- Γιώργος Α. Παπανδρέου - http://papandreou.gr -

Για μια Ελλάδα της εξωστρέφειας

[1]

Ομιλία του Πρωθυπουργού Γιώργου Α. Παπανδρέου σε εκδήλωση του Υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, με θέμα: «Εξωστρέφεια-Ανταγωνιστικότητα των Επιχειρήσεων/Εθνική Στρατηγική για τις Εξαγωγές-Ελλάδα της Εξωστρέφειας»

«Κυρίες και κύριοι, χαίρομαι που, για μία ακόμα φορά μέσα σε λίγους μήνες, βρίσκομαι ανάμεσά σας, ανάμεσα σ’ ένα από τα πιο παραγωγικά, τα πιο δημιουργικά τμήματα της ελληνικής κοινωνίας και οικονομικής ζωής. Το πλαίσιο της σημερινής εκδήλωσης είναι η προσπάθεια που κάνει αυτή τη στιγμή η χώρα, η πατρίδα μας, η προσπάθεια που κάνουμε όλοι μαζί, για την εξωστρέφεια και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας και για να βάλουμε σε νέες βάσεις την οικονομία της χώρας μας.

Θα ήθελα να σας πω, όμως, ότι αυτό είναι απλά ένα κεφάλαιο, από ένα μεγαλύτερο βιβλίο που έχει θέμα την Ελλάδα, την Ελλάδα που θέλουμε, την Ελλάδα που αξίζει στους Έλληνες και στις Ελληνίδες, αλλά και την Ελλάδα που μπορούμε να αγαπήσουμε, όπως είπε ο προλαλήσας. Την Ελλάδα, τις δυνατότητές μας, τα προϊόντα μας, τις αξίες μας, που ξέρουμε ότι μπορούμε να αναδείξουμε.

Αν είμαστε σήμερα όλοι εδώ μαζί, αυτό συμβαίνει γιατί θέλουμε – και είμαι βέβαιος ότι το θέλετε κι εσείς – να δούμε δημιουργικούς ανθρώπους και επιχειρήσεις, να μην αποτελούν την εξαίρεση στον κανόνα, αλλά τον ίδιο τον κανόνα στη χώρα μας.

Πριν από περίπου δύο μήνες, μίλησα στη συνάντηση του Υπουργείου με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Εξαγωγέων και, αυτό που τόνισα περισσότερο απ’ όλα, είναι κάτι το οποίο μπορεί να φαίνεται αυτονόητο, αλλά τελικά ουδέποτε υπήρξε αυτονόητο τα τελευταία χρόνια – ότι η Ελλάδα έχει τεράστιες δυνατότητες. Αν ήμασταν μια χώρα χωρίς δυνατότητες, χωρίς πλούτο, χωρίς ανθρώπινο δυναμικό, χωρίς ένα προνομιακό περιβάλλον, τότε ίσως η οικονομική κρίση να αποτελούσε σχεδόν μια φυσική εξέλιξη.

Όμως, για την Ελλάδα, τα πράγματα δεν ήταν έτσι. Δεν μπήκαμε στην κρίση, επειδή δεν μπορούσαμε να δημιουργήσουμε μια καλύτερη χώρα, με υγιή δημοσιονομικά, ένα καλύτερο κράτος, μια εύρωστη οικονομία, με περισσότερες ευκαιρίες εργασίας και δημιουργία πλούτου για όλους. Μπήκαμε στην κρίση, ακριβώς για τον αντίθετο λόγο. Επειδή είχαμε τις δυνατότητες και δεν τις αξιοποιήσαμε. Όχι μόνο δεν τις αξιοποιήσαμε, αλλά τις απαξιώσαμε, όπως απαξιώσαμε συνολικά τη χώρα μας, τους θεσμούς μας, την ιστορία μας, το περιβάλλον μας, τις ίδιες μας τις αξίες.

Και αυτό, όσον αφορά το παρελθόν, αν στοιχειοθετεί για όλους μας ακόμα μεγαλύτερες ευθύνες, από όσες θα μας αναλογούσαν αν δεν είχαμε αυτές τις δυνατότητες, όσον αφορά το μέλλον, οι δυνατότητες αυτές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να βγούμε από την κρίση, να δημιουργήσουμε μια διαφορετική Ελλάδα, ακόμα πιο γρήγορα, πιο συντεταγμένα, με τις λιγότερες δυνατές απώλειες, καθώς και να αισιοδοξούμε ότι μπορούμε. Ότι μπορούμε να καταφέρουμε ακόμα και θαύματα.

