Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

«Η χώρα χρειάζεται σχέδιο και σεβασμό στο περιβάλλον, όχι χαριστικές πράξεις» | 07.09.2019

«Όρος επιβίωσης, η οικοδόμηση μιας νέας, σύγχρονης δημοκρατίας» | Ομιλία 21.07.2019

Για τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Πάτρας | Δήλωση 15.07.2019

«Η καθημερινή ασφάλεια και ευημερία των πολιτών περνάει και από το περιβάλλον» | Δήλωση 14.07.2019

«Ο αγώνας που δίνουμε, είναι αγώνας για την ανασυγκρότηση της χώρας» | Δήλωση 27.06.2019

Παπανδρέου από το ΕΑΠ: «η δημιουργικότητα, η εξωστρέφεια και η καινοτομία, θα πρέπει να είναι ο οδηγός μας» | Δήλωση | 26.06.2019

Ο αποχαιρετισμός του Γιώργου Α. Παπανδρέου στο Ροβέρτο Σπυρόπουλο | 25.06.2019

 

Κυρίαρχος ο ρόλος της Ευρώπης στην Μεσόγειο

Ομιλία στο Ευρω-Μεσογειακό Επιχειρηματικό Φόρουμ «Bridging The Mediterranean: The Athens Business Forum»

«Αγαπητέ μου φίλε Θανάση Λιβαδά, σε ευχαριστώ πολύ για την εισαγωγή.

Κυρίες και κύριοι, διακεκριμένοι προσκεκλημένοι, εκπρόσωποι των αρχών, επιχειρηματίες από διάφορες χώρες και από την ευρύτερη περιοχή.

Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στην Αθήνα, στην Ελλάδα, να σας καλωσορίσω στη μεσογειακή αυτή χώρα, που αντιμετωπίζει τις ίδιες δυσκολίες, αλλά και τις ίδιες προσδοκίες με σας, για μια συνεργασία στη Μεσόγειο και για το μέλλον μας.

Φίλες και φίλοι, κυρίες και κύριοι, όταν μιλάμε σήμερα για τον κόσμο, μιλάμε για πολυποίκιλα και δύσκολα προβλήματα, ίσως από τα πιο δύσκολα που έχει ποτέ αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα. Έχουμε, όπως τόνισε και ο κ. Λαβίδας, το πρόβλημα της βιοκλιματικής αλλαγής, έχουμε σήμερα την παγκόσμια οικονομική χρηματοπιστωτική κρίση. Είχαμε πριν από ένα – ενάμισι χρόνο το ράλι των τιμών του πετρελαίου, αλλά όπως θα θυμάστε και το ράλι των τιμών των τροφίμων. Έχουμε τις πανδημίες, μαζί και πολλές συγκρούσεις.

Θα θέλαμε, πιστεύω όλοι μας, όταν μιλάμε για τη Μεσόγειο, να την φανταζόμαστε, να την οραματιζόμαστε, όχι ως μια περιοχή που βρίθει από προβλήματα, αλλά που μπορεί να είναι ένα πρότυπο σταθερότητας, ένα πρότυπο διαπολιτισμικού διαλόγου, ένα πρότυπο διαχείρισης αυτών των νέων και μεγάλων προβλημάτων, μιας συλλογική, αν θέλετε περιφερειακής διακυβέρνησης γύρω από τα προβλήματα και τα οράματα της περιοχής, ώστε να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την οικονομική ανασυγκρότηση με κοινωνική αλληλεγγύη και με βιωσιμότητα σε ό,τι αφορά το περιβάλλον μας.

Η Ελλάδα, βεβαίως, με τη διπλή της ιδιότητα και ως μεσογειακή χώρα και ως κοινοτική χώρα, θέλει -και πιστεύω μπορεί- να συμβάλει καθοριστικά. Γι’ αυτό και θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ευρωμεσογειακό Επιχειρηματικό Φόρουμ »Bridging the Mediterranean», που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μας, την Ελλάδα, αλλά είμαι σίγουρος για όλη τη Μεσόγειο και όχι μόνον.

