Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Ελλάδα – Κίνα: Δύο πολιτισμοί συνομιλούν για το χθες, το σήμερα, το αύριο | ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 08.11.2019

Ο Γ. Παπανδρέου από το Web Summit | 07.11.2019

Δήλωση Γιώργου Α. Παπανδρέου με αφορμή και την Παγκόσμια Ημέρα του Δασκάλου | 05.10.2019

Ο Γ. Παπανδρέου στη Νέα Υόρκη για το κλίμα | 23.09.2019

«Η καθημερινή ασφάλεια και ευημερία των πολιτών περνάει και από το περιβάλλον» | Δήλωση 14.07.2019

«Ο αγώνας που δίνουμε, είναι αγώνας για την ανασυγκρότηση της χώρας» | Δήλωση 27.06.2019

Παπανδρέου από το ΕΑΠ: «η δημιουργικότητα, η εξωστρέφεια και η καινοτομία, θα πρέπει να είναι ο οδηγός μας» | Δήλωση | 26.06.2019

 

Ομιλία σε Ημερίδα του Ινστιτούτου Επιμόρφωσης

«Φίλες και φίλοι, σύντροφοι και συντρόφισσες, πρώτα απ’ όλα να σας συγχαρώ για την δουλειά που κάνετε, και να σας ευχαριστήσω βεβαίως, γιατί όπως ειπώθηκε από την αρχή από τον Αλέξη Κόκκο , από τον Κώστα Γεωργαλίδη και από την Βαγγελιώ Σχοιναράκη, ήσαστε εθελοντές, με προσφορά από τον προσωπικό σας χρόνο, από τον πολύτιμο χρόνο που δίνετε σ’ αυτή την υπόθεση.

Αυτό δείχνει και την αξία αυτής της προσπάθειας, δείχνει τον σεβασμό και την υπευθυνότητα που εσείς έχετε απέναντι σ’ αυτό που έχετε αναλάβει. Δείχνει επίσης, το δυναμισμό αυτής της προσπάθειας και θα έλεγα, και την σιγουριά για την επιτυχία αυτής της προσπάθειας.

Δεν είναι μια αγγαρεία, είναι νομίζω και το είπε σωστά μια συντρόφισσα, είναι μια επαναστατική διαδικασία. Μιλώντας προχθές στην παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Κόκκου, θυμήθηκα και εγώ τον Paulo Freire, έναν από τους εμπνευστές της επιμόρφωσης, των κινημάτων της επιμόρφωσης παγκοσμίως, ο οποίος είχε γράψει για την παιδαγωγική των καταπιεσμένων, για την απελευθέρωση των καταπιεσμένων, και ουσιαστικά όπως πάντα λαχταρώ ακόμα περισσότερο σήμερα, η παιδεία, η εκπαίδευση, η επιμόρφωση – αν και μπορεί να έχει και το αντίθετο αποτέλεσμα αν δεν γίνει σωστά- , να είναι μια διαδικασία απελευθέρωσης της κοινωνίας των δυνατοτήτων, της δημιουργικότητας της κοινωνίας μας.

Θέλω, λοιπόν να σας ευχαριστήσω, αλλά να πω επίσης ότι εμείς φέρνουμε και βασιζόμαστε σε σας, επενδύουμε σε σας, που επιλεγήκατε με τρόπο πολύ συστηματικό και με αξιοκρατία. Πιστεύω ότι, εμείς δώσαμε το παράδειγμα για το τι θα μπορούσε να είναι μια σωστή συνέντευξη, η οποία δεν έχει καμία σχέση με την « γαλάζια συνέντευξη» που έχει θεσμοθετήσει η Νέα Δημοκρατία.

Είναι μια άλλη αντίληψη για την πολιτική ζωή. Εμείς φέρνουμε μια νέα αντίληψη που φέρνει μαζί και νέες πρακτικές και νέα εργαλεία, νέες αξίες, όπως την έννοια της διαφάνειας, της συμμετοχής, της λογοδοσίας, του διαλόγου, της διαβούλευσης, που τις αναγορεύουμε σαν κυρίαρχες αξίες και πρακτικές .

Και θα έλεγα επίσης, πως όσοι πίστεψαν, ότι αυτά που εμείς λέγαμε, αυτά που και εγώ έλεγα, και που εμείς λέγαμε ως ΠΑΣΟΚ το τελευταίο χρόνο, ότι όλα αυτά δεν τα εννοούσαμε, νομίζω από τις διαδικασίες τις σημερινές και μόνο, αν μπορούσαν να τις παρακολουθήσουν, θα βλέπανε ότι, διαψεύδονται καθημερινά.

Εσείς έχετε δείξει, ότι έχετε κάνει ένα έργο που πριν από ένα χρόνο θα ήταν αδιανόητο όπως το να συζητάμε με αυτό τον τρόπο και μ’ αυτές τις αντιλήψεις και να μιλάμε γι’ αυτή τη διαδικασία. Κάτι τέτοιο ήταν έξω από μια κουλτούρα που όμως υπήρχε ως δυναμική μέσα στην ίδια την κοινωνία και νομίζω ότι τώρα την έχουμε αγγίξει.

Δεύτερον, είναι ένα άλλο ΠΑΣΟΚ, αυτό το οποίο διαμορφώνουμε, και όπως είπα το αποδεικνύουμε. Και είσαστε ένας πυρήνας, βασικός πυρήνας του καινούργιου που έρχεται. Το καινούριο που μεταμορφώνει το ΠΑΣΟΚ, χωρίς αποκλεισμούς, αλλά που φέρνει νέες αντιλήψεις.

Και πέρα απ’ αυτό, θα έλεγα ότι ήδη σε πολύ λίγους μήνες, εντυπωσιακά, όχι μόνο έχετε παράξει ένα έργο αλλά αποκτάτε και μια πολύ σημαντική εμπειρία. Και φάνηκε αυτό από τις παρουσιάσεις. Όπως βεβαίως και το γεγονός ότι η εμπειρία σας γίνεται κοινή εμπειρία.

Δηλαδή η εμπειρία της Ξάνθης, Ροδόπης, της Κρήτης, της Λευκάδας ή αλλού, που παρουσιάσθηκε σήμερα, γίνεται εμπειρία όλης της Ελλάδας. Με την αξιοποίηση του διαδικτύου ή με την αξιοποίηση ενός υλικού που εσείς διαμορφώνετε π. χ. στο Λασίθι ένα υλικό για την αγροτική παραγωγή ή για το λάδι, υλικό που μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλες περιοχές όπου υπάρχει το αντίστοιχο ζήτημα ή πρόβλημα.

Και βεβαίως, μέσα απ’ αυτές τις διαδικασίες της επιμόρφωσης, των επιμορφωτών, των σεμιναρίων, των οργανωτών, των συμβουλίων επιμόρφωσης όπου και υπάρχει αυτή η ανταλλαγή απόψεων και εμπειρίας.

