δεν ξέρει, έχουν εξαφανιστεί.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Έγιναν κάποιες συμφωνίες με την Τουρκία εις τρόπον ώστε δεν ξέρω ποιες είναι και γενικά με την Ε.Ε. θέλω να ρωτήσω. Την περασμένη εβδομάδα π.χ. 380 πιάστηκαν στη Λακωνία κανένας δεν ξέρει που βρίσκονται. Η αστυνομία δεν ξέρει το Λιμενικό δεν ξέρει, έχουν εξαφανιστεί 83 στην Κάρυστο. Τι είναι τέλος πάντων αυτές οι συμφωνίες και που φθάνουν; Και μέχρι που φθάνει ο ανθρωπισμός μας; αυτό είναι το θέμα. Ευχαριστώ.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Εγώ θέλω να ρωτήσω τον κ.Υπουργό, μια και μίλησε οραματικά ποια είναι η θέση της χώρας μας, σχετικά με το μέλλον της Ε.Ε. και τη μεταρρύθμιση στο πολιτικό επίπεδο κατά τη γνώμη μου ότι καθορίζει και άλλες πλευρές όπως είναι τα κοινωνικά δικαιώματα κλπ. μια και έχει αρχίσει όλη αυτή η διαδικασία της Ε.Ε. κλπ. πιστεύω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό που γίνεται.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ, ο σύντροφος Υπουργός θα δώσει κάποιες απαντήσεις.

Γ.A.ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Λοιπόν πρώτα απ’ όλα θα ήθελα μια μικρή ενημέρωση για τις προσπάθειες που γίνονται. Θέλω να τονίσω το εξής.

Η θέση της Ελλάδας είναι πρώτα απ’ όλα ότι πρέπει να υπάρξει Παλαιστινιακό κράτος και είναι σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, ότι παράλληλα όμως πρέπει να υπάρξει και φιλία, για να ξεκινήσει μια διαδικασία ενός πολιτικού και πάλι διαλόγου, που έχει ξεκινήσει πολλές φορές για να καταλήξουμε σε μια διευθέτηση.

Από την πλευρά του Ισραήλ, γίνεται αυτή τη στιγμή η απόσυρση των δυνάμεων, και το σταμάτημα και θα έλεγα και την απόσυρση όλων των εποικισμών που έχουν γίνει σε παλαιστινιακά εδάφη. Δεύτερον ζητείται από τους Παλαιστίνιους να κάνουν το παν για να σταματήσουν οι βόμβες αυτοκτονίας.

Θέλουμε να τονίσουμε ότι η τελική λύση όποια κι αν είναι πρέπει να εγγυηθεί τα εξής. Πρώτα απ’ όλα ένα παλαιστινιακό κράτος με δικά του σύνορα τα οποία θα είναι εγγυημένα από τη Διεθνή Κοινότητα. Σύνορα τα οποία θα είναι αναγνωρισμένα και από το Ισραήλ αλλά και μια δομή εσωτερική του παλαιστινιακού κράτους που θα μπορεί να ελέγχει, την ίδια του την κοινωνία, και να μπορεί να πατάξει τις οποιεσδήποτε ομάδες, που θα θελήσουν τότε πια να συνεχίσουν μια οποιαδήποτε πιο ακραία δράση, και μετά τη λύση.

Η θέση η δική μας είναι ότι αυτές οι ενέργειες οι βόμβες αυτοκτονίας δεν συμβάλλουν, στη διαδικασία επίλυσης του προβλήματος, και έχουν αντιστρέψει ακόμα και το ειρηνευτικό κίνημα στο Ισραήλ ενάντια στους Παλαιστινίους.

Απ’ την άλλη μεριά και το Ισραήλ με τις δικές του παρεμβάσεις τις στρατιωτικές, έχει δημιουργήσει τεράστιο ανθρωπιστικό πρόβλημα τεράστια καταστροφή και ανθρώπινη με τις εικόνες τις οποίες βλέπουμε. Όμως και το Ισραήλ δικαιούται να ζήσει και αυτό με ασφάλεια. Αυτό θέλω να το τονίσω.

Εμείς δεν είμαστε της άποψης ότι δεν πρέπει να υπάρξει κράτος του Ισραήλ, άσχετα του πως δημιουργήθηκε όταν δημιουργήθηκε και τα προβλήματα που όλη αυτή η τότε –αν θέλετε- και ενοχή, δικαιολογημένη του δυτικού κόσμου απέναντι στο ολοκαύτωμα δημιούργησε αυτό το κράτος στην περιοχή της Παλαιστίνης.