Ισχυρίζομαι ότι ακριβώς επειδή στη χώρα μας είχαμε απαξιώσει τα πάντα, ακριβώς επειδή είχαμε αφήσει τεράστιες, ανεκμετάλλευτες ευκαιρίες και ανθρώπινο δυναμικό, ακριβώς επειδή η δημοσιονομική μας διαχείριση «έμπαζε» από παντού, ακριβώς για όλους αυτούς τους λόγους, τα μειονεκτήματά μας, οι χρόνιες παθογένειες, είναι σήμερα και το μεγάλο συγκριτικό μας πλεονέκτημα, για να βγούμε από την κρίση ευκολότερα σε σχέση με άλλες χώρες.

Πολλοί ξένοι αναλυτές αγνοούν ακριβώς αυτή την πραγματικότητα και αδυνατούν να εκτιμήσουν αυτές τις θετικές δυνατότητες και προοπτικές που έχει η χώρα μας και ο λαός μας. Διότι εμείς έχουμε πολλά να διορθώσουμε, άρα, και μεγάλα περιθώρια για να βελτιωθούμε. Προφανώς, βέβαια, είναι πολύ δύσκολο να αντιπαλέψεις, να διορθώσεις και να απαλλαγείς από χρόνιες παθογένειες και στρεβλώσεις, αλλά το δυναμικό της βελτίωσης είναι για μας τεράστιο.

Και αυτό είναι το στοίχημά μας. Το στοίχημα, να μετατρέψουμε την κρίση σε μια μεγάλη ευκαιρία. Το 2010, αποδείξαμε το τι μπορούμε να καταφέρουμε όταν παίρνουμε αποφάσεις. Αποδείξαμε, με τη βούληση ολόκληρου του Ελληνικού λαού, με θυσίες και με πόνο, τη μεγάλη προσπάθεια που κάναμε για τη μείωση του ελλείμματος.

Το πετύχαμε και, με αυτό, πετύχαμε να ανορθώσουμε και την αξιοπιστία της χώρας μας. Ξεπεράσαμε μάλιστα τον στόχο και τιμήσαμε τις δεσμεύσεις μας. Και το 2011, χωρίς να αμελούμε τη συνέχιση της προσπάθειας για δημοσιονομική προσαρμογή, θα προχωρήσουμε σε περαιτέρω μεγάλες θεσμικές, διαρθρωτικές αλλαγές – γιατί κάναμε σημαντικά βήματα και το 2010 – ώστε αυτές τις δυνατότητες που έχουμε, να τις κάνουμε όχημα μετάβασης στη βιωσιμότητα και να απελευθερώσουμε τις δυνάμεις μας, ώστε να προχωρήσουμε σε μια οικονομική, κοινωνική δικαιοσύνη και σταθερότητα, σε μια Ελλάδα που αισιοδοξεί, που δεν φοβάται, που αντιμετωπίζει το μέλλον πατώντας γερά στα πόδια της, χωρίς «δάνειες» δυνάμεις και επιτηρήσεις.

Και εσείς, οι εξαγωγείς, οι εξαγωγικές επιχειρήσεις, αυτό αποδεικνύετε καθημερινά. Αποδεικνύετε ότι μπορούμε. Όταν μάλιστα. σε μια περίοδο κρίσης, έχετε σταθεί στα πόδια σας και έχετε ακόμη καλύτερες επιδόσεις από ό,τι παλαιότερα. Και μάλιστα, πολλές φορές, σε αντίξοες συνθήκες, πολλές φορές, χωρίς να υπάρχουν οι δομές του κράτους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν, ώστε αυτή η δική σας επιτυχία να μετατραπεί σε επιτυχία για χιλιάδες άλλες ελληνικές επιχειρήσεις. Μάλιστα, ξέρουμε ότι πολλές φορές το κράτος, ως έχει σήμερα, αποτελεί και εμπόδιο για τη δική σας δημιουργικότητα και πρωτοβουλία.

Σκεφτείτε πόσα θα μπορούσαν να πετύχουν οι ελληνικές επιχειρήσεις αν, παράλληλα με τη βούληση των ανθρώπων που τις δημιουργούν, υπήρχε και μια Πολιτεία, χωρίς γραφειοκρατία, χωρίς εμπόδια, χωρίς τη νοοτροπία ότι ο επιχειρηματίας είναι ένοχος για κάθε τι που συμβαίνει, αλλά μια Πολιτεία που να στηρίζει σε κάθε νέα προσπάθεια. Και βέβαια, με δομές του κράτους, που διευκολύνουν τις επιχειρήσεις, τους νέους και την ανάπτυξη καινοτόμων, δημιουργικών προσπαθειών, προϊόντων και υπηρεσιών.