Η έννοια λοιπόν και του δικτυακού κόμματος, του Κινήματος που δικτυώνεται, δεν αφορά μόνο ένα κόμμα ιεραρχικό και αυταρχικό, εάν θέλετε, συγκεντρωτικό. Μπορεί να «μεταπηδήσει» μια εμπειρία από μια περιοχή σε μια άλλη οριζόντια. Ως λογική παλαιότερα, αυτό σχεδόν το είχαμε ποινικοποιήσει, γιατί με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να μπολιαστεί κάποιος με «κακές ιδέες» ή άλλες απόψεις οι οποίες δεν ήταν γραμμή του κόμματος. Νομίζω αυτό ακριβώς σπάμε, αυτή την λογική, και δίνουμε την ελευθερία διότι θα έλεγα το κόμμα και η πολιτική πια δεν είναι το δόγμα το οποίο ακολουθούμε. Είναι οι αξίες τις οποίες υπηρετούμε και η αναζήτηση, το πώς καλύτερα ο καθένας μπορεί να υπηρετήσει αυτές τις αξίες, να τις εφαρμόσει στην πράξη.

Άρα, λοιπόν, η ποικιλία των σκέψεων, των προτάσεων, των ιδεών είναι απαραίτητη εάν θέλουμε να μάθουμε ο ένας απ’ τον άλλον, απ’ τις καλύτερες πρακτικές, και να δούμε πως ο άλφα ή ο βήτα εφάρμοσε αυτή την πρακτική, αυτές τις λογικές στη δική του περίπτωση, για να μπορέσει να υπηρετήσει τις αξίες μας.

Τις αξίες της δημοκρατίας, τις αξίες της αλληλεγγύης, τις αξίες της συμμετοχής, της ελευθερίας, της διαφάνειας, της κοινωνικής συνοχής, αξίες που όλοι μας υιοθετούμε. Αυτές είναι πράγματι απαράλλακτες οι αξίες μας οι κοινές. Αλλά το πώς τις υπηρετούμε, πρέπει να είναι αντικείμενο συνεχών αναζητήσεων, προβληματισμών. Μάλιστα, σε μια εποχή που οι εξελίξεις είναι τεράστιες. Οι τεχνολογικές εξελίξεις, οι εξελίξεις στην οικονομία, οι εξελίξεις στο περιβάλλον, οι εξελίξεις στην γνώση, στις γνώσεις που κατακτούνται απ’ την ανθρωπότητα, μας δείχνουν ότι εμείς πρέπει να μαθαίνουμε, συνεχώς να μαθαίνουμε.

Και να φύγουμε από μια παλιά νοοτροπία στην πολιτική, σύμφωνα με την οποία που όταν έφτανε κανείς σε κάποιο πόστο, ήταν σχεδόν ανάθεμα, σχεδόν ύβρις να παραδεχτεί ότι χρειάζεται να μάθει. Θυμάμαι σε παλιά σεμινάρια κάποιους παλιούς δημάρχους, τα λέγαμε με τον σύντροφο Μαΐστρο προχθές – που όταν ξεκινούσαν τα σεμινάρια, οι παλιότεροι δήμαρχοι έλεγαν «τα σεμινάρια μα τι τα χρειαζόμαστε; Εμείς τα ξέρουμε όλα. Χρειάζεται να μάθουμε τίποτα»;

Το αντίστροφο πρέπει να συμβαίνει. Κανένας δεν μπορεί να αρκείται στις γνώσεις τις οποίες έχει σήμερα. Ξεκινάω απ’ τον εαυτό μου και θεωρώ ότι είναι χαρά το ότι μπορώ να μαθαίνω κάθε μέρα κάτι καινούριο, να καλυτερεύω τον εαυτό μου, νομίζω είναι μέρος της ζωής μας.

Αυτή είναι, εάν θέλετε, και η έννοια του προοδευτικού, η έννοια της προόδου και όχι του συντηρητικού. Η συντήρηση σημαίνει ότι, μένουμε στάσιμοι στο παλιό. Πρόοδος σημαίνει ότι, αξιοποιούμε την γνώση του παλιού, αξιοποιούμε την εμπειρία για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε και εμείς παραπέρα.

Είναι τόσο διαφορετική αυτή η αντίληψη που εσείς εκπέμπετε σήμερα από την καθημερινότητα που ζούμε στις τηλεοράσεις αυτές τις τελευταίες μέρες, που θα έλεγα ότι, είναι και μια ελπιδοφόρα φωνή αυτό που βγαίνει απ’ αυτή την αίθουσα, που άνθρωποι με κέφι, με προσήλωση σε αξίες, με διάθεση προσφοράς, με ανιδιοτέλεια, δουλεύουν σκληρά για να αλλάξουν την χώρα μας.

Θα ήθελα να κάνω μια παρένθεση εδώ, διότι από τη συγκυρία – ιδιαίτερα τις τελευταίες μέρες, αναδεικνύεται η άλλη πλευρά, η μαύρη πλευρά της πολιτικής. Εμείς έχουμε τελείως άλλη αντίληψη, φωτίζοντας το καινούριο, φωτίζοντας τον άλλο δρόμο.

Έχουμε μια δυσάρεστη κατάσταση στη χώρα μας, μια κατάσταση συνεχών αποκαλύψεων σκανδάλων για πρόσωπα και πράγματα. Θα έλεγα, και μια κατάσταση που κανείς δεν περίμενε να έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις μετά από 18-19 μήνες της λεγόμενης «νέας διακυβέρνησης», όπως είχε υποσχεθεί η Νέα Δημοκρατία και ο κ. Καραμανλής.

Όσα ακούμε κάθε μέρα έχουν να κάνουν με μια πολύ σκοτεινή πλευρά της ζωής και της πολιτικής, αποκρουστική για τον Έλληνα, αποκρουστική για τον κάθε πολίτη. Επιβεβαιώνουν, θα έλεγα, όλο και περισσότερο, ότι το πρώτο μέλημα μας είναι και πρέπει να είναι το ήθος, οι αξίες, όχι η ηθικολογία, όχι η εύκολη κατήχηση, αλλά το ήθος στην πράξη, στη ζωή μας, στη στάση ζωής μας.

Διότι έχουμε πια δυστυχώς από την άλλη παράταξη τους κατ’ επάγγελμα ηθικολόγους ή όχι μόνο στην άλλη παράταξη αλλά και σε διάφορους χώρους της δημόσιας ζωής, τους κατ’ επάγγελμα ηθικολόγους που δεν έχουν σχέση με την ηθική.

Μάλιστα θα μπορούσε να πει κανείς ότι η ηθικολογία είναι περισσότερο η μπούργκα ή αν θέλετε η μαντίλα πίσω από την οποία κρύβεται κάποιος που θέλει να χρησιμοποιήσει την εξουσία, το κράτος, τη διοίκηση για ίδιο όφελος. Και σήμερα αυτό φαίνεται ακόμα πιο καθαρά.