Σήμερα όμως πρέπει να υπάρξει η ασφάλεια του κράτους του Ισραήλ και πρέπει και αυτό να εγγυηθεί και από τους Παλαιστίνιους, και από τους Άραβες και από τη Διεθνή Κοινότητα. Είναι μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, στο οποίο πρέπει να δούμε την οποιαδήποτε λύση.

Η Ε.Ε. έχει κάποια μέτρα τα οποία μπορεί να πάρει. Δεν έχει στρατό. Για τον ευρωστρατό θα μιλήσω. Δεν μπορεί να παρέμβει στρατιωτικά. Μπορεί όταν υπάρξει πολιτική λύση όμως να στείλει στράτευμα ειρηνευτικό. Κάτι το οποίο είναι ο σημερινός ευρωστρατός. Ο σημερινός ευρωστρατός είναι για ειρηνευτικές και ανθρωπιστικές αποστολές. Όχι για την άμυνα των συνόρων. Δεν είναι ακόμα. Στο μέλλον το ελπίζουμε αλλά δεν είναι αυτή τη στιγμή.

Όμως έχει οικονομικά μέτρα τα οποία μπορεί να πάρει. Αυτό το οποίο εμείς συζητήσαμε προχθές, στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων όπως λέγεται των Υπουργών Εξωτερικών ήταν ότι θα πρέπει να δούμε ποιες θα είναι οι κινήσεις τις επόμενες μέρες, να υποστηρίξουμε την προσπάθεια του Κόλιν Πάουελ που κινείται, είχε κινηθεί μέσα στα πλαίσια μιας απόφασης του ΟΗΕ, της Ε.Ε. της Ρωσίας και των ΗΠΑ για να βρεθεί, κάποιο διέξοδο, στο αδιέξοδο.

Άρα λοιπόν θεωρήσαμε ότι εκείνη τη στιγμή θα ήταν αντιπαραγωγικά τα μέτρα, διότι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια αντίδραση του Ισραήλ, όχι εποικοδομητική. Αν θα συνεχίσει αυτή η κατάσταση, όλο και περισσότερο θα πληθαίνουν οι φωνές μέσα στην Ε.Ε. να πάρουμε μέτρα μήπως και αυτά τα μέτρα βοηθήσουν στο να λυθεί το πρόβλημα.

Κι εκεί βεβαίως υπάρχουν δύο αντίλογοι, διότι κάποιοι λένε, αν πάρετε μέτρα και κόψετε τις οικονομικές σχέσεις, απλώς θα τους πεισμώσετε περισσότερο και δεν θα έχετε και λόγο.

Άλλοι λένε. Τελικά αυτό θα είναι εκείνο που θα είναι το σοβαρό μήνυμα της Ευρώπης πρέπει να πάρουμε τα μέτρα αυτά, και να αποδείξουμε στο Ισραήλ ότι η Ευρώπη έχει ισχύ. Ίσως και τα δύο αυτά επιχειρήματα αν θέλετε, έχουν μια βάση και η διπλωματία θα πρέπει να αξιολογήσει πότε και πως θα προχωρήσει σε κάποιες κινήσεις ώστε να είναι αποτελεσματική.

Διότι δεν είναι αυτοσκοπός τα μέτρα. Τα μέτρα είναι για να φέρουμε την ειρήνη, για να φέρουμε μια διαδικασία ειρηνευτική.

Σε ότι αφορά την αθλητική διοργάνωση η Ελλάδα ήταν εκείνη η χώρα, που δεν επέτρεψε τον αποκλεισμό της Γιουγκοσλαβίας από αθλητικά γεγονότα. Και το είπαμε αυτό, διότι είπαμε ότι τουλάχιστον στη δική μας ολυμπιακή παράδοση πάντα υπήρχε αυτή η έννοια της εκεχειρίας, και ο αθλητισμός δεν μπορεί παρά να είναι ένας δίαυλος, μια γέφυρα φιλίας των λαών, άρα δεν μπορούμε να κάνουμε μέτρο. Ήμασταν και σε άλλα μέτρα εναντίον αλλά σ’ αυτό, καταφέραμε και περάσαμε την άποψή μας.