Αυτή την Πολιτεία θέλουμε να δημιουργήσουμε. Και εκεί θα πέσει το μεγάλο βάρος των επόμενων μηνών. Ένα κράτος χωρίς φέουδα, χωρίς μεσολαβητές, χωρίς γραφειοκρατία, που θα αντιστρέφει τη λογική, ότι ο πολίτης είναι πάντα ύποπτος και ο επιχειρηματίας ακόμη πιο ύποπτος. Δυστυχώς, αυτή είναι η αντίληψη που επικρατούσε.

Ένα πρώτο μεγάλο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι το σχέδιο που θα σας παρουσιάσει σήμερα ο κ. Χρυσοχοΐδης, ο Υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας.

Το 2011, πάμε σε ένα μεγάλο φάσμα αλλαγών στη Δημόσια Διοίκηση, στην ίδρυση και αδειοδότηση των επιχειρήσεων, αλλά και στα θέματα της Δικαιοσύνης που, πολλές φορές, μπορούν να επιβραδύνουν τη λύση υποθέσεων και, τελικά, την απόδοση δικαιοσύνης για πολλά χρόνια, με στόχο να υπάρχει ασφάλεια δικαίου και ταχύτητα στην απονομή της δικαιοσύνης.

Πάμε σε ριζικές τομές στο εκπαιδευτικό σύστημα, που θα ανοίγει ορίζοντες για τους νέους, την καινοτομία, τη συνεργασία του εκπαιδευτικού συστήματος με την αναπτυξιακή προσπάθεια της Περιφέρειας, αλλά και την καινοτομία στις επιχειρήσεις, τη δημιουργικότητα, την προσαρμογή στις σύγχρονες απαιτήσεις της χώρας μας, την προώθηση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, που έχει μια νέα αντίληψη για την επιχειρηματικότητα – αυτό που θέλουμε να επικρατήσει σε όλη τη χώρα.

Χρειαζόμαστε βεβαίως και εσάς σε αυτή την προσπάθεια, των αλλαγών που κάνουμε στην παιδεία. Χρειαζόμαστε τη συνεργασία σας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη δια βίου επιμόρφωση, κατάρτιση, επανακατάρτιση και εκπαίδευση, ώστε το ανθρώπινο δυναμικό το οποίο έχουμε, να βρίσκεται πάντα πρωτοπόρο στις τεχνολογικές και οργανωτικές εξελίξεις, στο management, στο marketing και στην καινοτομία.

Αυτές οι αποφάσεις οι δικές μας, όπως και πολλές άλλες, που θα απελευθερώνουν τις δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας, είναι ειλημμένες αποφάσεις. Θα προχωρήσουμε. Σε αυτό, να είστε απόλυτα βέβαιοι. Δεν αρκούν, όμως, αυτές οι αποφάσεις από μόνες τους, δεν αρκεί να δουλεύει μόνη της μια Κυβέρνηση, ή ένα Υπουργείο, όπως το Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, με ένα φιλόδοξο πρόγραμμα που συγκροτεί, για την εξωστρέφεια και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας.

Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να δουλέψουμε μαζί. Ξέρω ότι δουλέψατε μαζί, για να καταλήξουμε στο σημερινό σχέδιο και έτσι πρέπει να συνεχίσουμε να κάνουμε σε όλους τους τομείς. Ακόμη και σε θέματα δύσκολα, όπως φαίνεται ίσως σε πολλούς – άκομψο, όταν το λέω, όμως, έχει μεγάλη σημασία – όπως είναι το θέμα που, δικαίως θα έλεγα, ζητούν οι επιχειρήσεις, των λιγότερων φόρων. Εμείς θα θέλαμε και θέλουμε λιγότερους φόρους. Με μια προϋπόθεση, το είπα και προχθές, όταν μας είχε καλέσει ο κ. Γραμματίδης στο Ελληνοαμερικανικό Φόρουμ, ότι η προϋπόθεση είναι πραγματικά να αντιμετωπίσουμε το θέμα της φοροδιαφυγής.