Πιστεύω ότι η δική μου επιλογή, από την πρώτη στιγμή της δικιάς μου παρουσίας στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, επιλογή να τονίσω κατηγορηματικά ότι η διαφάνεια είναι πρώτης προτεραιότητας ζήτημα, δικαιώνεται πέρα για πέρα. Διότι η διαφάνεια εγγυάται το δημόσιο έλεγχο, τη λογοδοσία, τη δημοκρατική συμμετοχή. Μπορεί να κρίνει και να αξιολογεί ο πολίτης.

Αντιλαμβάνομαι την αμηχανία της κυβέρνησης και του κ. Καραμανλή. Ως αντιπολίτευση εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο υπαρκτά αλλά και ανύπαρκτα αρνητικά φαινόμενα κατά τη μακρά διακυβέρνηση της χώρας από το ΠΑΣΟΚ.

Λειτούργησαν με μια μικροκομματική λογική, με εμπάθεια, με αμετροέπεια, σαν τιμητές και κατήγοροι των πάντων και με το λόγο τους ισοπέδωσαν τα πάντα και τους πάντες και έτσι σήμερα δεν αισθάνονται ότι πρέπει να σέβονται κανέναν και οτιδήποτε. Λειτουργούν όπως βλέπουμε ως κατακτητές σε μια ξένη χώρα, που λαφυραγωγούν και αυθαιρετούν.

Βλέπουμε λοιπόν, την κυβέρνηση όμηρο του καθημερινού δελτίου διαφθοράς αλλά με αποκλειστικά δική της ευθύνη.

Εμείς επισημάναμε με ένταση τις λαθεμένες πολιτικές, τον κομματισμό και τη φαυλότητα. Αλλά ούτε κι εμείς δεν φανταζόμασταν όσα αποκαλύπτονται καθημερινά από τη δημοσιογραφική έρευνα. Και πρέπει να πω, ότι ποτέ μια κυβέρνηση στην Ελλάδα δεν διολίσθησε τόσο γρήγορα σε αυτή τη σκοτεινή πλευρά των πραγμάτων.

Αλλά θέλω επίσης να τονίσω, ότι εμείς δεν πρόκειται να κάνουμε το λάθος, αυτό το οποίο έκανε η Νέα Δημοκρατία ως αντιπολίτευση, δεν θα χρεώσουμε συλλήβδην και συνολικά στην αντίπαλη παράταξη τη διαφθορά.

Το ερώτημα είναι, αν έχεις τη βούληση, εάν έχεις το ανάστημα, αν έχεις το θάρρος και τις πολιτικές, ώστε να καταπολεμήσεις συστηματικά το πρόβλημα που λέγεται διαφθορά ή από την άλλη αν γίνεις εσύ μέρος του προβλήματος που λέγεται διαφθορά.

Και δυστυχώς καθημερινά αποδεικνύεται ότι, η Νέα Δημοκρατία γίνεται μέρος του προβλήματος της διαφθοράς, και όχι εγγυητής ως κυβέρνηση της καταπολέμησης της διαφθοράς.

Εμείς αναλάβαμε τις ευθύνες μας, καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις. Και το λέω αυτό, διότι κάποιοι επιχειρούν να ισοπεδώσουν τα πάντα. Και κάνει εντύπωση ότι υπάρχει αυτή η προσπάθεια να πούνε κάποιοι ότι όλοι ίδιοι είναι και ότι υπάρχει συμψηφισμός. Δεν κρύβεται η πρόθεση κάποιων να καλλιεργήσουν ακριβώς ένα τέτοιο κλίμα.

Αλλά προς απόδειξη του διαφορετικού, έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, 8 σημεία. Αυτές τις προτάσεις τις επεξεργαζόμαστε και περαιτέρω, και οι προτάσεις αυτές που έχω καταθέσει ισχύουν και σήμερα. Μπορούν οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου – και νομίζω ότι αυτό πρέπει να είναι ένα αισιόδοξο μήνυμα – μπορούν οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου να απαντήσουνε θετικά, έξω από στενά κομματικούς υπολογισμούς, σε αυτά τα φαινόμενα τα οποία βλέπουμε σήμερα.

Γνωρίζετε εσείς επίσης, ο καθένας σας, ότι εμείς αλλάζουμε τους εαυτούς μας. Το αποδεικνύουμε, το αποδεικνύετε εσείς. Έχουμε την πολιτική βούληση και νομίζω πολύ σωστά είπε ένας από τους παρουσιαστές σήμερα, όχι να κάνουμε εμείς κατήχηση σε άλλους για το τι πρέπει να γίνεται, αλλά να αλλάζουμε εμείς τους εαυτούς μας.

Όταν εμείς αλλάζουμε τους εαυτούς μας, τότε ο λόγος μας έχει απήχηση και έξω από το χώρο μας. Και αυτό το έχουμε κατακτήσει. Αλλάζουμε, και εσείς το αποδεικνύετε. Αυτή είναι η μεγάλη κατάκτηση που έχει το ΠΑΣΟΚ, και αυτή είναι η μεγάλη εγγύηση και αξιοπιστία για την αυριανή κυβέρνηση, που θα είμαστε κυβέρνηση, μετά τις επόμενες εκλογές.

Θέλω επίσης να πω ότι, εμείς έχουμε κάνει και την αυτοκριτική μας, αλλά δεν δέχομαι την έννοια των συμψηφισμών. Αυτοί που προσπαθούν να συμψηφίσουν, να πουν όλοι ίδιοι είναι, πρώτα απ’ όλα προσπαθούν να κρύψουν τους δικούς τους στόχους και επιδιώξεις.

Δεύτερον, θέλουν να μην υπάρχει κανείς μα κανείς, που να μπορεί να ζητήσει, να δώσουν αυτοί το λόγο για τις πράξεις τους.

Και τρίτον, πιστεύω ότι με το να λέει κανείς ότι όλοι ίδιοι είναι, χτυπούν την καρδιά της αυτοπεποίθησης, της αυτοεικόνας, του ίδιου του Έλληνα πολίτη.

Περνάνε την αντίληψη ότι ο Έλληνας είναι αδιόρθωτος. Αυτό είναι απαράδεκτο. Γιατί εμείς ως Έλληνες έχουμε αποδείξει ότι όταν θέλουμε, μπορούμε να λύνουμε προβλήματα, όταν θέλουμε μπορούμε να κάνουμε θαύματα, όταν θέλουμε μπορούμε να αλλάξουμε τη ζωή μας.

Και δεν θα επιτρέψουμε να περάσει αυτή η αντίληψη που ουσιαστικά θέλει τον πολίτη στη γωνιά, θέλει τον πολίτη να μην συμμετέχει, τον πολίτη να απογοητεύεται. Και βεβαίως εάν αυτό γίνει, τότε εκεί είναι που τα όποια συμφέροντα, μεγάλα ή μικρότερα, θα επικυριαρχούν, και όχι η βούληση του ελληνικού λαού.