Νομίζω λοιπόν ότι και το Ισραήλ για οποιαδήποτε τέτοια περίπτωση δεν θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι ο αθλητισμός, θα πρέπει να είναι το πεδίο της απαγόρευσης. Είναι ένας τόπος συναπάντησης, συνάντησης των λαών και άρα λοιπόν, ίσως μια ελπίδα, κάθε φορά και για έναν ειρηνικό ελπίζουμε διάλογο.

Βεβαίως να πω κάτι, θα πρέπει αυτή την έννοια της εκεχειρίας να την επιβάλλουμε και στα δικά μας γήπεδα όταν και οι δικές μας ομάδες συναντιούνται για να δώσουμε –αν θέλουμε να δώσουμε κι εμείς το παράδειγμα.

Ελληνοτουρκικά συνοριακά θέματα. Δεν μίλησα για ελληνοτουρκικά συνοριακά θέματα, ή διαφορές, είπα ότι η απόφαση του Ελσίνκι μιλά για όλες τις υποψήφιες χώρες, δεν μιλά για την Τουρκία ειδικά, μιλά για όλες τις χώρες και υπάρχουν και άλλες χώρες, που έχουν συνοριακές διαφορές.

Και λέει, όπου υπάρχουν συνοριακές διαφορές, αυτές πρέπει να λυθούν με αυτό τον τρόπο. Εμείς δεν αναγνωρίζουμε διαφορές έχουμε με την Τουρκία σε πολλά θέματα. Στο Πατριαρχείο, στην Κύπρο, στις παραβιάσεις όταν κάνουν, στην μειονότητα έχουμε διαφορές. Αυτό για το οποίο μιλάμε αυτή τη στιγμή, είναι αν υπάρχει κάποιο θέμα συνοριακής διαφοράς όπως πολύ σωστά είπες, αναγνωρίζουμε ότι υπάρχει το θέμα της υφαλοκρηπίδας.

Δεν υπάρχει άλλο θέμα. Όλα τα άλλα τα θεωρούμε ότι είναι λυμένα από τις συνθήκες. Γι’ αυτό και λέμε ότι αν υπάρχει κάτι, αν έχετε κάποιο ζήτημα είναι θέμα για μας νομικό ερμηνείας των συνθηκών γιατί εμείς θεωρούμε, τις συνθήκες απολύτως σαφείς. Αν είναι τέτοιο θέμα πάτε στο Δικαστήριο, το έλεγε πολύ καλά ο Ανδρέας Παπανδρέου. Αν κάποιος γείτονας έλθει και σου πει, ξέρεις αυτό είναι το χωράφι μου δεν κάθεσαι να το παζαρέψεις του λες άμα δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε, αν δεν συμφωνείς ότι είναι δικό μου το χωράφι, υπάρχει και το δικαστήριο.

Τουρκικά συμφέροντα στο Αιγαίο. Μη δημιουργούμε την εντύπωση από κάποια πράγματα τα οποία δημιουργούν την αίσθηση και της δικής μας υπερβολής. Υπάρχουν σύνορα τουρκικά στο Αιγαίο, υπάρχουν νησιά τουρκικά στο Αιγαίο, υπάρχει και θάλασσα στο Αιγαίο τουρκική. Υπάρχει είναι δεδομένο αυτό. Άρα υπάρχουν και συμφέροντα τουρκικά στο Αιγαίο.

Άρα λοιπόν μη φοβόμαστε λέξεις οι οποίες απηχούν μια πραγματικότητα. Το διευκρινίζω αυτό, γιατί αν θέλουμε εμείς να μιλάμε για το Διεθνές Δίκαιο να μιλάμε για τις αρχές μας να μιλάμε για την ορθότητα των απόψεών μας, πρέπει να είμαστε σωστοί.

Σωστοί είμαστε και όταν εμείς ξεπερνάμε την ορθότητα του λόγου, όταν ξεπερνάμε αν θέλετε αυτό το οποίο είναι υπαρκτό και είναι αναγνωρισμένο διεθνώς και λέμε κάποια πράγματα που δεν ισχύουν, τότε αποδυναμώνουμε το πραγματικό μας δίκαιο.