Έτσι, μπορούμε να μειώσουμε τους φόρους, να μικρύνει η πίτα της μαύρης οικονομίας και να διευρυνθεί η φορολογική βάση. Και αυτό, από την πλευρά της πολιτικής μας, είναι πολύ σημαντικό, διότι κι εμείς έχουμε τις ευθύνες μας ως Πολιτεία, να αξιοποιούμε σωστά τους φόρους τους δικούς σας, τα χρήματα τα δικά σας, με διαφάνεια – και υπάρχει ήδη το πρόγραμμα «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», με το οποίο όλα πια αναρτώνται στο Διαδίκτυο – αλλά να διαμορφώσουμε κι ένα κράτος, που σας παραδίδει και σας εγγυάται υπηρεσίες σωστές, απλές, αποτελεσματικές, χωρίς αυθαιρεσία και ανομία.

Το είπα και την προηγούμενη εβδομάδα στο Επιμελητήριο: οι επιχειρήσεις, οι φορείς που τις εκπροσωπούν, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οφείλουν να δουλέψουν και όλοι οφείλουμε να δουλέψουμε για το κοινό καλό. Όμως, η δική σας συμμετοχή είναι κρίσιμη. Και όταν λέω «δική σας», δεν εννοώ εσάς προσωπικά, και προσωπικά βέβαια, αλλά ολόκληρη την επιχειρηματική κοινότητα, καθώς και τους κοινωνικούς εταίρους, αλλά δεν περιορίζεται η ευθύνη μόνον εκεί.

Πολλές φορές, συζητάμε για το νέο αναπτυξιακό αφήγημα, το αφήγημα που χρειάζεται η χώρα μας. Η δική σας ιστορία, η δική σας παρουσία στο εξωτερικό, οι άνθρωποι των επιτυχημένων ελληνικών επιχειρήσεων, είναι, είστε ήδη, ένα μέρος αυτού του νέου αφηγήματος που χρειάζεται η χώρα μας.

Και πάνω σε αυτό το κεκτημένο, μπορούμε και να χτίσουμε, επενδύοντας είτε εκεί όπου έχουμε, είτε εκεί όπου μπορούμε να αποκτήσουμε συγκριτικό πλεονέκτημα, στα προϊόντα και τις υπηρεσίες, που δημιουργούν μια συμπαγή ταυτότητα για οτιδήποτε ελληνικό. Μια ταυτότητα, που είναι συνώνυμη της λέξης «ποιότητα», της λέξης «αξία», της προστιθέμενης αξίας. Και όπως ειπώθηκε, να ανατρέψουμε τη νοοτροπία του εύκολου συμβιβασμού, που σημαίνει τελικά και έλλειψη αυτής της ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων μας.

Έτσι, ανοίγουμε νέους ορίζοντες για τα ελληνικά προϊόντα και τις υπηρεσίες, όχι μόνο γεωγραφικούς, αλλά και παραγωγικούς, και σε διάφορους τομείς, επενδύοντας στη δημιουργικότητα, στη γνώση, στην υψηλή τεχνολογία, στους νέους, σε συνδυασμό με όσα έχουμε ήδη στα χέρια μας.

Μια πολύ καλή πρώτη ύλη από εξαγωγικές επιχειρήσεις, που δείχνουν το δρόμο και σε όλες τις υπόλοιπες, είναι ένα προνομιακό, αν θέλετε, περιβάλλον, που εσείς έχετε αναδείξει και που μας δίνει τη δυνατότητα να αξιοποιήσουμε και το δικό μας προνομιακό περιβάλλον, να επενδύσουμε δηλαδή σε τομείς, όπως είναι η πράσινη και καθαρή ενέργεια, σε μια νέα στρατηγική για τον τουρισμό, καθώς και να αξιοποιήσουμε τη νέα τεχνολογία, αλλά και την αγροτική μας παραγωγή.

Όπως, για παράδειγμα, το έχω αναφέρει και παλαιότερα, ο Συνεταιρισμός των Κριτσών στη Κρήτη, που εξάγει με τεράστια επιτυχία το λάδι μας. Άκουσα και τον Γιάννη Χρονάκη, πηγαίνοντας τόσες φορές στην Κρήτη, αλλά και αλλού, όπου συζητάμε με τους αγρότες – και βλέπω εδώ φίλους από την Κρήτη – και λέμε, «μα πώς και πουλάμε χύμα το λάδι μας στους Ιταλούς ή τους Ισπανούς ή σε οποιουσδήποτε, χωρίς να έχουμε αυτή την προστιθέμενη αξία;». Και θα μπορούσαμε να την έχουμε, πρώτα απ’ όλα από την ίδια την ποιότητα του λαδιού, της επεξεργασίας του λαδιού, αλλά βεβαίως και από το marketing, το design, τη σωστή οργάνωση της όλης υπόθεσης, που θα μπορούσε να γίνει, και το έχετε αποδείξει – όπως ο Γιάννης Χρονάκης.