Αλλά θέλω να δώσω ένα παράδειγμα, γιατί η Νέα Δημοκρατία με την πολιτική της είναι μέρος του προβλήματος. Γιατί έχουν τεράστιες ευθύνες. Δεν είναι μόνο ότι στις δικές μας προτάσεις πρέπει να δούμε διακομματικά, ή αν θέλετε υπερκομματικά μια προσέγγιση σ’ αυτό το πρόβλημα. Αλλά δεν είναι μόνο και οι επιλογές τους στα πρόσωπα. Αλλά οι επιλογές υποθάλπουν πολιτικές στην διαφθορά, διαπαιδαγωγούν στη διαφθορά. Και θα πάρω ένα παράδειγμα.

Ένα παράδειγμα λοιπόν που είδα χθες στη τηλεόραση, που είναι από τα πιο αθώα παραδείγματα φαινομενικά. Αποκάλυψε ένας υπουργός, ότι μια γυναίκα προσπάθησε να τον δωροδοκήσει. Να τον δωροδοκήσει, ή να δωροδοκήσει έναν συνεργάτη του πιθανώς για να προσληφθεί το παιδί της. Είδαμε και πριν από κάποιες εβδομάδες στην Ρόδο, αποκαλύφθηκε ότι στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, χρηματίζονταν για να διευθετεί προσλήψεις.

Είναι αποτέλεσμα αυτό μόνο των συγκεκριμένων χαρακτήρων και προσώπων; Πιστεύω, ότι είναι αποτέλεσμα της βασικής επιλογής της Νέας Δημοκρατίας.

Δηλαδή, όταν συγκεντρώνεις εσύ εξουσία στα χέρια σου, όταν δεν ελέγχεσαι ως εξουσία, όταν θεσμοθετείς διαδικασίες που επιτρέπουν ακριβώς αυτή την αυθαιρεσία, όπως η λεγόμενη «γαλάζια συνέντευξη», ουσιαστικά τι κάνεις; Δίνεις προνόμια σε κάποιους να αποφασίζουν, στο παρασκήνιο των κομματικών γραφείων. Κομματικούς παράγοντες , ή εν πάση περιπτώσει σε κάποιους παράγοντες.

Τότε ο πολίτης δεν έχει δυνατότητα να ελέγξει, αλλά αντίθετα τον διαπαιδαγωγείς, τον ωθείς, και του λες, ότι για να διορίσεις το παιδί σου, και μάλιστα σε μια εποχή ανεργίας και οικονομικής δυσπραγίας, τον ωθείς και του λες ότι μπορείς να το διορίσεις αν έχεις δόντι, εάν χρηματίσεις, εάν στείλεις πεσκέσι ή οτιδήποτε άλλο. Του λες επίσης ότι, εγώ δεν εκτιμώ το εάν έχει το παιδί σου αξία, το εάν έχει προσωπικότητα, το εάν έχει παιδεία, αυτά δεν με ενδιαφέρουν, με ενδιαφέρουν τα άλλα, η ιδιοτέλεια, η εξάρτηση, η χειραγώγηση. Αυτή είναι βαθύτατα μια πολιτικής διαφθοράς.

Και όταν λοιπόν, έρχεται μια κυβέρνηση και αντί να ενισχύει μέτρα διαφάνειας, αξιοκρατίας, αυτά τα χαλαρώνει ή τα αθετεί, ή τα υπονομεύει, τότε είναι μέρος του προβλήματος και όχι μέρος της λύσης. Και αυτό ο ελληνικός λαός το συνειδητοποιεί καθημερινά ακόμα και περισσότερο και θα δώσει ηχηρή απάντηση στις επόμενες εκλογές.

Εμείς θέλουμε διαφάνεια για τα πάντα. Διαφάνεια για όλους και πρώτα απ’ όλους για μας τους ίδιους. Θα έλεγα μάλιστα ότι εδώ, ο τομέας της επιμόρφωσης έχει κύριο λόγο να αναδείξει τις νέες μας αξίες και τις ανάγκες που έχουμε σαν κοινωνία. Θα έλεγα μάλιστα, ότι όταν μιλάμε για την ανίχνευση αναγκών, μιλάμε για τα μεγάλα αλλά και επίκαιρα θέματα.

Και θα πρότεινα κι εγώ, ότι ένα από τα θέματα, στα οποία θα πρέπει να δοκιμάσει να παρέμβει κανείς, είναι απ’ τα δύσκολα θέματα – είναι ακριβώς το θέμα της διαφθοράς. Να γίνουν κύκλοι συζήτησης, διαλόγου, σεμινάρια γύρω απ’ το θέμα αυτό , να δει κανείς την τοπική εμπειρία.

Δεν είμαστε δικαστές, αλλά είμαστε εκείνοι οι οποίοι θα πρέπει να δούμε πως αντιμετωπίζουμε ως κοινωνία τη διαφθορά.

Ποιες είναι οι πιθανές λύσεις; Πως λογοδοτούν οι δημόσιες υπηρεσίες ώστε πραγματικά να υπηρετούν τον πολίτη σωστά;

Θα ήθελα λοιπόν για αυτό το ζήτημα , να ακούσω και τις δικές σας σκέψεις, να συζητήστε εάν και αυτό το θέμα θα μπορούσε να γίνει αντικείμενο του τομέα της επιμόρφωσης. Διότι εμείς καταπιανόμαστε με τα δύσκολα, με αυτά όμως που ζητά ο ελληνικός λαός να αντιμετωπίσουμε.

Επανέρχομαι τώρα στα θέματα της επιμόρφωσης. Πρώτα απ’ όλα οι εμπειρίες μας για την επιμόρφωση, για τα κινήματα επιμόρφωσης είναι πολλές απ’ όλο τον κόσμο. Στη Δανία θυμάμαι, πριν από πολλά χρόνια , τότε που είχαμε πάει, είχε ξεκινήσει το κίνημα της επιμόρφωσης ως μια εθνική υπόθεση γιατί οι αγρότες στο δυτικό κομμάτι της Δανίας, επειδή ήταν κοντά στην Γερμανία, είχαν ένα φόβο, ότι δεν θα κρατούσαν τη δανέζικη ταυτότητά τους.

Και ξεκίνησε η επιμόρφωση για να δώσει παιδεία στους νέους αγρότες αλλά μετεξελίχθηκε σε μια αντίληψη δημοκρατική, συνεταιριστική των αγροτών, που διαμόρφωσε ίσως τους πιο δυνατούς συνεταιρισμούς που υπάρχουν σήμερα σε όλη την Ευρώπη.

Στην Αγγλία, η επιμόρφωση ξεκίνησε με το εργατικό κίνημα Τα συνδικάτα έστελναν στους εργαζόμενους υλικό, μια εφημερίδα που τύπωναν, αλλά οι εργαζόμενοι ήταν αναλφάβητοι, δεν ήξεραν να διαβάζουν.