Ο χώρος της Μεσογείου, που είναι υψηλής γεωστρατηγικής σημασίας, δεν καλείται να είναι ο χώρος αντιπαραθέσεων και διενέξεων, καθώς δυστυχώς παραμένουν πολλές διενέξεις στην περιοχή αλλά να είναι χώρος συνάντησης πολιτισμών, επιχειρηματικής συνεργασίας, πνευματικής και πολιτιστικής δημιουργίας, όπου ιστορικά έχουμε πολλές τέτοιες αναλαμπές.

Η Μεσόγειος δείχνει όμως σήμερα ότι παραμένει κατακερματισμένη. Όχι μόνο από τα προβλήματα που υπάρχουν, αλλά θα έλεγα από την έλλειψη μιας κοινής, συστηματικής προσπάθειας σχεδιασμού, αλλά και πολιτικής βούλησης, γι’ αυτό τον πιο ενιαίο σχεδιασμό στην αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων, είτε είναι προβλήματα, είτε είναι μεγάλες ευκαιρίες.

Ποια είναι η εικόνα που υπάρχει σήμερα; Είναι πολλά ακόμη τα ζητήματα που θέτουν ερωτήματα για το μέλλον της Μεσογείου. Τρία χρόνια μετά τον πόλεμο του Λιβάνου, λίγους μήνες μετά τις τραγικές επιχειρήσεις του Ισραηλινού στρατού στη Γάζα, έχουμε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, συγκρούσεις στην Τεχεράνη.

Δεν είναι Μεσόγειος, αλλά αυτά επηρεάζουν την περιοχή. Όπως επηρεάζει την περιοχή ο πόλεμος στο Ιράκ και το μέλλον του Ιράκ. Όπως επηρεάζει το Κυπριακό, αν θα βρεθεί μια δίκαιη, βιώσιμη, λειτουργική λύση του Κυπριακού, στο πλαίσιο διζωνικής δικοινοτικής Ομοσπονδίας.

Επίσης οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, για τις οποίες έχω δουλέψει χρόνια, όπου όμως ακόμα δεν έχουμε διευθετήσει το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας μέσα σ’ ένα πλαίσιο διεθνούς και ευρωπαϊκού Δικαίου. Τα δυτικά Βαλκάνια, επίσης, με τις εσωτερικές τους έριδες και τα προβλήματα, αλλά και η κούραση που δείχνει η Ευρώπη στην ευρωπαϊκή τους προοπτική.

Πώς επηρεάζει η οικονομική κρίση την Ιταλία, την Ισπανία, το Μαγκρέμπ, την Αλγερία, πώς προχωρούν οι αγωγοί πετρελαίου, φυσικού αερίου.

Η αντιμετώπιση της αύξησης του πληθυσμού στη νότια πλευρά της Μεσογείου, με την οικονομική κρίση και τα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα, αλλά και την παράλληλη μείωση και γήρανση του πληθυσμού στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλα αυτά είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα. Αν προσθέσουμε δε και το πρόβλημα του κλίματος, θα δούμε πόσο σημαντικά είναι μερικά από τα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

Εγώ θυμάμαι μάλιστα, με την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ το 1981, ο πατέρας μου, Ανδρέας Παπανδρέου, είχε τότε πιστέψει πάρα πολύ και προωθήσει μορφές ευρωπαϊκής μεσογειακής συνεργασίας. Και έχουμε δει συνεχείς προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση.

Στη Σύνοδο Κορυφής του 2005, αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της EUROMED υιοθέτησαν σειρά προγραμμάτων σε θέματα συνεργασίας, μετανάστευσης, κοινωνικής ενσωμάτωσης, δικαιοσύνης, ασφάλειας. Η ευρωμεσογειακή ζώνη ελευθέρου εμπορίου 40 χωρών, 800 εκ. καταναλωτών, είχε δρομολογηθεί. Θεωρητικά, το 2010, δηλαδή του χρόνου, σε λίγους μήνες, θα έπρεπε αυτό να γίνει πραγματικότητα. Δεν έχει περπατήσει, τουλάχιστον με τους ρυθμούς που θα έπρεπε.