Δεν μπόρεσα να σας ακούσω όλους, αλλά θέλω να συγχαρώ και τον Βασίλη Τσιάρα και τον Μάρκο Βερέμη. Άκουσα λίγο τον Μάρκο Βερέμη για το «out stream». Αυτά είναι δείγματα των δυνατοτήτων που έχει η χώρα μας. Και θα πρέπει, αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις να τις αναδεικνύουμε, αλλά και να τις κάνουμε, όπως είπα και προηγουμένως, κανόνα και όχι εξαίρεση στον κανόνα.

Την Κυριακή θα είμαι στην Κρήτη, όπου θα μιλήσουμε ακριβώς για το νέο προσανατολισμό που πρέπει να δώσουμε στη γεωργία μας, ώστε να αξιοποιήσουμε με τον πιο παραγωγικό τρόπο αυτά τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα και να εμπεδώσουμε στους Έλληνες παραγωγούς και εξαγωγείς αγροτικών προϊόντων, ότι χρειάζεται η ποιότητα, η τυποποίηση και το marketing.

Και παράλληλα, να περάσουμε και το μήνυμα: το ξέρετε ότι έχετε και μια Κυβέρνηση, η οποία είναι και αυτή εξωστρεφής, για πολλούς λόγους. Πρώτα απ’ όλα, διότι έπρεπε να αντιμετωπίσουμε μια κρίση, η οποία έχει μεν ελληνικές διαστάσεις, αλλά έχει και ευρωπαϊκές και διεθνείς διαστάσεις, για να κερδίσουμε ακριβώς τον χρόνο και την προστασία που χρειαζόμαστε, ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε τις δικές μας, εσωτερικές αλλαγές.

Δεύτερον, για να ανακτήσουμε πάλι την αξιοπιστία μας στην Ευρώπη, αλλά και διεθνώς. Και τρίτον, όχι μόνο για πολιτικούς λόγους, αλλά και για να μπορέσουμε να συμβάλουμε στην προσέλκυση επενδύσεων, αλλά και στο άνοιγμα αγορών και νέων ευκαιριών. Όπου κι αν πηγαίνω, πρόσφατα ήμουν στο Καζακστάν, στην Πολωνία, στη Λιβύη, με γείτονες της Αφρικής, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για συνεργασία με την Ελλάδα. Θα είμαστε και σε αυτό τον τομέα σε στενή συνεργασία μαζί σας, για να σας διευκολύνουμε όσο μπορούμε.

Την προηγούμενη φορά, συζητήσαμε για το θέμα των θεωρήσεων, αλλά και για πολλά άλλα θέματα, όπου μπορούμε να συμβάλουμε στην προώθηση των ελληνικών προϊόντων, που θα είναι πολύ σημαντικό για την ανάκαμψη, αλλά και τη βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας.

Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα από τον γενικότερο σχεδιασμό μας, που καλούμαστε να υλοποιήσουμε μαζί. Είναι μέρος ενός μεγάλου σχεδίου, για την Ελλάδα της ποιότητας, της εξωστρέφειας, της πράσινης ανάπτυξης – ένας όρος, που πολλούς προβλημάτισε στο παρελθόν, ο οποίος, όμως, γίνεται όλο και περισσότερο κατανοητός, όταν μιλάμε για βιολογικά και ποιοτικά προϊόντα, όταν μιλάμε για καθαρή ενέργεια, όταν μιλάμε για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που έχει η φύση μας, σε σχέση με τον τουρισμό, τη μεσογειακή δίαιτα και πολλά άλλα.

Σε αυτή την πορεία, όπως θα σας ενημερώσει πιο συγκεκριμένα ο Υπουργός, θα είμαστε δίπλα σας. Θέλουμε κι εσείς να κάνετε το ίδιο. Μέσα από τη συνεργασία και τη συνεισφορά όλων σας, μπορούμε να αλλάξουμε την Ελλάδα. Και είμαι περισσότερο αισιόδοξος από ποτέ, ότι θα τα καταφέρουμε.

Και πάλι, σας ευχαριστώ.