Όταν η Τουρκία λέει έχω συμφέρον στο Αιγαίο, έχει συμφέρον στο Αιγαίο, αυτό το αναγνωρίζουμε έχουμε κι εμείς συμφέρον στο Αιγαίο. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το συμφέρον το δικό σου, σου επιτρέπει να αλλάζεις τις διεθνείς συνθήκες, ή δεν σου επιτρέπει να διεκδικείς ελληνικά νησιά.

Συμφέρον μπορεί να είναι βεβαίως ότι υπάρχουν θέματα που είναι ναυσιπλοΐας σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Υπάρχουν ζητήματα τέτοια τα οποία μπορούμε να συζητήσουμε. Άλλο αυτό και άλλο η διεκδίκηση η οποία έχει η Τουρκία και κατά καιρούς έχει τονίσει, νησιών μας, περιοχών μας κλπ. αυτά είναι και απαράδεκτα και δεν τα συζητάμε και ποτέ έχω τονίσει και εγώ και οι άλλοι Υπουργοί Εξωτερικών, δεν πρόκειται να διαπραγματευτούμε κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικά.

Τα ελληνικά δικαιώματα τα κυριαρχικά, δεν είναι διαπραγματεύσιμα. Άλλα θέματα μπορούμε να τα συζητήσουμε. Αλλά εμμένουμε σ’ αυτή τη λογική της μιας διαφοράς. Όχι ότι δεν υπάρχουν άλλες διαφορές και το ότι εμείς καθίσαμε με την Τουρκία και συζητήσαμε πάρα πολλά θέματα και προβλήματα και βρήκαμε και λύσεις δείχνει ότι υπήρχαν πολλά ζητήματα στα οποία μπορούσαμε να κινηθούμε και να προχωρήσουμε.

Θέλω εδώ να πω κάτι. Ουσιαστικά είναι πριν από 40 χρόνια με την εξαίρεση της πολύ σημαντικής απόφασης που ονομάζεται Απόφαση-Μνημόνιο Παπούλιας-Γιλμάζ, ουσιαστικά δεν έχουμε συμφωνία με την Τουρκία από το 1960. Σήμερα έχουμε δεκάδες συμφωνίες επικυρωμένες από την ελληνική και την τουρκική Βουλή, και άλλες τόσες, οι οποίες ετοιμάζονται.

Προχθές πήγε ο κ.Τσοχατζόπουλος και υπέγραψε δύο μνημόνια ένα για τον αγωγό υγραερίου Ιράν, Τουρκία, Ελλάδα, παρά τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ, διότι έχει αντίρρηση το Ιράν εμείς προχωρήσαμε σ’ αυτό και ένα μνημόνιο για τη σύνδεση των δικτύων του ηλεκτρισμού Ελλάδας-Τουρκίας. Και βεβαίως και το κάναμε και στα Βαλκάνια. Ένα απ’ τα πολλά. Ή την απόφαση για να μην υπάρχουν οι νάρκες κατά προσωπικού.

Η άμυνα μας δεν τις χρειάζεται. Αυτή τη στιγμή το μόνο που κάνουν αυτές οι νάρκες είναι σκοτώνονται αθώοι άνθρωποι, παιδιά που παίζουν ή και μετανάστες, λαθρομετανάστες που περνούν τα σύνορα μας.

Έχουμε σειρά συμφωνιών οι οποίες είναι πάρα πολύ σημαντικές. Συνεργαζόμαστε για την αντιμετώπιση του εμπορίου ναρκωτικών. Πιάσαμε 500 κιλά ηρωίνης διότι συνεργαστήκαμε Έλληνες και Τούρκοι αστυνομικοί, στα σύνορά μας, πάνω στον Έβρο. Δεν μπορούσαμε να το κάνουμε πριν αυτό.

Για τη λαθρομετανάστευση, είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα. Δεν έχει επικυρωθεί από τη Βουλή ακόμα. Υπεγράφη. Από τις 11 περιπτώσεις μιλούσα με τον σύντροφο Γ. Ανωμερίτη από τις 11 περιπτώσεις λαθρομεταναστών παρ’ ότι δεν έχει αυτό κυρωθεί από τη Βουλή, στις 10 περιπτώσεις αμέσως αντέδρασαν θετικά οι Τούρκοι και είπαν τους φέρνουν πίσω. Χιλιάδες λαθρομετανάστες που έρχονται στα νησιά μας από την Τουρκία, και οι Τούρκοι τους πήραν αμέσως. Ήταν σημαντικότατη επιτυχία το ότι εμείς υπογράψαμε αυτή τη συμφωνία και το γνωρίζει ο κόσμος τι σημαίνει η λαθρομετανάστευση στη χώρα μας.