Ακολούθησε η πρωτοβουλία Σαρκοζί το 2008, που παρά τις αντιδράσεις εξελίχθηκε. Η διαδικασία της Βαρκελώνης συμπληρώθηκε με την Ένωση για τη Μεσόγειο, που στοχεύει να γίνει ένας οργανικός λειτουργικός σύνδεσμος ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Σε όλη αυτή την πρόσφατη πορεία των προσπαθειών ενοποίησης της Μεσογείου, παραμένουν ως βασικοί στόχοι σε επίπεδο συνεργασίας Ευρώπης και μεσογειακών κρατών, οι τέσσερις βασικοί άξονες: το περιβάλλον, ο διαπολιτισμικός διάλογος, η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και η δημιουργία ενός περιβάλλοντος ασφάλειας.

Διαμορφώνεται μια ατζέντα για την απορρύπανση της Μεσογείου, για θαλάσσιες και χερσαίες μεταφορές, την προστασία των μεταναστών και των πολιτών, τις εναλλακτικές μορφές ενέργειας, την ίδρυση Ευρωμεσογειακού Πανεπιστημίου, την ανάπτυξη μεσογειακών επιχειρήσεων.

Επίσης, μέσα στη συζήτηση γύρω από τη φιλελευθεροποίηση του εμπορίου, πιστεύω ότι δεν πρέπει να πέσουμε στο σύνδρομο, αν θέλετε, του «Γύρου της Ντόχα», όπου τελικά οδηγήθηκαν οι συνομιλίες σε αδιέξοδο. Και εδώ, η φιλελευθεροποίηση πρέπει να συνδυαστεί με την πολιτική βούληση, όλες οι πλευρές να έχουν ένα όφελος από μια τέτοια εξέλιξη.

Θα μπορούσε όμως πιστεύω, παρά τις δυσκολίες που διαχρονικά βλέπουμε στην περιοχή, με τον επανακαθορισμό των σχέσεων μεταξύ Ευρώπης και εκείνων μεταξύ της Νότιας και Ανατολικής Μεσογείου, να δούμε ότι μπορούμε έχουμε πολλά θετικά στοιχεία ως στόχους.

Οτιδήποτε σημαντικό σπανίζει στο Βορρά, νέοι άνθρωποι, αγορές, ενέργεια, μπορεί να βρεθεί σε αφθονία μερικές εκατοντάδες, ίσως και λιγότερα χιλιόμετρα πιο πέρα, στο Νότο, όπως και ο Νότος μπορεί να βοηθηθεί σημαντικά από το Βορρά με τεχνογνωσία, τεχνολογία, εμπειρία, οργάνωση, διακυβέρνηση, ώστε από κοινού να συμβάλουμε σε μια νέα προοπτική.

Πιστεύω ότι ο βασικός στόχος, που θα ενοποιήσει τις προσπάθειές μας και πρέπει να βρεθεί, υπάρχει, και είναι ακριβώς το θέμα της πράσινης ανάπτυξης, μιας βιώσιμης ανάπτυξης, πρώτα απ’ όλα, διότι αν δεν αντιμετωπίσουμε αυτό το φαινόμενο, η Μεσόγειος, πιθανόν κομμάτια της, θα είναι μια νεκρή θάλασσα, με τεράστιες συνέπειες για τις επόμενες γενιές. Αλλά και δεύτερον πιστεύω ότι αποτελεί μια ευκαιρία και επιχειρηματική, αλλά και ανάπτυξης με κοινωνική δικαιοσύνη.

Επίσης, θετικό στοιχείο, το οποίο πρέπει να αξιοποιηθεί στις εξελίξεις της οικονομίας, είναι ότι οι Νότιες χώρες της Μεσογείου έχουν μία σημαντική εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών τους, υψηλό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης και διπλασιασμό 2007 – 2008 των άμεσων διεθνών επενδύσεων, σε σχέση με την περίοδο 2000-2002.