Τότε, το ίδιο το εργατικό κίνημα ανέλαβε την εκπαίδευση των εργαζομένων για να μπορούν να διαβάζουν εφημερίδα. Θα έλεγα ότι με μια αντιστοιχία, αυτό το οποίο και εμείς κάνουμε εδώ, είναι να εκπαιδεύσουμε τους συνομιλητές μας, στο διαδίκτυο, να μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτό το εργαλείο ο κάθε πολίτης.

Τότε λοιπόν, αυτό το κίνημα είχε ως αποτέλεσμα, να γενικευτεί η παιδεία, δεν ήταν γενικευμένη η παιδεία, σε όλους τους πολίτες. Να γίνει δικαίωμα η παιδεία για τους πολίτες.

Στην Σουηδία, η επιμόρφωση ξεκίνησε επίσης με το εργατικό κίνημα. Περισσότερο για να επιμορφώσει τους εργαζόμενους σε συνδικαλιστικά θέματα, αλλά μετά εξελίχθηκε σε ένα επιμορφωτικό κίνημα που είχε βάση τα κόμματα, όπως κάνουμε εμείς εδώ. Σήμερα εκπαιδεύονται περίπου 2.000.000 ενήλικες κάθε χρόνο σε μια χώρα που είναι 8.000.000 άνθρωποι, το σύνολο του πληθυσμού.

Καταλαβαίνετε, είναι τεράστιος ο αριθμός των ατόμων που εκπαιδεύονται κάθε χρόνο. Και βεβαίως, η εκπαίδευση ξεκινά από τα απλά, από την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας μέχρι μια πολιτική συζήτηση για το περιβάλλον για παράδειγμα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες το κίνημα της επιμόρφωσης λειτούργησε περισσότερο γύρω απ’ τα πανεπιστήμια. Τα πανεπιστήμια έχουν τον βασικό ρόλο της δια βίου εκπαίδευσης των πολιτών και της συμμετοχής των πολιτών στα θέματα αυτά.

Αλλού στην Βραζιλία, στην Λατινική Αμερική, στην Αφρική, η επιμόρφωση ήταν συνδεδεμένη με τα κινήματα απελευθέρωσης, και την ανάπτυξη των κινημάτων των αγροτών. Βλέπει κανείς την ποικιλότητα αν θέλετε, του μορφωτικού κινήματος.

Η βασική όμως, παιδαγωγική διάσταση την οποία εμείς θέλουμε να περάσουμε, επειδή μιλάμε πολλές φορές για την αυθεντία, είναι ότι, το κλασικό, το τυπικό σχολείο, δεν εκπαιδεύει μόνο στα συγκεκριμένα μαθήματα στην ιστορία ας το πούμε, ή στα μαθηματικά ή στα αρχαία ή νέα ελληνικά αλλά εκπαιδεύει και σε μια σχέση με την εξουσία.

Μαθαίνει ο μαθητής τι σημαίνει εξουσία. Αν λοιπόν, εμείς μάθουμε στον μαθητή, ότι όλη η γνώση έρχεται μόνο απ’ τον δάσκαλο, ότι δεν έχεις δικαίωμα να έχεις και εσύ δική σου άποψη ή διαφορετική άποψη, ουσιαστικά το σχολείο είναι σαν ένας στρατώνας. Οταν βγαίνεις στην κοινωνία λοιπόν, είσαι εκπαιδευμένος, στην αντίληψη της εξουσίας.

Και δεν είναι τυχαίο ότι, το κλασικό σχολείο ήταν διαμορφωμένο έτσι ώστε, σε μια βιομηχανική κοινωνία να φτιάξει το βιομηχανικό εργάτη, εάν θέλετε. Πρώτα απ’ όλα αυτό θα πρέπει να αλλάξει έτσι και αλλιώς αλλά σήμερα που μιλάμε για τελείως άλλες μορφές παραγωγής αλλά και πιο ελεύθερη κοινωνία, έχουμε ανάγκη μιας άλλης παιδαγωγικής διαδικασίας όπου πραγματικά να υπάρχει, να λειτουργεί μια διαδραστική σχέση, μια ισότιμη σχέση ιδιαίτερα βεβαίως όταν μιλάμε για ενήλικες.

Και στο σχολείο ακόμα, θα έπρεπε να φτάσουμε σε ένα σημείο και νομίζω κάποιος το είπε μιλώντας για τους κομπιούτερ, που ουσιαστικά ακόμα και ο νέος στο σχολείο να γίνει περισσότερο ένας νέος ερευνητής. Και ο δάσκαλος, περισσότερο ένας σύμβουλος στην πορεία της έρευνας του, παρά να του βάζει στο κεφάλι στοιχεία απομνημόνευσης και αποστήθισης.

Διότι πρέπει να ψάχνει για τις αλήθειες, να ψάχνει μέσα σε ένα πολύ μεγάλο κυκεώνα πληροφοριών, έναν όγκο πληροφοριών, για το τι έχει πραγματική αξία γι’ αυτόν, για τη δουλειά του, για την ζωή του, για την κοινωνία του, για την οικογένειά του κ.ο.κ.

Ποια είναι όμως η σχέση της επιμόρφωσης με το κίνημα, με το ΠΑΣΟΚ και με τα όργανα του κινήματος;

Κοιτάξτε, η λογική ότι τα όργανα κατέχουν την μια και μόνη αλήθεια και ότι αυτά αποφασίζουν για τα πάντα στην ζωή μας, είναι μόνο για αυταρχικά και δογματικά κόμματα.

Ποιος είναι ο ρόλος της επιμόρφωσης; Θα πείτε εσείς ποιο είναι το σωστό; Όχι. Βεβαίως, πρέπει να μάθεις κάποιον ότι δυο συν δυο είναι τέσσερα, αλλά σε πολύ πιο πολύπλοκες καταστάσεις πρέπει περισσότερο να δώσεις εκείνα τα εργαλεία, ώστε να μπορεί ο καθένας να αξιολογήσει για τον εαυτό του, για την κοινωνία του και συλλογικά βεβαίως ποιο είναι το σωστό.

?ρα λοιπόν, εμείς αυτό που κάνουμε από πλευράς επιμόρφωσης, είναι, φωτίζουμε τα θέματα και βεβαίως, κάποια στιγμή η απόφαση θα πρέπει να παρθεί από τους δημοκρατικά εκλεγμένους των οργάνων του Κινήματος.

Αλλά εμείς έχουμε το ρόλο να βοηθήσουμε, ώστε όταν έρθει η στιγμή της απόφασης να έχει φωτιστεί τόσο πολύ ένα θέμα, ώστε η απόφαση να είναι η καλύτερη δυνατή. Δεν αποφασίζουμε, διατάζουμε και τελειώνει. Και βεβαίως, αξιολογούμε και την απόφασή μας και σε μια δεύτερη φάση. Και μπορούμε και αυτή την απόφαση να την επανεξετάσουμε ανάλογα με την ζωή, ανάλογα με την εμπειρία μας. Από την εφαρμογή στην πράξη θα φανεί και η ορθότητά της.