Έχουμε περίπου 1.000.000 μεταναστών, που οι περισσότεροι ήλθαν ως λαθρομετανάστες. Πολλοί απ’ αυτούς βεβαίως σήμερα έχουν νομιμοποιηθεί και δουλεύουν ως καλοί πολίτες αν θέλετε μέσα στη χώρα μας και συμβάλλουν.

Θέλω να τονίσω κάτι που είπε και ο σύντροφος υπάρχει και ένα θέμα ανθρωπισμού. Εμείς πρέπει να βρούμε μια ισορροπία μεταξύ του να διασφαλίσουμε τα σύνορά μας, αλλά και κάποιες οικογένειες, οι οποίες είναι κατατρεγμένες. Ξέρουμε τι σημαίνει αυτό, ξέρουμε τι σημαίνει προσφυγιά. Είναι μέσα στο πετσί μας, είναι μέσα στην παράδοση μας, είναι μέσα στις πληγές της δικής μας ιστορίας, το ζήσαμε. Όλοι μας έχουμε συγγενείς ή φίλους που έχουν ζήσει στην προσφυγιά.

Εγώ μικρός έζησα την δικτατορία και την εξορία. Ξέρουμε τι σημαίνει όταν σε κυνηγά το καθεστώς και δεν μπορείς να πας πίσω στην πατρίδα σου και κάπου πρέπει να βρεις στέγη, κάπου πρέπει να βρεις να μπορείς να βάλεις την οικογένειά σου, να δουλέψει, και με μια ελπίδα να γυρίσεις στην πατρίδα σου.

Πολλοί απ’ αυτούς τους ανθρώπους, είναι κατατρεγμένοι και πρέπει και εμείς, έτσι να τους δούμε. Άλλοι βεβαίως δεν είναι και έρχονται απλώς για την καλύτερη οικονομική τους κατάσταση. Και αυτό είναι βεβαίως ένα σοβαρό θέμα. Αλλά δεν μπορούν ν’ αντέξουν οι κοινωνίες με εκατομμύρια μεταναστών.

Άρα εδώ η εξωτερική πολιτική της Ευρώπης πρέπει να δει και τη διαφύλαξη των συνόρων και μέσα στην Προεδρία μας, ο κ.Πετσάλνικος θα θυμάται καλά διότι ως και Υπουργός Δημόσιας Τάξης είχε προχωρήσει το σώμα για τη συνοριοφυλακή, έχουμε προσπάθεια τώρα να δημιουργήσουμε ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή, αλλά και παράλληλα να δούμε και τις συνθήκες, που δημιουργούν τους λαθρομετανάστες, την προσφυγιά. Να βοηθήσουμε στην ανάπτυξη των χωρών αυτών, οικονομική και πολιτική, τη δημοκρατική αν θέλετε, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις χώρες αυτές για να μην υπάρχει αυτή η λαθρομετανάστευση.

Γι’ αυτό είναι και τόσο σημαντική η δική μας οικονομική παρέμβαση στα Βαλκάνια, που θα αφομοιώσει αυτό το ρεύμα των λαθρομεταναστών προς τις χώρες μας.

Θέλω τελειώνοντας να πω δύο λόγια, για την Ευρώπη και τον ευρωστρατό. Το μέλλον της Ευρώπης. Πρώτα-πρώτα να τονίσω ότι μέσα στο μέλλον της Ευρώπης εμείς θεωρούμε ότι ο Ευρωστρατός, πρέπει να είναι καθοριστικό στοιχείο. Μια πολιτική ένωση χωρίς στρατό, δεν είναι νοητή. Και αφού έχουμε προχωρήσει στην οικονομική ένωση προχωρούμε και σε σημαντικές κοινές πολιτικές και ο ευρωστρατός είναι σημαντικός.

Το 2003 κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας θα έχουμε 60.000 ευρωπαϊκό στρατό για πρώτη φορά. Θα είναι μια πολύ σημαντική ιστορική στιγμή και αυτή είναι απόφαση αυτή είναι κοινή απόφαση και προχωράμε. Αυτό το οποίο είναι αν θέλετε επίμαχο, είναι οι σχέσεις ΝΑΤΟ-Ε.Ε. αυτό συζητάμε. Όχι τον ευρωστρατό, αλλά τις σχέσεις ΝΑΤΟ-Ε.Ε. Το τονίζω αυτό διότι υπάρχει μια σύγχυση.