Παρά τον πόλεμο στη Γάζα, που καθυστέρησε τη διαδικασία της σύστασης των οργάνων της Ένωσης για τη Μεσόγειο, παρά την πρόσφατη οικονομική κρίση, η Ένωση αυτή θα μπορούσε να έχει διαδραματίσει ρόλο αφ’ ενός στη διαμόρφωση μιας στρατηγικής πρόληψης των συγκρούσεων και αφ’ ετέρου στην ενίσχυση οικονομικών πολιτικών, πολιτιστικών δεσμών ανάμεσα στα κράτη και στις δύο Όχθες, καθώς και στους λαούς της Μεσογείου.

Την πρόσφατη διεθνή κρίση θα πρέπει να την δούμε, όχι μόνο ως ένα δράμα που επηρεάζει αρνητικά τόσους ανθρώπους, κυρίως φτωχότερα στρώματα, αλλά και μεσαίες τάξεις, αλλά και ως μία ευκαιρία. Μία ευκαιρία όπου θα πρέπει να αναδιαρθρώσουμε την οικονομία της αγοράς, σε μια νέα οικονομική, οικολογική και γεωπολιτική βάση.

Γι’ αυτό και η περιφερειακή συγκρότηση που θα αγκαλιάζει τις δύο Όχθες της Μεσογείου, με την δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς, αλλά και κανόνων για την ανάπτυξη νέων μορφών περιβαλλοντικής, εμπορικής, οικονομικής συνεργασίας, όπως έχουν κάνει οι χώρες της Ν.Α. Ασίας, αποτελεί πιστεύω την καλύτερη απάντηση στις προκλήσεις που δημιουργεί σήμερα η χρηματοοικονομική κρίση. Την καλύτερη απάντηση για την υποβάθμιση των Ισραηλινο-αραβικών σχέσεων και, βεβαίως, την καλύτερη απάντηση για την περιβαλλοντική υποβάθμιση της περιοχής.

Σ’ αυτό βεβαίως πιστεύω ότι κυρίαρχος δεν μπορεί παρά να είναι ο ρόλος της Ευρώπης, και όταν λέω κυρίαρχος, εννοώ να οδηγεί και να συμβάλει καθοριστικά στις εξελίξεις η ίδια η Ευρώπη. Η Ευρώπη όμως, πιστεύω, ότι τα τελευταία χρόνια, δεν έχει αρθεί στο ύψος των δυνατοτήτων της. Είναι μια Ευρώπη που εμφανίστηκε μετά τις Ευρωεκλογές φοβική, συντηρητική, αμήχανη, που αδυνατεί να διαδραματίσει το ρόλο της σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά δυστυχώς και σε περιφερειακό επίπεδο. Κυριαρχείται από δυνάμεις νεοσυντηρητικές που πολλές φορές λειτουργούν φοβικά απέναντι στις εξελίξεις.

Η πολιτική και η οικονομική τους ηγεμονία έχει ανακόψει τη δυναμική της Ένωσης και την έχει καθηλώσει σε ένα τέλμα. Έχουν χαθεί πράγματι τεράστιες ιστορικές ευκαιρίες. Διακατέχεται από τον φόβο του προστατευτισμού απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις, το φόβο του ξένου, τον φόβο της διεύρυνσης στα Βαλκάνια, τον φοβικό τρόπο αντίδρασης απέναντι στην ανάδειξη νέων μεγάλων παικτών διεθνώς, όπως της Ρωσίας, της Κίνας, της Ινδίας, της Βραζιλίας, αλλά ακόμα και απέναντι στον Μουσουλμανικό κόσμο.