Ένα άλλο θέμα που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κανείς είναι ένα τοπικό ζήτημα. Το βλέπουμε και με την προσπάθεια που γίνεται και στο «Κάθε Μέρα Πολίτης». Πρέπει και αυτό να είναι βασικό στοιχείο συνεργασίας. Εγώ θεωρώ ότι, εσείς πρέπει να είστε βασικά στελέχη αυτής της προσπάθειας, της προς τα έξω αν θέλετε επαφής με τον κόσμο μέσα και από το «Κάθε Μέρα Πολίτης.»

Λένε π.χ. θα γίνει κάποιος δρόμος κάπου, αλλά υπάρχουν κάποια περιβαλλοντικά προβλήματα. Κάποια αρχαία ή δεν ξέρω τι. Άλλοι τον θέλουν τον δρόμο και άλλοι λένε όχι, ο δρόμος θα χαλάσει το περιβάλλον. Ποιος είναι ο ρόλος μας; Ίσως παλαιότερα θα ήταν να πούμε εμείς αποφασίζουμε, είναι αυτό, αυτό είναι το καλύτερο, το καλύτερο για σας είναι αυτό.

Με τη λογική της επιμόρφωσης πρέπει τελείως ανάποδα να το προσεγγίσουμε αυτό. Να πούμε πώς θα επιμορφώσουμε, ή αν θέλετε πώς θα διαπαιδαγωγήσουμε, πώς θα φωτίσουμε τις διάφορες πλευρές του προβλήματος, πως θα αναδείξουμε τις διάφορες προσεγγίσεις, τα διάφορα πιθανά συμφέροντα, και τελικά πώς θα συνθέσουμε, να δούμε αν υπάρχει μια δυνατότητα σύνθεσης.

Γιατί και θεμιτή είναι η ανάγκη ο ένας να μπορεί να πηγαίνει πιο εύκολα στο σπίτι του, στη δουλειά του, ή δεν ξέρω πού αλλού, αλλά και από την άλλη μεριά να διατηρηθεί το περιβάλλον, να προστατευθεί το περιβάλλον, ή μια τοποθεσία με αρχαία.

Υπάρχει η δυνατότητα αυτής της σύνθεσης; Εδώ είναι που πρέπει να βοηθήσουμε τη τοπική κοινωνία να ξέρει να λύνει προβλήματα, να ξέρει να λύνει συγκρούσεις. Σε μια αυταρχική κοινωνία από την οποία προερχόμαστε με δικτατορίες, με πελατειακές σχέσεις κλπ, δεν είχαμε δώσει τα εργαλεία αυτά στον πολίτη. Αυτά τα διευθετούσαν κάποιοι παράγοντες ας το πούμε έτσι. Μα ήταν ο δημόσιος υπάλληλος, μα ήταν ο κομματάρχης, μα ήταν ο δήμαρχος. Βεβαίως πρέπει, όπως είπα, κάποια στιγμή να πάρει κανείς απόφαση. Αλλά η διαδικασία διαβούλευσης είναι τελικά και μια διαδικασία διαμεσολάβησης και αντιμετώπισης των συγκρούσεων που υπάρχουν σε μια τοπική κοινωνία.

Και τα ζητήματα που αντιμετωπίζει η κάθε κοινωνία, θα είναι όλο και πιο πολύπλοκα, μέσα σ’ αυτή την παγκοσμιοποίηση που ζούμε, την νέα τεχνολογία, την αλλαγή του περιβάλλοντος, τις νέες ανάγκες. Και όλο και περισσότερο θα αισθάνεται αδύναμη η κοινωνία, αδύναμος ο πολίτης, έρμαιο των εξελίξεων. Η θα πηγαίνει σε ακραίες αντιδράσεις, αν δεν του δώσουμε τα δημοκρατικά εργαλεία, ώστε να μπορεί αυτός να συνειδητοποιεί και να λύνει τα προβλήματά του.

Αυτό θα μας βοηθήσει, βεβαίως, ακόμα περισσότερο και ως κυβέρνηση, όταν θα πρέπει να παίρνουμε σημαντικές αποφάσεις και θα χρειαστεί να διαβουλευόμαστε. Γιατί θα γίνει μέρος της δημοκρατικής μας ζωής αυτή η διαβούλευση. Και σημαίνει ότι όταν πάρουμε εμείς ως κυβέρνηση απόφαση, θα είναι κατανοητή η απόφαση. Ακόμα και όταν ένας πολίτης διαφωνήσει μ’ αυτή την απόφαση θα έχουμε λάβει υπόψη την διαφωνία του, θα έχουμε καταλάβει το πρόβλημά του, θα το έχουμε συμπεριλάβει, αν θέλετε, στο μέτρο του δυνατού στις αποφάσεις μας Αλλά θα καταλάβει και ο ίδιος ότι όλα πιθανώς να μην μπορεί να τα πετύχει. Διότι υπάρχουν και άλλα συμφέροντα, θεμιτά, άλλων πολιτών κλπ.

Στο χώρο της παιδείας, της αυτοδιοίκησης, της υγείας, που θέλουμε να κάνουμε μεγάλες αλλαγές και τομές θα υπάρχουν συμφέροντα, αντιστάσεις. Αλλά αν μπορούμε εμείς μέσα από διαβούλευση να λύσουμε τα περισσότερα, όταν θα έρθουμε να νομοθετήσουμε τότε η νομοθεσία δεν θα είναι μια επιβολή, αλλά θα είναι μια φυσιολογική εξέλιξη της δημοκρατικής αυτής διαδικασίας.

Θέλω επίσης να πω ότι, στη περίοδο της ανασυγκρότησης του Κόμματός μας, όπως πολύ σωστά είπε κάποιος, φάνηκε ότι ο κύριος στόχος πια του σύγχρονου κόμματος είναι η διαπαιδαγώγηση του πολίτη.

Διαπαιδαγώγηση δε σημαίνει χειραγώγηση, σημαίνει να δώσουμε στον πολίτη τα εργαλεία για να αντιμετωπίσει τα προβλήματά του, – όπως είπα – , αλλά και τη δυνατότητα επιλογής και της σωστής εικόνας και πληροφόρησης.

Μέσα σ’ αυτά έχουμε μια πολύ μεγάλη τομή που κάνουμε που θα έχει πολύ μεγάλη σημασία για την σχέση του πολίτη με το κράτος, είναι οι αλλαγές στην Αυτοδιοίκηση. Η αποκέντρωση εξουσιών στην Αυτοδιοίκηση. Όταν αποκεντρώνουμε εξουσίες, ότι μεταφέρουμε και τεράστιες ευθύνες, μεγάλες ευθύνες, στο Δήμαρχο, στο Δημοτικό Συμβούλιο, στους τοπικούς φορείς.