Και εκεί στις σχέσεις αυτές ζητάμε εμείς, ως Ευρώπη, την άμεση και απρόσκοπτη πρόσβαση στις υποδομές του ΝΑΤΟ. Έχουμε εμείς υποδομές, έχουν άλλες χώρες υποδομές. Όταν θέλει η Ε.Ε. να κάνει μια ειρηνευτική αποστολή, στη Χεόν π.χ. ζητάμε να μπορούμε να έχουμε την πρόσβαση στις υποδομές τις νατοϊκές, χωρίς να υπάρχει δικαίωμα βέτο από το ΝΑΤΟ.

Έρχεται λοιπόν η Τουρκία και λέει. Εγώ για να δώσω τις υποδομές και τις δικές μου και του ΝΑΤΟ, θέλω κάποια διασφάλιση. Εκεί ήταν που έγινε ένα χαρτί, το λεγόμενο Χαρτί της Άγκυρας, το οποίο έχει κάποια αιτήματα, από τα οποία εμείς πρέπει να προστατευθούμε.

Μπορώ να σας τονίσω ότι και εμείς θα κάνουμε το παν για να διασφαλίσουμε τα δικά μας ελληνικά συμφέροντα έστω κι αν χρειαστεί να βάλουμε βέτο και να βάζουμε συνέχεια βέτο όταν χρειάζεται είμαστε και το κακό παιδί, διότι πρέπει να είμαστε για να υπερασπιστούμε και τα δικά μας ελληνικά συμφέροντα.

Και δίνουμε κι ένα μήνυμα. Ότι αν θέλετε, η Ελλάδα είναι όχι απλώς συνεργάσιμη, αλλά είναι από τις πιο υπομονετικές χώρες στην Ευρώπη όταν ακούγονται και λαμβάνονται υπόψη, τα ελληνικά συμφέροντα. Όταν δεν ακούγονται τα ελληνικά συμφέροντα θα εισπράττουμε ακριβώς, αυτό που εισέπραξαν για την ένταξη. Είναι σημαντικό αυτό.

Είμαστε αυτή τη στιγμή σε μια διαπραγμάτευση σε μια σκληρή διαπραγμάτευση σήμερα είναι εδώ ο κ.Σολάνα και ο κ.Ρόμπερτσον αύριο θα τους δούμε με τον Πρωθυπουργό κι ένα από τα θέματα βεβαίως που θα συζητήσουμε είναι αυτό. Θα συζητήσουμε και πολλά άλλα και την FYROM και τα προβλήματα αλληλεγγύης και βεβαίως και για τη Μέση Ανατολή.

Τέλος για το μέλλον της Ευρώπης. Βεβαίως είναι να ανοίξουμε μια μεγάλη συζήτηση ίσως ένα που δεν είπα είναι ότι ουσιαστικά η Ευρώπη αυτό το οποίο όπως αναπτύσσεται σήμερα, είναι και μια απάντηση σ’ αυτό που έχουμε που λέμε σήμερα παγκοσμιοποίηση.

Διότι η παγκοσμιοποίηση, η παγκοσμιότητα, ζούμε σε έναν παγκόσμιο κόσμο, γίνεται ένα γεγονός στο Αφγανιστάν μας επηρεάζει εμάς. Καταστρέφεται το περιβάλλον σε μια γειτονική χώρα, μας επηρεάζει. Γίνεται ένα κραχ στην Αργεντινή στην Αργεντινή, ή στη Ρωσία και επηρεάζει τη δική μας οικονομία.

Υπάρχει πόλεμος σε κάποια περιοχή. Έρχονται λαθρομετανάστες στα δικά μας νησιά. Άρα λοιπόν δεν ζούμε σε έναν στεγανό κόσμο, δεν ζούμε μέσα σε ένα κάστρο, απ’ όπου μπορούμε να βγάλουμε έξω τον υπόλοιπο κόσμο. Το θέμα είναι πως φτιάχνουμε αυτό τον κόσμο, πάνω σε ποιες αρχές φτιάχνουμε αυτό τον κόσμο το νέο κόσμο που δημιουργείται αυτή την παγκόσμια πραγματικότητα.