Δείχνει μια αμηχανία απέναντι σε μια Αμερική που με τον Πρόεδρο Ομπάμα παίρνει πρωτοβουλίες, αναιρώντας πολλές από τις πολιτικές του Προέδρου Μπους, ανοίγοντας δυνατότητες για πιο συγκροτημένες πολυμερείς διαδικασίες συγκρότησης νέων περιφερειακών, αλλά και παγκόσμιων φορέων, και η Ευρώπη δείχνει δυστυχώς, με τη συντηρητική της ηγεσία και πάλι αμήχανη.

Κυριαρχεί ακόμα στην Ευρώπη η αντίληψη ότι θα τα λύσει όλα η αγορά και, βεβαίως, το δόγμα του Μάαστριχτ που για την κρίση, ειδικά τώρα, δεν είναι το καλύτερο εργαλείο, για να αντιμετωπίσει όχι τον πληθωρισμό που δεν είναι η απειλή, αλλά την ύφεση και την ανεργία.

Θα μπορούσε όμως πράγματι η Ευρώπη, να παίξει ένα σημαντικό ρόλο, να δώσει μια απάντηση και ευρύτερα, αλλά και στην περιοχή, για τον εξανθρωπισμό αν θέλετε της παγκοσμιοποίησης. Διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω της ιστορίας της, λόγω της ειρηνικής και οικειοθελούς μεταβίβασης κυριαρχικών δικαιωμάτων, διότι αυτό κάναμε εμείς, τα κράτη – μέλη της Ευρώπης, μεταβιβάσαμε κυριαρχικά μας δικαιώματα – πρώτη φορά στην ιστορία έγινε αυτό με ειρηνικό τρόπο, σε υπερεθνικούς ευρωπαϊκούς θεσμούς για την αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων, θα μπορούσε, ακριβώς λόγω αυτής της εμπειρίας, να παίξει ένα ρόλο προτύπου.

Λόγω της εμπειρίας της να ενσωματώνει νέα κράτη και να τα εκδημοκρατίζει, να βοηθάει στον εκδημοκρατισμό των κρατών, όπως ήταν η Ελλάδα μετά τη δικτατορία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, χώρες του πρώην Σοβιετικού Μπλοκ, άλλες περιοχές με εντάσεις μεταξύ εθνοτήτων, όπως τα Βαλκάνια, η Ιρλανδία, αλλά και άλλες που πλήττονταν από εισβολές και κατοχές, όπως η Κύπρος, άλλες με διαφορετική θρησκευτική ταυτότητα όπως η Τουρκία, είναι για αυτούς τους λόγους και για πολλούς άλλους ακόμα που η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να είναι πρότυπο για την τιθάσευση της παγκοσμιοποίησης στις ανάγκες των πολιτών και τον εξανθρωπισμό αυτού του φαινομένου.

Επομένως, ο ρόλος της Ευρώπης, στο πλαίσιο της ευρωμεσογειακής συνεργασίας, μπορεί και πρέπει να είναι σημαντικός σε πολλά επίπεδα. Μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην πρόληψη νέων χρηματοπιστωτικών κρίσεων. Την αποτελεσματική εποπτεία και ρύθμιση στις αγορές. Την κατάργηση φορολογικών παραδείσων προς όφελος της πραγματικής οικονομίας, εργασίας και ανάπτυξης.

Και βεβαίως, σε συνεργασία με τα γειτονικά κράτη, την καταπολέμηση ή τη ρύθμιση -αν θέλετε μια καλύτερη λέξη- της μετανάστευσης, ώστε να μη γίνονται θύματα λαθρεμπορίου τόσοι άνθρωποι, με τόσο βάναυσο τρόπο.

Μπορεί να πρωταγωνιστήσει στην εδραίωση μιας παγκόσμιας και πιο αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής διακυβέρνησης κατοχυρώνοντας εκπροσώπηση όλων, αλλά και επίσης αντιμετωπίζοντας εκεί που υπάρχει βία και τις ρίζες της βίας και των κοινωνικών και πολεμικών συγκρούσεων.

