Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου (16 Ιουνίου 1952) είναι Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, πολιτικός, βουλευτής και πρώην πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (8 Φεβρουαρίου 2004 – 18 Μαρτίου 2012), ενώ διετέλεσε και 11ος πρωθυπουργός της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (6 Οκτωβρίου 2009 – 11 Νοεμβρίου 2011), μετά τη νίκη του κόμματος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

Γιώργος Α. Παπανδρέου

Γκουτέρες, Σάντσεθ και Παπανδρέου στη ΣΔ, στην έδρα του ΟΗΕ | Γραφείο Τύπου 14.07.2017

Επανεκλογή Γιώργου Α. Παπανδρέου στην Προεδρία της Σοσιαλιστικής Διεθνούς | 03.03.2017

Για το θάνατο του Γιάννη Κουνέλλη | 18.02.2017

Επιστολή της Διεθνούς Επιτροπής για τα Ναρκωτικά προς τον πρόεδρο Ομπάμα | 19.01.2019

Σχετικά με την αίτηση της Ένωσης Κεντρώων στη ΣΔ | Γραφείο Γιώργου Α. Παπανδρέου 18.01.2017

«Μία επιτυχία στην υπόθεση της Κύπρου, θα βοηθούσε την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή» | 19.04.2016

Βραβείο Ειρήνης Παπανδρέου – Τζεμ 2016 | Γραφείο Τύπου 15.04.2016

 

Διαθρησκευτικός διάλογος

Οι διαθρησκευτικοί διάλογοι συμβάλλουν, όχι μόνο στην ανακάθαρση των θρησκευτικών παραδόσεων από τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος, αλλά και στη διαθρησκευτική συνεργασία για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων του κόσμου. Στη σημερινή κρίσιμη περίοδο, ο διάλογος μικραίνει τις αποστάσεις και δημιουργεί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη συνεργασία και την ειρηνική συνύπαρξη των λαών.

Ο διαθρησκευτικός διάλογος έχει συμβολική σύνδεση με την Ενωμένη Ευρώπη και την πορεία της προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η αρχική και θεμελιώδης προϋπόθεση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης βασίζεται στην αρχή ότι οι διάφορες χώρες και οι διάφοροι πολιτισμοί έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν μεταξύ τους επί ίσης βάσης, να λύσουν από κοινού τα κοινά προβλήματα και να σταθεροποιήσουν την ειρήνη. Η πολυμερής συνεργασία μας στον τομέα του πολιτισμού και της παιδείας δεν αποτελεί μόνο την αβίαστη συνέπεια ιστορικών δεσμών και παραδοσιακών σχέσεων που μας συνδέουν, αλλά επιπλέον συνιστά προνομιακό δίαυλο ανάπτυξης πολτικών, οικονομικών και πολυτισμικών στοιχείων που καθορίζουν το παρόν και το μέλλον.

Οι πρόσφατοι διαθρησκευτικοί διάλογοι μεταξύ των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών επικέντρωσαν την προσπάθειά τους όχι μόνο στην ανακάθαρση των θρησκευτικών τους παραδόσεων από τις τραυματικές εμπειρίες ή και τις αβάσιμες προλήψεις του ιστορικού παρελθόντος, αλλά και στην πρόταση ενός βασικού κώδικα αρχών για την προώθηση πνεύματος ειλικρινούς συνεργασίας των θρησκειών στη σύγχρονη πολυπολιτισμική παγκόσμια κοινωνία. Η συστηματική αξιοποίηση των ιστορικών προτύπων ειρηνικής συνύπαρξης των πιστών των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών, είτε σε χριστιανικά ή και σε μουσουλμανικά κρατικά πλαίσια, ανέδειξε τις σημαντικές προοπτικές για τη συμβολή των θρησκειών όχι μόνο στη συγκρότηση ενός βασικού κώδικα αρχών, αλλά και στην ευρύτερη κοινωνική απήχηση αυτών των αρχών.