Και εδώ αυτό που έρχεται και λέει η Ευρώπη είναι, ότι το κάνουμε πάνω σε δημοκρατικές αρχές, πάνω σε αρχές ειρήνης, συνεργασίας, κοινωνικής συνοχής, πολυπολιτισμικότητας, σεβασμού στο περιβάλλον. Αυτό λέει η Ευρώπη. Και άρα λοιπόν η Ευρώπη πρέπει να ισχυροποιηθεί και να ισχυροποιήσει και αυτές τις αρχές. Κι αυτή είναι η συζήτηση, που έχει ξεκινήσει μέσα απ’ τα Κοινοβούλια της Ε.Ε. και στη δική μας Προεδρία θα κατατεθούν τα πορίσματα αυτής της συζήτησης και να τα πάρει η Ελληνική Προεδρία και να τα προχωρήσει σε μια εσωτερική διαπραγμάτευση μεταξύ των 15 κρατών-μελών της Ε.Ε.

Και ίσως φτιάξουμε ένα Σύνταγμα και το Σύνταγμα αυτό ίσως να μοιάζει με μια ομοσπονδία, ίσως να μην είναι τόσο κοντά σε μια ομοσπονδία. Πάντως θέλουμε να είναι δημοκρατικό, να ακούγονται οι λαοί, να ακούγονται τα κράτη, να ακούγεται η Περιφέρεια, να ακούγεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση να ακούγονται οι πολίτες, και βεβαίως να βασίζεται πάνω σε αυτές τις αρχές τις οποίες ανέφερα.

Η Ελληνική Προεδρία θέλει να συζητήσει με την ελεύθερη ευρωπαϊκή κοινωνία με την παγκόσμια αν θέλετε κοινωνία τη κοινωνία των πολιτών. Και στη Θεσσαλονίκη όπου θα υπάρξει Σύνοδος Κορυφής, εγώ έχω ορίσει να υποδεχτούμε και τους διαμαρτυρόμενους γιατί θα υπάρξουν κι εκεί διαμαρτυρίες, διότι εμείς αυτό που θα κάνουμε θα το κάνουμε με κάθε προσπάθεια και σε διαφοροποίηση αν θέλετε με προηγούμενες Προεδρίες, και με αρκετά μεγάλη διαφοροποίηση γιατί κάποιες προσπάθησαν.

Θα ανοίξουμε έναν ουσιαστικό διάλογο με αυτό το κίνημα της αντιπαγκοσμιοποίησης γιατί έχουν και αυτοί πολλά να πουν, γιατί πολλά απ’ αυτά που λένε τουλάχιστον θίγουν ζητήματα που είναι πραγματικά. Μπορεί να μην έχουν πάντα αντιθέσεις ή να ωραιοποιούν τις λύσεις γιατί δεν είναι τόσο εύκολες οι λύσεις. Όμως θέτουν ουσιαστικά ζητήματα.

Άρα λοιπόν τους θέλουμε κοντά μας, να μιλήσουμε μαζί τους να τους ακούσουμε, και να μιλήσουμε για τις απόψεις τους στην πορεία μας την ευρωπαϊκή. Το μόνο που τους έχουμε ζητήσει είναι να σεβαστούν την ελληνική φιλοξενία, δηλαδή το δικαίωμα της ειρηνικής διαμαρτυρίας της δημοκρατικής διαμαρτυρίας, και όχι τη σύγκρουση και τη βία. Δεν θέλουμε τη σύγκρουση και τη βία. Θέλουμε πραγματικά να έλθουν κοντά μας, να έλθουν στην Ελλάδα, να μας πουν τα προβλήματα τους, να τους ακούσουμε και εκείνοι οι λίγοι, που θέλουν τη βία, να σεβαστούν τους πολλούς που θέλουν να ακουστεί η άποψη τους.

Τελειώνοντας θέλω να πω, ότι αυτή τη συζήτηση όπως πολύ σωστά κάποιος είπε, πρέπει να την κάνουμε σε όλο το κόμμα και σε όλη τη χώρα. Πιστεύω ότι υπάρχει μια σημαντική αποδοχή σ’ αυτές τις πολιτικές και στη χώρα μας. Και πιστεύω ότι το ΠΑΣΟΚ είναι εκείνο που έχει δώσει όλα αυτά τα χρόνια μια τελείως διαφορετική εξωτερική πολιτική στην Ελλάδα και ένα διαφορετικό όνομα με αξιοπιστία ως αρχή της χώρας.