Με επαρκή δημόσια επένδυση, με ευρωπαϊκή επένδυση, θα μπορούσε να συμβάλει στην αναθέρμανση της οικονομικής δραστηριότητας σε μια υγιή βάση. Να οδηγήσει την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή έξω από την κρίση και το φάσμα της ανεργίας. Και με ένα Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Κοινωνικής Προόδου για κοινωνική πολιτική, να εξασφαλίσει πιο ουσιαστική ανταγωνιστική οικονομία, με σοβαρότερη, ουσιαστικότερη και μετεξελιγμένη παιδεία, αλλά και προστασία μέσα από δημόσια υγεία και κοινωνική ασφάλιση.

Είναι σημαντικό αυτό, διότι τελικά εγώ θεωρώ, και ως Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, ότι και η ανταγωνιστικότητα περιλαμβάνει και το αίσθημα της ασφάλειας που πρέπει να έχει ο πολίτης στην κοινωνία μας. Ασφάλεια για τη ζωή του, αλλά και ασφάλεια για τη δουλειά του, για την υγεία του, την παιδεία του, τη σύνταξή του.

Και βέβαια, η Ευρώπη θα μπορούσε να είναι πρωτοπόρα για μια πράσινη βιώσιμη ανάπτυξη, επενδύοντας σε επιχειρήσεις, τεχνογνωσία, καινοτομία, παιδεία, έρευνα προς αυτή την κατεύθυνση, έτσι ώστε να αποτελέσει ένα πρόπλασμα ενός νέου προτύπου. Ένα νέο πρότυπο, όμως, που θα έχει μεγάλη επίπτωση και σημασία για τη Μεσόγειο, παίζοντας πια καθοριστικό ρόλο στη μετεξέλιξη της Μεσογείου σε μια ένωση των λαών και των κρατών.

Στην κατεύθυνση αυτή, θα πρέπει να συμβάλει αποφασιστικά και στην ένταξη των Βαλκανίων. Εγώ πρότεινα ότι το 2014 θα πρέπει να είναι συμβολικά ο χρόνος για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς συμπληρώνεται ένας αιώνας μετά την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στα Βαλκάνια.

Κρίσιμο ζήτημα στην ευρωπαϊκή – ευρωμεσογειακή συνεργασία είναι και η ενσωμάτωση της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ενταξιακή της πορεία που είναι κλειδί, και κλειδί βεβαίως είναι και η ομαλοποίηση των διμερών της σχέσεων με την Ελλάδα, αλλά και η αντιμετώπιση του Κυπριακού με δίκαιο τρόπο, μέσα στις διεθνείς υποχρεώσεις, σύμφωνα και με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό και θα είναι ένα από τα ζητήματα που θα κριθεί, θα αξιολογηθεί και από την Ελλάδα και από τα άλλα κράτη – μέλη το Δεκέμβριο, καθώς επανέρχονται νέα κεφάλαια για την πορεία της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μπορεί και πρέπει να καθοριστεί ένα δεσμευτικό πλαίσιο συνεργασίας και διμερώς, αλλά και πολυμερώς, για τη μεταναστευτική ροή. Την κυκλική πιθανόν μετανάστευση με τις νότιες χώρες της Μεσογείου, ώστε να έχουν πρόσβαση στις ευρωπαϊκές χώρες στελέχη επιχειρήσεων, φοιτητές, εξειδικευμένοι εργαζόμενοι, τόσο για εκπαιδευτικούς σκοπούς, όσο και για να καλυφθούν και οι ανάγκες των ευρωπαϊκών χωρών, αλλά να μπορούν και για να επανέρχονται στις χώρες της Νότιας Μεσογείου σημαντικά στελέχη, για να μην υπάρχει το λεγόμενο «brain dame» από τις χώρες αυτές, που αδυνατίζουν τις προοπτικές ανάπτυξής τους σε τομείς αιχμής.

Η Ευρώπη και οι νότιες χώρες της Μεσογείου θα πρέπει να μπορούν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους βεβαίως και στο θέμα της ενεργειακής ασφάλειας. Η Ευρώπη προμηθεύεται το 18% της ενέργειας που καταναλώνει από τις χώρες της Μέσης Ανατολής, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες μόλις το 7%.