Άρα, λοιπόν, εδώ η επιμόρφωση έχει να παίξει πολύ σημαντικό ρόλο, να προετοιμάσει, αλλά και συνεχώς να επιμορφώνει, τους ανθρώπους που ασκούν εξουσία, ώστε να την ασκήσουν δημοκρατικότερα, αποτελεσματικότερα, με γνώση. Από το πώς φτιάχνεις ένα προϋπολογισμό, μέχρι το πώς διοικείς ένα ανθρώπινο δυναμικό. Να μάθεις για πειράματα, πιλοτικά προγράμματα ή επιτυχημένα προγράμματα που έχουν λειτουργήσει σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, ή σε άλλες περιοχές του κόσμου, που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και να χρησιμοποιηθούν στη δική του περιοχή, το δήμο, ή την περιφέρεια.

Άρα λοιπόν έχουν πολύ σημαντικό ρόλο να παίξουν όσοι δουλεύουν με την επιμόρφωση, στο να βοηθήσουν τα όργανα, να βοηθήσουμε τα όργανα του Κινήματός μας από τη μια, αλλά από την άλλη και τους θεσμούς. Όσοι δουλεύουν στους θεσμούς, να σεβαστούν τους θεσμούς. Οι περισσότεροι το θέλουν , αλλά πρέπει να αισθανθούν, ότι έχουν και την ικανότητα να σεβαστούν αυτούς τους θεσμούς.

Θα μπορούσε να πει κανείς, ότι εμείς θέλουμε να μεταφέρουμε την εξουσία, όχι να την κρατήσουμε για τον εαυτό μας. θα είναι καλύτερη η κοινωνία έτσι. Διότι θα δώσουμε τεράστιες δυνατότητες στο κάθε πολίτη, στη κοινωνία, στη τοπική κοινότητα, στην τοπική κοινωνία, για την ανάπτυξη, για τον πολιτισμό, για την ψυχαγωγία, για την εργασία. Και αυτό θα βελτιώσει όλους μας. θα είναι μια καλύτερη κοινωνία για όλους μας.

Κάποιοι που θεωρούν ότι, όσο κρατάς την εξουσία, τόσο εσύ βολεύεσαι καλύτερα, κάνουν λάθος. Διότι ουσιαστικά δεν αφήνουν την κοινωνία να εξελιχθεί, δεν απελευθερώνουν τις δυνάμεις της κοινωνίας, και αυτό έχει επιπτώσεις στην ποιότητα της ζωής όλων μας.

Η δική μας φιλοσοφία, λοιπόν, δεν είναι η εξάρτηση, αλλά η απελευθέρωση. Δεν είναι ο περιορισμός και ο έλεγχος, αλλά η εγγύηση της ελευθερίας. Δεν είναι να δώσουμε έτοιμες λύσεις και ρετσέτες, αλλά τα εργαλεία για να μπορεί ο άλλος να βρει την λύση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο από μόνος του.

Η δική μας φιλοσοφία είναι να περιορίσουμε τις δικές μας εξουσίες, για να δώσουμε δυνατότητες στην ίδια τη κοινωνία.

Φίλες και φίλοι, θα είμαστε κυβέρνηση – όπως σας είπα – και πολύ σύντομα, και θέλουμε να έχουμε μαζί μας τον κριτικά σκεπτόμενο πολίτη, τον κριτικά σκεπτόμενο πολίτη που θα στηρίζει συμμετοχικά, θα κατανοεί τα προβλήματα, και θα είναι έτοιμος να συμβάλει στις αλλαγές της κοινωνίας. Και στο επίπεδο των θεσμών, και στο επίπεδο του απλού πολίτη.

Γι’ αυτό βεβαίως συζητήσαμε με το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης, γι αυτό πια σ’ όλους τους τομείς του ΠΑΣΟΚ έχουμε θεσμοθετημένα εκπρόσωπο του Ινστιτούτου, γι’ αυτό στα κλιμάκια που είχαν την ευθύνη της διεξαγωγής των διαδικασιών εκπροσωπήθηκε και το Ινστιτούτο, παντού, γι’ αυτό το περασμένο Σάββατο όταν κάναμε μια συζήτηση για την Αυτοδιοίκηση, ανέλαβε το Ινστιτούτο να κάνει τη διαδικασία του χωρισμού σε ομάδες εργασίας.

Φέρνουμε λοιπόν την τεχνογνωσία την παιδαγωγική στα υψηλότερα κλιμάκια του χώρου μας. Οι εκπρόσωποι του Ινστιτούτου 40 άτομα απ’ ότι ακούω , θα αναλάβουν τους προσεχείς μήνες ένα από τα πιο σημαντικά έργα για το ΠΑΣΟΚ που είναι η θεμελίωση του νέου ΠΑΣΟΚ, με επιμόρφωση των στελεχών των Περιφερειακών και Νομαρχιακών Επιτροπών καθώς και Δημοτικών Οργανώσεων, των Οργάνων που στελεχώνουν αυτούς τους χώρους.

Νομίζω, ότι μ’ αυτή τη διαδικασία θα έχει αρχίσει πια να διαχέεται αυτή η άλλη αντίληψη σε όλη την επικράτεια, και όχι μόνο στο χώρο της επιμόρφωσης. Υπάρχουν πολλά πεδία δράσης, δεν θα ήθελα να μπω σε λεπτομέρειες. Θέλω απλώς να τονίσω, ακούγοντας τις εισηγήσεις τις δικές σας, ότι πρώτα απ’ όλα θεωρώ, ότι είναι πολύ σημαντικά τα θέματα που έχετε επιλέξει.

Θέλω να δώσω μια προοπτική. Παίρνω την εμπειρία από την Σουηδία, και θα φθάσουμε κάποια στιγμή εκεί. Κάθε φθινόπωρο, το Σεπτέμβριο, που γύρναγε ο κόσμος από τις διακοπές, κάτω από την πόρτα τους στο σπίτι, στηνταχυδρομική του θυρίδα , ερχόταν ένας φάκελος που είχε τον κατάλογο όλων των πιθανών μαθημάτων, στα οποία θα μπορούσε να εγγραφεί οποιοσδήποτε πολίτης και να τα παρακολουθήσει. Και υπήρχαν μαθήματα πολλά, από γλώσσα, μέχρι οικογενειακό προγραμματισμό. Από την ψυχολογία των γονέων, μέχρι το να χρησιμοποιήσεις κάποια γλώσσα προγραμματιστή σε κομπιούτερ. Από ομάδες που θέλανε να κάνουν τουρισμό στην Ελλάδα, όπου θα μαθαίνανε για την Ελλάδα, μέχρι τον συνδικαλισμό κλπ.

Αυτό βεβαίως, σημαίνει κινητοποίηση όλων των τοπικών δυνάμεων, σωστή οργάνωση, σωστή εκπαίδευση των επιμορφωτών, σημαίνει να υπάρχουν οι χώροι. Δυστυχώς οι χώροι είναι ένα από τα προβλήματα, αλλά πρέπει να χρησιμοποιήσει κανείς τη φαντασία και τις υποδομές που υπάρχουν.