Πράγματι, οι διαθρησκευτικοί διάλογοι απέδειξαν ότι η οποιαδήποτε απομονωτική εσωστρέφεια των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών τροφοδοτεί το θρησκευτικό ανταγωνισμό και τρέφεται τόσο από τις σκόπιμες παρερμηνείες της διδασκαλίας ή των θεσμικών εκφράσεων των άλλων θρησκειών όσο και από την ιστορική παθολογία των διαθρησκειακών τους σχέσεων. Αντιθέτως, στους διαθρησκειακούς διαλόγους αποφεύγονται οι χρηστικές ή και καταχρηστικές προσεγγίσεις της διδασκαλίας ή των θεσμικών εκφράσεων των διαλεγομένων θρησκειών, ενώ συγχρόνως ανακαθαίρονται οι ιστορικές τους σχέσεις από τις παλαιές προλήψεις ή και τις μονομερείς ερμηνείες των τραυματικών εμπειριών του παρελθόντος.

Η αμφίπλευρη προβολή των ιστορικών προτύπων ειρηνικής συνυπάρξεως των πιστών των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών στην ίδια περιοχή ή και στην ίδια κρατική οντότητα επιβεβαιώνει τη σημαντική διαπίστωση ότι οι τρεις θρησκείες καθ’ εαυτές, αν αποσυνδεθούν από εθνικές, πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες, διαθέτουν στην εσωτερική τους παράδοση ευρύτατες δυνατότητες όχι μόνο θρησκευτικής ανοχής, αλλά και εποικοδομητικής συνεργασίας για την ειρηνική συνύπαρξη των πιστών τους. Η αναφορά τους σε μια κοινή ρίζα της διδασκαλίας τους και η μακραίωνη συνύπαρξή τους στην ίδια περιοχή διευκόλυναν, όχι μόνο τον αμοιβαίο σεβασμό, αλλά ουσιαστικές αλληλεπιδράσεις σε όλους σχεδόν τους τομείς του πνεύματος και της τέχνης.

Τα στοιχεία αυτά είναι πολύ σημαντικά, όχι μόνο επειδή κάποτε συνέβησαν, αλλά κυρίως επειδή υπήρξαν μια αυθεντική ερμηνεία των διαφορετικών διαθρησκειακών τους παραδόσεων για να υπηρετήσουν τον άνθρωπο της εποχής τους. Είναι λοιπόν πράγματι διαχρονικά πρότυπα ειρηνικής και δημιουργικής συνυπάρξεως, τα οποία από τη μια πλευρά εξουδετερώνουν τις ακραίες επιλογές των περιστασιακών κρίσεων και από την άλλη λειτουργούν ως παραδεκτά ή και δεσμευτικά πρότυπα για τις διαθρησκειακές σχέσεις στην πολυπολιτισμική παγκόσμια κοινωνία της εποχής μας. Πράγματι, η σύγχρονη συνανάμιξη λαών, θρησκειών και πολιτισμών δεν περιορίζεται σε μια χριστιανική ή μουσουλμανική περιοχή της Ανατολής, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά εκτείνεται σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο, γι’ αυτό και πολλαπλασιάζει τις ευθύνες της πνευματικής ηγεσίας και των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών.

Στην εποχή μας, όμως, δεν υπάρχουν μόνο χριστιανοί στα μουσουλμανικά κράτη, όπως συνέβαινε μέχρι τις αρχές του περασμένου αιώνα, αλλά και σημαντικές κοινότητες μουσουλμάνων οικονομικών μεταναστών στα χριστιανικά κράτη της Δύσης και της Ανατολής. Υπό την έννοια αυτή, οποιαδήποτε τοπική σύγκρουση με θρησκευτικό χρώμα προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις σε παγκόσμια κλίμακα, με απρόβλεπτες συνήθως συνέπειες, όχι μόνο για την ειρήνη, αλλά και για τις ίδιες τις θρησκευτικές κοινότητες. Είναι πολύ χαρακτηριστικές οι παγκόσμιες διαστάσεις των συνεπειών του εγκληματικού τρομοκρατικού χτυπήματος στους δίδυμους πύργους της Ν. Υόρκης, το οποίο ορισμένοι αναλυτές προσπαθούν να παρερμηνεύσουν ως μια σύγκρουση θρησκειών ή και πολιτισμών. Αν μια τέτοια ερμηνεία γινόταν δεκτή, τότε οι συνέπειες θα ήταν καταστρεπτικές, όχι μόνο για την παγκόσμια ειρήνη, αλλά και για τις ίδιες τις θρησκείες, οι οποίες θα πλήρωναν το βαρύ τίμημα, χωρίς να ευθύνονται για τις εγκληματικές πράξεις.