Γι’ αυτό, βεβαίως, χρειάζονται και πόροι. Και εδώ, η Ευρώπη – και όχι μόνο η Ευρώπη – θα παίξει σημαντικό ρόλο, ώστε να εξασφαλιστούν θέσεις εργασίας, να μειωθεί το ποσοστό των ανέργων κάτω του σημερινού 15% στη νότια όχθη της Μεσογείου. Μόνον έτσι μπορεί να αποφευχθεί η μαζική μετανάστευση προς την Ευρώπη.

Όπως τόνισα, βασικός στόχος πιστεύω, που θα να ενοποιήσει τις προσπάθειές μας, θα μας δώσει ένα στόχο, αλλά και ορίζοντα και πυξίδα, είναι η λεγόμενη βιώσιμη πράσινη οικονομία, τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Να αναπτύξουμε τις σχέσεις μας, να επιλύσουμε προβλήματα μέσα από αυτό το νέο πρίσμα, το οποίο θα μας αφορά όλους, και τα παιδιά μας όλο και περισσότερο.

Η Ευρώπη θα μπορούσε, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της συστηματικής υποβάθμισης του θαλασσίου περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, να γίνουν αναγκαίες επενδύσεις, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό τα 45 εκατομμύρια άνθρωποι που σήμερα στερούνται αυτό το βασικό αγαθό στη Μεσόγειο. Χωρίς αυτές τις επενδύσεις, 63 εκατομμύρια άτομα προβλέπεται ότι δε θα διαθέτουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό το 2025.

Είναι ακόμα απαραίτητο να βελτιωθούν οι υποδομές εξυγίανσης του νερού. Η επεξεργασία των στερεών και υγρών αποβλήτων, στα οποία οφείλεται το 80% της μόλυνσης της Μεσογείου. Το 80% της μόλυνσης της Μεσογείου είναι από την έλλειψη επεξεργασίας στερεών και υγρών αποβλήτων. Στο πλαίσιο της πράσινης ανάπτυξης, θα μπορούσε να συνδυαστεί μια μετεξέλιξη των εκπαιδευτικών μας συστημάτων για την κατάρτιση του εργατικού δυναμικού, ώστε να μπορεί να μπουν στις καινοτομίες στην τεχνολογία, αλλά και στις υπηρεσίες που είναι ήπιες και φιλοπεριβαλλοντικές, και θα έλεγα και ανταγωνιστικές. Όποια περιοχή της γης προχωρήσει πρώτη σε αυτού του τύπου την πράσινη τεχνολογία, θα έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Γιατί λοιπόν η ευρωμεσογειακή μας συνεργασία να μη θέσει αυτό ως κυρίαρχο ζήτημα;

Χρειάζεται επίσης να εργαστούμε μαζί για την επιτυχία τής ιστορικής σημασίας για τον πλανήτη και την ανθρωπότητα, συνάντησης σε λίγους μήνες στην Κοπεγχάγη.

Θα είδατε ότι το G-8 μίλησε γι’ αυτή τη μεγάλη συνάντηση στην Κοπεγχάγη. Φαίνεται ότι δεν συμφώνησαν στους στόχους, αλλά πού είναι η φωνή της Μεσογείου; Η φωνή της Μεσογείου και των λαών της Μεσογείου, που απ’ τις περιοχές της γης θα έχουν τα πιο άμεσα και πιο έντονα φαινόμενα γύρω από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Θα μπορούσε και θα έπρεπε η συνεργασία μας, των μεσογειακών κρατών, να διαμορφώσει μια δική μας φωνή, στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης της Κοπεγχάγης, ώστε να μπορέσουμε να επηρεάσουμε σημαντικά τις αποφάσεις στην Κοπεγχάγη, με όφελος για τη Μεσόγειο, για τους λαούς μας και το μέλλον των νέων γενεών.