Σε άλλες χώρες αξιοποιούνται τα ίδια τα σχολεία. Δεν ξέρω αν αυτό είναι εφικτό στη χώρα μας, ή θεωρηθεί ως κομματική εισβολή. Αλλά σε μια επιμορφωτική δράση κάποια στιγμή θα πρέπει κι αυτά να ξεπερνιούνται. Αλλά σε όλα αυτά, νομίζω ότι, αξιοποιώντας την τη δική σας έχετε βάλει μια σωστή βάση πάνω στην οποία μπορούμε να χτίσουμε τα επόμενα βήματα .

Θέλω επίσης, να πω δυο λόγια για το «Κάθε Μέρα Πολίτης». Είναι μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε προεκλογικά, αλλά μετά υιοθετήθηκε από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, που επιτρέπει δράσεις σε ανθρώπους που δεν είναι στενά συνδεδεμένοι με το Κίνημα. Μπορεί κάποιος να είναι ευρύτερα της οικογένειας του ΠΑΣΟΚ ή ακόμα και απλώς δραστήριοι πολίτες που θέλουν να συμμετέχουν σε κάποιο θέμα το οποίο τους ενδιαφέρει.

Θεωρώ ότι, η σύζευξη της επιμόρφωσης με τις δράσεις του «Κάθε Μέρα Πολίτης», είναι καθοριστικής σημασίας. Ουσιαστικά, δεν θα πρέπει να υπάρχει δράση χωρίς να υπάρχει και μια διαδικασία μορφωτική. Ακόμα και για ένα δρόμο, ακόμα και για ένα αίτημα συνδικαλιστικό ή κοινωνικό ή οτιδήποτε άλλο, υπάρχει πάντα ένα στοιχείο επιμόρφωσης, γνώσης.

Και θα έλεγα επίσης, ότι μπορείτε να γίνετε εσείς οι ουσιαστικοί ιμάντες, οι πηγές της πληροφόρησης και υποστήριξης πολλών πρωτοβουλιών του «Κάθε Μέρα Πολίτης», για αυτούς που θα χρειαστούν κάπου να ακουμπήσουν, κάπου να ρωτήσουν, κάπου να πουν «πως κάνουν αυτό, πως κινούμαστε, πως οργανωνόμαστε». Έχοντας εσείς αποκτήσει αυτή την εμπειρία τη σημαντική, νομίζω ότι μπορείτε να είσαστε οι προωθητές αν θέλετε αυτών των δράσεων.

Θα έλεγα μάλιστα, ότι και η προς τα έξω εκπαιδευτική δραστηριότητα μπορεί να αξιοποιεί και το «Κάθε Μέρα Πολίτης» πολλές φορές. Ίσως να είναι πιο εύκολο για έναν πολίτη που δεν είναι ΠΑΣΟΚ να μπορεί να έρθει και να συμμετέχει.

Πριν κλείσω να πω δυο λόγια για την παραπέρα διαδικασία που θα ακολουθήσουμε. Εμείς έχουμε ως βασικό στόχο να αξιοποιήσουμε αυτή τη μορφωτική δραστηριότητα και σε κεντρικό επίπεδο. Δηλαδή, σιγά – σιγά να διαμορφώσουμε μια δική μας σχολή, μια σχολή με την αντίληψη που διέπει την επιμόρφωση, όπως την έχουμε πει. Όχι μια κλασική σχολή.

Αξιοποιώντας όλο το δυναμικό, την εμπειρία των στελεχών του ΠΑΣΟΚ και όχι μόνο, από κυβερνητικές θητείες, από συνδικαλιστικές θητείες, αλλά και από την επιστημονική κοινότητα, από τη δράση, ώστε σιγά – σιγά η εμπειρία αυτή που υπάρχει στο Κίνημα μας, που είναι πολύ μεγάλη, να γίνει κοινό κτήμα για όλα τα μέλη μας, τους φίλους μας και όποιον άλλον θέλει.

Αυτό είναι σημαντικό. Πρώτα απ’ όλα διότι μέσα από την εμπειρία μαθαίνουμε και αλλάζουμε. Δεύτερον, σπάμε στεγανά. Δεν μπορούμε να έχουμε στεγανά στο Κίνημα μας.

Η γνώση πράγματι είναι εξουσία, κι εμείς θέλουμε την εξουσία να την περάσουμε στον πολίτη. Άρα λοιπόν όταν ο άλλος κρατά τη γνώση ενός χώρου, μιας εμπειρίας ως μονοπώλιο αυτή δεν είναι καθόλου μια αντίληψη δημοκρατική. Αντιθέτως έχει πολλά να προσφέρει, εάν δώσει και σε άλλους την εμπειρία του.

Κι εδώ πιστεύω, όπως είπατε και εσείς, ότι θα προσφέρουν και πολλοί άλλοι εκτός του πολιτικού χώρου μας. Θα μπορούμε να πούμε ότι ιδιαίτερα οι παλαιότεροι, μπορεί να αισθάνονται πια, ότι μια νέα γενιά στο Κίνημα αναλαμβάνει, ότι νέες δυνάμεις διαμορφώνονται στο ΠΑΣΟΚ, θα συμβάλουν ουσιαστικά με την πολύ μεγάλη τους πείρα, την ιστορία την οποία κουβαλούνε, τους αγώνες που κουβαλούνε και αυτό να το μεταφέρουν στις επόμενες γενιές.

Έτσι λοιπόν θα κάνουμε το ΠΑΣΟΚ πραγματικό σχολειό, ένα σχολειό που επεξεργάζεται ιδέες, προτάσεις για την ελληνική κοινωνία και είμαι σίγουρος ότι ως Κίνημα, ως κόμμα, θα έχουμε πρωτοπορήσει όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά είμαστε στην πρωτοπορία και στην Ευρώπη. Αυτό θέλω να το ξέρετε.

Δεν είναι τυχαίο ότι , ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες, με έχουν καλέσει σε πάρα πολλές χώρες για να μεταφέρω τη δική μας εμπειρία των αλλαγών που κάνουμε στο Κίνημα μας.

Τις αλλαγές αυτές μη τις υποτιμούμε, γιατί είναι πολύ εύκολο να υπάρχει αυτός ο κυνισμός στην ελληνική κοινωνία. «Τίποτα δεν μπορείτε να κάνετε, τίποτα δεν αλλάζει». Και όμως, εμείς έχουμε αποδείξει ότι με σταθερότητα, με συνέπεια και επιμονή και με αφοσίωση στις αξίες μας, μπορούμε και αλλάζουμε. Και αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ, αλλάζουμε την ελληνική κοινωνία, και αύριο ως κυβέρνηση θα αλλάξουμε την Ελλάδα, το ρου της χώρας μας.

Καλή μας δουλειά και καλή συνέχεια. Και πάλι ευχαριστώ.»

Διαβάστε επίσης