Είναι λοιπόν προφανές ότι σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά στο παρελθόν, είναι αναγκαίος ο διαθρησκειακός διάλογος, ώστε να ισχυροποιείται η ειρήνη με τη συμβολή των θρησκειών, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να εμπνεύσουν στις κοινωνίες των πιστών τους την κοινή ευθύνη για την ειρηνική συνύπαρξη των λαών του κόσμου. Η διδασκαλία τους το αξιώνει, η ιστορία το βεβαιώνει, οι πιστοί τους το έχουν απόλυτη ανάγκη. Αν οι θρησκευτικές ηγεσίες αρθούν στο ύψος των περιστάσεων, τότε όχι μόνο θα εμποδίσουν τη χρησιμοποίηση της θρησκείας για ξένες προς την αποστολή τους σκοπιμότητες, αλλά και θα προωθήσουν συγκεκριμένες προτάσεις εποικοδομητικής διαθρησκειακής συνεργασίας. Μια τέτοια προοπτική, η οποία μπορεί να αναπτυχθεί μέσα από το διαθρησκειακό διάλογο, είναι πλέον βέβαιο ότι θα υποστηριχτεί όχι μόνο από τους διεθνείς οργανισμούς, αλλά και από τις πολιτικές και τις πνευματικές ηγεσίες όλων των λαών, σι οποίες θα κληθούν να συμβάλουν με το δικό τους τρόπο στην άρση των αιτίων των σύγχρονων κοινωνικών ανισοτήτων και συγκρούσεων.
Βασικές Αρχές

Στη συνάντηση κορυφής εκπροσώπων της θρησκευτικής τους ηγεσίας, που έγινε πρόσφατα στις Βρυξέλλες (;;;), η επιλογή του θέματος των ιστορικών προτύπων ειρηνικής συνυπάρξεως των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών υποδηλώνει την κοινή αποδοχή ορισμένων βασικών αρχών, οι οποίες πρυτάνευσαν κατά τις περιόδους της ειρηνικής συνυπάρξεως. Ορισμένες από τις βασικές αυτές αρχές είναι οι ακόλουθες:

1. Ο ειλικρινής και συνεπής σεβασμός του άλλου μέσα από την ιδιαιτερότητα της θρησκευτικής του παραδόσεως, ο οποίος εξουδετερώνει νοσηρά φαινόμενα θρησκευτικού ανταγωνισμού ή θρησκευτικής μισαλλοδοξίας.
Σεβασμός του άλλου σημαίνει σεβασμός και της ιδιαιτερότητας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, ιδιαίτερα όταν είναι μειονοτική θρησκευτική κοινότητα σε ένα ετερόθρησκο κοινωνικό περιβάλλον.
2. Η διαμόρφωση ισόρροπου και αντικειμενικού θεσμικού πλαισίου θρησκευτικής ελευθερίας, σύμφωνα προς το γράμμα και προς το πνεύμα των διακηρύξεων των διεθνών οργανισμών για τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, ώστε η ποικιλία των θρησκειακών παραδόσεων να είναι παράγων προόδου και όχι αιτία συγκρούσεων σε μία πολυπολιτισμική κοινωνία, όπως διαμορφώνεται η κοινωνία του ΚΑ΄ αιώνα.
3. Η προβολή σε όλες τις θρησκειακές παραδόσεις, έργω και λόγω, πνεύματος ειρηνικής συνυπάρξεως και ειλικρινούς συνεργασίας, η οποία είναι δυνατή μόνο με μία υπεύθυνη και διορατική πρωτοβουλία της ηγεσίας των θρησκειών, αφού οι θρησκειακές συγκρούσεις ζημιώνουν τελικώς την ίδια τη θρησκεία και τον αξιόπιστο λόγο της στην κοινωνία.
4. Η υποστήριξη μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα μιας συστηματικής «παιδείας ειρηνικής συνυπάρξεως» των πιστών όλων των θρησκειών, αντί της παλαιότερης τάσεως θρησκειακού ανταγωνισμού και συγκρουσιακών σχέσεων, ώστε να είναι σαφέστερος ο συντονισμός της νέας γενιάς προς την αγωνία της θρησκευτικής τους ηγεσίας και να μην ευδοκιμούν παρασιτικά φαινόμενα θρησκευτικού φανατισμού ή μισαλλοδοξίας.
5. Η αξιοποίηση της πνευματικής ηγεσίας όλων των θρησκειών και των ΜΜΕ για την προβολή της σημασίας της ειρηνικής συνύπαρξης των πιστών όλων των θρησκειών για τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τα θεσμικά τους δικαιώματα, όχι μόνο σε τοπικό πλαίσιο, αλλά και σε παγκόσμια προοπτική, αφού η προοπτική της παγκοσμιοποίησης, ανεξάρτητα από την οποιαδήποτε αξιολόγησή της, είναι μία νέα πραγματικότητα για τον κόσμο.

Ένα ουσιαστικό δίδαγμα, το οποίο αποκομίσαμε, αξιοποιώντας στο έπακρο, αρχής γενομένης με τη κρίση του Κοσσόβου, τον ειρηνευτικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή μας είναι ότι, από απειλή και εστία αποσταθεροποίησης οι διαφορετικοί πολιτισμοί μπορούν να μετατραπούν σε προνομιακό δίαυλο επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ λάων και κρατών. Θα αποτελέσουν και πηγή εμπλουτισμού μιας Bαλκανικής ταυτότητας σε ένα πολυπολιτισμικό ευρωπαϊκό περιβάλλον. Ένα παράδειγμα: οι διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν πρέπει να αποτελέσουν παράγοντα τριβών. Αντιθέτως μέσω αυτών προσβλέπουμε να ενισχύσουμε έναν δίαυλο επικοινωνίας. Να προάγουμε την ανεκτικότητα, την δημιουργικότητα και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των λαών. Η Eλλάδα σε αυτή την περίπτωση προωθεί τον διάλογο των θρησκειών στα Bαλκάνια και την Mεσόγειο, ενώ αποτελεί σημαντικό δίαυλο διαλόγου μεταξύ των Eυρωπαϊκών θεσμών και της Oρθοδοξίας ενόψη της μελλοντικής ένταξης αρκετών ορθόδοξων λαών στην διευρυμένη Ευρώπη.

Σήμερα οι Νέοι, στη πορεία τους προς το αύριο συναντούν ένα μέλλον διαφορετικό, άγνωστό, προκλητικό, οδεύοντας σε μία αέναη περιπέτεια αναζήτησης της γνώσης. Σε αυτή τη πορεία είναι ουσιώδες να συναντούν τα «σήματα», τους «φάρους» του δικού τους πολιτισμού που θα τους δώσουν τα αναγκαία εφόδια για να ερευνήσουν, να αξιολογήσουν και να αξιοποιήσουν αυτές τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους. Είνια όμως παραίτητο να στηρίζονται στα κοινά κεφάλαια, τις κοινές αξίες, ώστε να κατανοήσουν ο ένας τον άλλον και να επικοινωνήσουν μεταξύ τους. Αυτά τα κοινά κεφάλαια, να τα αξιοποήσουν ως κοινή κληρονομιά, ως πηγή έμπνευσης και δημιουργίας ενός γόνιμου και ειρηνικού μέλλοντος.

Διαβάστε επίσης