Πρέπει να πετύχουμε και μπορεί να πετύχει η Ένωση για τη Μεσόγειο, εάν θέσουμε τρεις προϋποθέσεις. Πέραν του βασικού στόχου, πιστεύω ότι τρεις είναι οι βασικές προϋποθέσεις.

Πρώτον, η επίλυση του Μεσανατολικού προβλήματος που παροξύνει το φανατισμό, τροφοδοτεί τη βία, απειλεί επικίνδυνα την παγκόσμια ειρήνη.

Δεύτερον, η ασφάλεια των επενδύσεων που θα πραγματοποιηθούν στο Νότο, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών-μελών της Ένωσης για τη Μεσόγειο.
Και τρίτον, η ενίσχυση των ενδοπεριφερειακών συναλλαγών, με την ενίσχυση του εμπορίου και των επενδύσεων.

Κλείνοντας, δυο λόγια για την Ελλάδα, μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Λόγω της νευραλγικής της θέσης, μπορεί να παίξει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο. Αυτό φιλοδοξούμε. Ειδικότερα στην οικονομική συνεργασία, στοχευμένες δράσεις για την ανάπτυξη μεικτών επενδυτικών δράσεων στους τομείς της ενέργειας, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στο πλαίσιο διαχείρισης φυσικών πόρων για ενεργειακή αξιοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής και μεταποίησης.

Στην πληροφορική, στις επικοινωνίες, στο e-business, e-commerce όπως λέγεται, με μεταφορά τεχνογνωσίας από καλές πρακτικές, σε επιχειρήσεις μεταποίησης, εμπορίας, υπηρεσιών και τηλεπικοινωνιών. Στην αγροτική ανάπτυξη, στην αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, με τη μεταφορά καλών πρακτικών για τη διαχείριση αγροτικής παραγωγής και ειδικότερα με την ανάπτυξη μικρομεσαίων μονάδων υδατοκαλλιέργειας.

Στην ανάπτυξη δικτύου μεταφορών, στη ναυτιλία. Μεταφορές ανθρώπων και εμπορευμάτων.

Στο περιβάλλον για την ανάπτυξη, την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρύπανσης της Μεσογείου, την αποτελεσματική διαχείριση περιβαλλοντικών κρίσεων και κυρίως την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής που θα πλήξει τις περιοχές μας.

Στον πολιτισμό, στον τουρισμό, μέσα από μορφές διαπολιτιστικού διαλόγου, να αναπτυχθούν εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Και βεβαίως, περισσότερες δυνατότητες για να υπάρξουν συνεργασίες μεταξύ μεσογειακών χωρών, και όχι μεταξύ μόνο βορείων χωρών με τη Μεσόγειο. Και επίσης μορφές τουρισμού όπως είναι οικολογικού, εκπαιδευτικού, θρησκευτικού, πολιτιστικού, που θα ενώνουν με δεσμούς φιλίας τους λαούς μας.

Στην εκπαίδευση, στην τεχνογνωσία, θα μπορούσε κάλλιστα να προωθήσουμε ένα πρόγραμμα ERASMUS μεταξύ των μεσογειακών χωρών, ένα πρότυπο ERASMUS, μεταφέροντας τεχνογνωσία, γνώση, από τον πολιτισμό μέχρι και τις νέες τεχνολογίες.

Για να γίνουν βέβαια όλα αυτά, για να μπορεί και η Ελλάδα να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο, χρειάζεται μια ισχυρή, αξιόπιστη κυβέρνηση στο τιμόνι της χώρας, και βεβαίως, μια κυβέρνηση που μπορεί να φέρει και πάλι την Ελλάδα με πρωτοβουλίες, με σχεδιασμό, με στόχευση, για την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, της Μαύρης Θάλασσας, της Μεσογείου.

Αυτός είναι ο στόχος μας σήμερα ως αντιπολίτευση, αλλά είναι και ο στόχος μας και αύριο – λαού θέλοντος – ως κυβέρνηση.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ που με ακούσατε.
Καλή σας επιτυχία.»

Διαβάστε επίσης