Όμως πολλές λεπτομέρειες παρεξηγούνται, η επαφή και η προσέγγιση πολλές φορές γίνεται ανοιχτή, πάτε στα νησιά πάτε στον Έβρο να δείτε πόσο σημαντική είναι γι’ αυτούς τους ακρίτες Έλληνες πολίτες αυτή η προσπάθεια. Πάτε στη μειονότητα στη Θράκη να δείτε πόσο σημαντική είναι γι’ αυτούς η πολιτική αυτή της προσέγγισης, που δεν σημαίνει όπως τονίζω ότι διαπραγματευόμαστε κυριαρχικά δικαιώματα.

Κάνουμε προσπάθεια να αλλάξουμε δεδομένα γιατί εμείς είμαστε άνθρωποι της αλλαγής, δεν είμαστε μοιρολάτρες, ούτε την εύκολη, την ηρωική κραυγή τελικά ηττοπάθειας και μοιρολατρίας είναι εύκολο να κατηγορείς, εγώ μπορώ να σας πω πόσες κατηγορίες έχουμε δει, αλλά το θέμα δεν είναι να κατηγορήσεις το θέμα είναι να αλλάξεις την πραγματικότητα και αυτό είναι που προσπαθεί το ΠΑΣΟΚ να κάνει, είναι ένα Προοδευτικό Κίνημα πιστεύει ότι μπορούν οι λαοί να αλλάξουν.

Όσοι λένε ότι δεν μπορεί να αλλάξει η Τουρκία είναι σαν να λένε, ότι δεν μπορούσε να αλλάξει η Σοβιετική Ένωση ή η οποιαδήποτε άλλη χώρα. Είναι ένας λαός και αυτή, είναι αν θέλετε, μια χώρα που βράζει, που έχει και αγωνιστές, που θέλουν μια διαφορετική Τουρκία και πρέπει εμείς να συμβάλλουμε. Θα πετύχουμε; Κανένας δεν το ξέρει. Αλλά η ιστορία θα μας κρίνει τελικά για το αν ουσιαστικά συμβάλαμε, σε μια διαφορετική πορεία των Βαλκανικών λαών, βάσει των αρχών και των αξιών μας.

Εγώ λοιπόν πιστεύω ότι ακόμα πρέπει να κάνουμε αυτές τις συζητήσεις αλλά όχι μόνο στο κόμμα. Πρέπει να διαμορφώσουμε και ευρύτερη συναίνεση. Και εγώ λέω ότι η τεχνική της Ν.Δ. είναι ρηχή θέλουμε πιο ουσιαστική τεχνική αν είναι να κάνουμε κάτι. Και εμείς, θα φτιάξουμε το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, το οποίο ψηφίστηκε στη συνταγματική μεταρρύθμιση. Είμαστε έτοιμοι στις επόμενες μέρες, στις επόμενες εβδομάδες, μόλις τελειώσει την πρόταση για τη συνεργασία της να την καταθέσουμε στα κόμματα.

Θέλουμε τη συναίνεση αλλά όχι μόνο την συναίνεση. Είμαστε ανοιχτοί στην κριτική, αλλά θέλουμε να είναι σοβαρή και υπεύθυνη και μέσα από μια τέτοια διαδικασία θα γνωρίσει ο ελληνικός λαός τις διαφορετικές θέσεις των κομμάτων, θα γνωρίσει ο ελληνικός λαός την πολιτική της κυβέρνησης, θα μαθαίνει και η κυβέρνηση από την κριτική αντίληψη που υπάρχει, τις πραγματικές, τις ουσιαστικές πιθανόν κρίσεις που γίνονται από την κοινωνία και τα άλλα κόμματα. Τις δεχόμαστε. Δεν είμαστε οι παντογνώστες.

Μαθαίνουμε κι εμείς αλλά θέλουμε αυτή την υπεύθυνη στάση των άλλων κομμάτων, και όχι την εύκολη κριτική απέναντι σε μια σοβαρότατη πολιτική, η οποία ανεβάσει την εικόνα, το όνομα της χώρας μας σε διεθνές επίπεδο.

Ευχαριστώ πάρα πολύ.

Διαβάστε επίσης